پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

وصلت متقابل اهل بيت و صحابه با خاندان همديگر و نام گذاري فرزندان اهل بيت به نام خلفا

پرسش : بسياري از بزرگان صحابه از اهل بيت پيامبر زن گرفتند و اهل بيت نیز از آنها زن گرفتند؛ همچنين اهل بيت نام های خلفا و صحابه ديگر را بر فرزندان خويش نهادند. آيا با اين وجود، شيعه باز هم مي گويد که خلفا و بعضي از صحابه دشمن اهل بيت بودند و اهل بيت مخالف آنها بودند؟!
پاسخ اجمالی:

صرف نام گذاری، نشانه علاقه نیست؛ نام های خلفا، نام هایی مشهور و رايج در جامعه آن زمان بود و اختصاص به آنها نداشت. بعد از واقعه عاشورا که گاهی انتخاب نام فرزندان جنبه سیاسی پیدا می کرد، باز هم انتخاب چنین نام هایی از سوی دوست داران اهل بیت(ع) صورت می گرفت؛ امّا به هیچ وجه نشانه علاقه آنها به غاصبان خلافت و ظلم کنندگان در حق اهل بیت(ع) نبود. اختلاف ميان اهل بيت(ع) و برخى از صحابه - نه همه آنها - اختلافی عقيدتى و رفتارى بود؛ چنين اختلافى با ازدواج چند نفر از نوه ها و نبيره ها از ميان نمى رود.

امام علی(ع) و پیش بینی قیام «صاحب الزنج»

پرسش : فتنه ای را که امام علی(عليه السلام) برای «احنف بن قیس» پیش گوئی کردند کدام فتنه بود؟
پاسخ اجمالی:

امام علی(ع) در پیش بینی فتنه ای به احنف بن قیس می فرماید: «گويا مى بينم كه با لشكرى بدون غبار و بى سر و صدا، بدون حركت افسارها و شيهه اسبان، زمين را زير قدمهاى خود همچون پاهاى شترمرغان در مى نوردند». بر این اساس سخن امام، اشاره به فتنه «صاحب الزنج» دارد فردی که در بصره بردگان را بصورت لشکری پیاده دور خود جمع نمود، و فتنه بسيار عظيمى را بوجود آورد. در واقع این قيام، عكس العملى بود در برابر اين رفتار غير اسلامى و غير انسانى اربابان خود که جنایات عجیبی مرتکب شدند.

علت مهلت دادن خداوند به ظالمان

پرسش : چرا خداوند ظالمان را سریع نابود نمی کند؟
پاسخ اجمالی:

اين مسئله چند دليل دارد؛ نخست اينكه ممكن است مردمی فاسد شوند و كيفر دنيوى آنها چنين حكومت هايى باشد. ديگر اينكه گاه افراد ظالم داراى كارهاى نيكى هستند كه به خاطر همان نيكى ها، مدّتى به آنها مهلت مى دهند. سوم اين كه خداوند در مجازات جبّاران عجله نمى كند؛ بلكه به آنها مهلت اصلاح مى دهد، شايد بيدار شوند و به راه هدايت باز گردند. دليل چهارم اينكه خداوند به برخى از آنان که به هيچ وجه قابل هدايت نيستند، مهلت مى دهد تا بار گناهشان سنگين تر شود و مجازاتشان شديدتر گردد.

سیاست آمریکا در قبال اسلام

پرسش : سیاست آمریکا در قبال اسلام چگونه سیاستی است؟
پاسخ اجمالی:

نيكسون یکی از رؤسای جمهور آمريكا در كتابش حقايق مهمي را درباره اسلام بیان می کند و خطر عمده را متوجه اسلام اصیل مي داند و معتقد است براي نابودي آن باید حتي با دشمن نیز متحد شد. از دیدگاه او زيربناى سياست آمريكا عبارت است از: ايجاد اختلاف، دامن زدن به ناسيوناليسم افراطى، روى كار آمدن دولت هاى دست نشانده، ايجاد وابستگى ها و ايجاد فشار در ميان نسل جوان و فعّال از طريق مواد مخدّر و امور ديگرى مانند آن.

نقش «بسيج مردمي» در دفاع از حكومت اسلامي

پرسش : «بسيج مردمي» چه نقشي در دفاع از حكومت اسلامي بر عهده دارد؟
پاسخ اجمالی:

در عصر ما فنون نظامى تخصصى شده و بايد از نيروهاي متخصص استفاده كرد. لذا بايد گروهي به عنوان كادر ثابت در ارتش بمانند و شب و روز آماده مقابله با دشمن باشند؛ ولى با اين حال نقش بسيج و نيروهاى عمومى ـ مردمى، مهم است. آنها در جنگ تحميلى هشت ساله نقش خود را به خوبي ايفا كردند و اگر نبودند، بخش هاى عظيمى از ايران به اشغال دشمن در‌ مي آمد. بنابراين اگر بعضى تصور كنند كه مسأله بسيج مردمى مخصوص زمانى بوده كه فنون نظامى پيچيده نبوده سخت در اشتباه اند. بسيج مردمى حتي از كشورهاى اسلامى نيز دفاع مي كند.

تروریسم از منظر اسلام

پرسش : نظر اسلام در مورد ترور و تروریسم چیست؟
پاسخ اجمالی:

ترور به معنی ایجاد هراس و کشتن شهروندان بصورت غافل گیرانه، برای نیل به اهداف سیاسی است. اسلام آن را تحریم کرده و سزاوار شدیدترین مجازات ها می داند؛ چه در قانون قصاص و چه در قانون ضد محاربه. در سخنان معصومین(ع) نیز ترور حرام دانسته شده است. در تاریخ اسلام نیز نمونه های متعددی از نفی ترور وجود دارد؛ همانند خود داری مسلم بن عقیل که از قتل غافلگیرانه عبیدالله بن زیاد. در تاریخ انقلاب اسلامی ایران هم امام خمینی(ره)، ترور حسنعلی منصور را تایید نکردند.

منظور اسلام از نهي كردن «علم نجوم»

پرسش : منظور از علم نجومی که در اسلام از آن نهی شده است چیست؟
پاسخ اجمالی:

امام(ع) در نهج البلاغه نکوهش شدیدی از «علم نجوم» کرده و آن را معادل «کفر» شمرده است. لکن باید دانست که آنچه كه درباره نجوم مورد نهى قرار گرفته «علم به احكام نجوم» است نه «احوال آن»؛ يعنى مجموعه پندارها و خيالاتى كه سرنوشت انسانها را در اين كره خاكى با اوضاع ستارگان پيوند مى داد و بوسيله اوضاع فلكى، پيشگويى هايى نسبت به آينده داشت؛ به همين دليل سلاطين و شاهان غالباً، براى دستيابى به حوادث آينده، منجّمانى استخدام مى كردند و بسيارى از آنها اوضاع كواكب را، مطابق آنچه ميل سلطان بود پيش بينى مى نمودند.

منحصر نبودن «تعليم و تعلم» به علوم ديني

پرسش : آيا اهميت «تعليم و تعلم»، منحصر به علوم ديني است؟
پاسخ اجمالی:

تأكيد قرآن و روايات درباره فراگرفتن علوم، منحصر به علوم دينى نيست. مسئله تعليم اسماء در قضيه آدم(ع)، تعليم بيان از سوي خدا در سوره «الرّحمن»، علم تعبير خواب، علم زره بافي داود(ع)، تعليم علوم از سوي خضر(ع) به موسي(ع)، علم سخن گفتن با پرندگان، علم سدسازي و سفارش به يادگيري علم نجوم و .... همگي دلالت بر تجویز تعليم علومي غير از علوم ديني دارد.

نبرد دائمی استکبار با اسلام

پرسش : بر اساس آیات قرآن کریم نبرد بین مستکبرین عالم با مسلمانان تا چه زمانی ادامه دارد؟
پاسخ اجمالی: همان گونه كه خداوند متعال در مورد يهود و نصارا مى فرمايد: «هرگز يهود و نصارا از تو راضى نخواهند شد، تا [به طور كامل، تسليم خواسته هاى آنها شوى، و] از آيين [تحريف يافته] آنان، پيروى كنى» مستكبران عالم نیز دست از ايذا و آزار مسلمانان برنمى دارند و هر زمان كه مسلمانان يك گام عقب نشينى كنند آنها يك قدم جلوتر مى آيند. آری آنها زمانى از ما راضى خواهند شد كه با اسلام خداحافظى كنيم.

«اخلاق» گمشده تمدن غرب

پرسش : آنچه که همه چیز فرهنگ غرب را تهدید می کند و موجب نگرانی دانشمندان آن خطه شده است چیست؟
پاسخ اجمالی:

با اینکه ادیان بزرگ همگی در شرق بوده اند و شرق مرکز تمدن های بزرگ دنیا بوده و اصول اخلاقی بر این کشورها حاکم بوده است؛ ولی شرق مدتی در خواب عفلت فرو رفت و هنگامی که بیدار شد دید که غرب به سرعت در صنعت و زندگی ماشینی پیش رفته است اما این پیشرفت و زندگی صنعتی خالی از هر نوع اخلاق و مسائل دینی بود. با این حال شرق برای اینکه از صنعت و زندگی مادی پیشرفته غرب عقب نماند به پیروی و تقلید کورکورانه از غرب پرداخت و همچون او دچار بی اخلاقی و زندگی بی روح شد.

هویت احمد الحسن یمانی و ماهیّت ادعاهای او؟

پرسش : احمد الحسن یمانی کیست و چه ادعایی دارد؟
پاسخ اجمالی: احمد الحسن مردی عادی از قبیله ای غیر سادات در جنوب عراق است که ادعاهای مختلفی چون فرزند، وصی و فرستاده امام زمان بودن ، امام سیزدهم و یمانی بودن را دارد. او مخالف شدید مرجعیت و روحانیت و حوزه های علمیه است و در این دشمنی حتی اقدام به شورش مسلحانه کرده است. استنادهای او به برخی احادیث در ادعاهایش کاملا غلط است. ادعاهایش با همدیگر تناقض دارد. وی هم اکنون متواری است ولی طرفدارانش می گویند غیبت کرده است!

محدوده «حُبّ و بُغض» در کلام علی(ع)

پرسش : امیر مومنان علی(علیه السلام) درمورد محدوده «حُبّ و بُغض» چه بیانی دارند؟
پاسخ اجمالی: متقین حُبّ و بغض شان به خاطر خدا است و اگر با کسی دشمن باشند به او ظلم نمی کنند؛ زیرا که به فرموده امیرمومنان(ع) با ظلم پیروز نمی شوند بلکه به هلاکت می رسند و اگر با کسی دوست شوند گناه نمی کنند و معیارهای الهی را زیر پا نمی گذارند.

حقیقت «فشار قبر»

پرسش : آیا مسئله «فشار قبر» حقیقت دارد؟
پاسخ اجمالی: مسأله «فشار قبر» در احاديث فراوانى تاكيد شده است. از برخی روايات استفاده مى شود كه «فشار قبر» براى همه انسان ها وجود دارد، منتهى در بعضى انسان ها شديد است تا كيفر اعمال شان شود و در بعضى ملايم تر است تا به منزله كفّاره گناهان و جبران كوتاهى هاي شان باشد. طبق برخی روایات هم بعضی از مؤمنان فشار قبر ندارند.

خطبه تاریخی امام سجاد(ع) در شام

پرسش : خطبه تاریخی امام سجاد(علیه السلام) در مجلس یزید در تبیین جایگاه اهل بیت(علیهم السلام) چه بود؟
پاسخ اجمالی: حضرت پس از معرفی خود به عنوان فرزند رسول خدا(ص) و علی مرتضی(ع) به معرفی بیشتر امیرمومنان(ع) پرداخت، ایشان همچنان به معرفى خود مى پرداخت، تا آنجا كه صداى مردم به گريه و ناله بلند شد و يزيد از آشوب و شورش مردم ترسيد، از اين رو به مؤذّن دستور داد كه سخن آن حضرت را قطع كند و اذان بگويد. هنگامى كه مؤذّن گفت: «أَشهد أَنَّ محمَّدا رسول الله» امام سجاد(ع) رو به يزيد كرد و فرمود: اى يزيد! اين محمد جدّ من است يا جدّ تو؟ اگر بگويى جدّ توست كه دروغ گفته اى، و اگر جدّ من است پس چرا فرزندانش را به قتل رساندى؟

ویژگی های «حضرت مهدی(عج)» در خطبه 138 نهج البلاغه

پرسش : امام علی(علیه السلام) در خطبه 138 نهج البلاغه چه ویژگی هائی را برای «حضرت مهدی(عجل الله فرجه)» بیان می نماید؟
پاسخ اجمالی: امام علی(ع) درباره ویژگی های حضرت مهدی(عج) می فرماید: «او خواسته هاى دل را پيرو هدايت قرار مى دهد زمانى که مردم قرآن را تابع فكر خود قرار مى دهند». در واقع انسانها قرآن را از طريق تفسير به رأى برخواسته هاى خويش تطبيق مى كنند. او فرمان وحى را معيار سنجش و برنامه كار خويش قرار داده و تفسير به رأى و توجيه گرى را كنار مى زند. از این رو تفسير به رأى يكى از دام هاى شيطان است كه وحى الهى را بی ارزش مى نماید، به همين دليل در احاديث اسلامى اين كار به منزله كفر شناخته شده است.

حوادث هنگام ظهور حضرت مهدی(عج) در کلام امام علی(ع)

پرسش : امام علی(عليه السلام) در خطبه 150 نهج البلاغه حوادث هنگام ظهور حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشريف) را چگونه بیان می نماید؟
پاسخ اجمالی: امام علي(ع) در بیان حوادث پيش از قيام حضرت مهدى(عج) مى فرمايد: «هنگام فرا رسيدن وعده ها است، از ظهور فتنه ها، آشوبها و سلطه ظالمان، گروهى براى يارى او مهيا مى شوند همچون مهيا شدن شمشير به دست آهنگر تيزگر، چشم آنان با قرآن روشنى مى گيرد و تفسير آياتش به گوش آنها افكنده مى شود و هر صبح و شام از جام حكمت سيراب مى شوند. حضرت، بردگانِ ملّتها و افراد اسير را آزاد مي سازد، گمراهان و ستمگران متحد را پراكنده مي كند و حق جويان متفرق را گرد هم مي آورد».

انواع «جهاد» در اسلام

پرسش : در قرآن کریم به چند نوع «جهاد» اشاره شده است؟
پاسخ اجمالی: در قرآن به سه نوع «جهاد» اشاره شده؛ اول جهاد ابتدايى است كه در سوره حج به آن اشاره شده است. دوم جهاد براى خاموش كردن آتش فتنه است كه در آيه 193 سوره «بقره» درباره آن سخن گفته شده. سوم جهاد براى حمايت از مظلومان كه در سوره نساء، مسلمانان را به آن دعوت كرده است. البته اين اقسام سه گانه را مي توان به دو بخش جهاد ابتدايى و جهاد دفاعى تقسيم كرد، ولى روح همه آنها دفاعى است؛ به همين دليل در تاريخ اسلام موردى نيست كه كافران آمادگى زندگى مسالمت آميز با مسلمين داشته باشند و اسلام آن را نپذيرفته باشد.

حكم «جهاد» نشانه خشونت‌ يا مبارزه با ظلم

پرسش : آيا همان‌طور كه دشمنان اسلام القاء مي‌كنند حكم «جهاد» در اسلام نشانه خشونت‌طلبي دين مبين اسلام است؟
پاسخ اجمالی: اسلام آمادگى نظامى را براى جلوگيرى از جنگ و نه هجوم به دیگران خواسته است؛ لذا اگر دشمنِ حمله كننده درخواست صلح كرد بايد پذيرفت. اسلام به سربازانش اجازه آغاز هيچ جنگى را نداده و در تمام جنگ‌ها گلوله اوّل را دشمن شليك كرده است. اسلام تنها در مقابل كسانى كه با مسلمانان مبارزه ‌كنند، اجازه جنگ داده و در برابر هجوم آنها بايد به اندازه‌ دفع شرّ و ظلم آنها اكتفا كرد و تقوا را حتّى در ميدان جنگ، بايد رعايت كرد.

تأثير «امر به معروف و نهی از منکر» در کاهش تخلفات در جامعه

پرسش : چگونه «امر به معروف و نهی از منکر» مفاسد و تخلفات را در جوامع اسلامي کاهش می دهد؟
پاسخ اجمالی: «امر به معروف و نهى از منكر» در واقع تعميم مسأله حكومت و تثبيت مشاركت عموم است؛ زيرا از اين طريق جلوي بسيارى از تخلّفات گرفته مى شود و مردم به انجام وظايف فردى و اجتماعى خود آشنا مى شوند. اين كه به حكم اسلام، درون خانه، اگر فرزند تخلّف كند والدين مسئول اند و اگر والدين مرتكب خلافى شوند؛ فرزند بالغ مسئول است و نيز اگر در شرق عالم گناهى واقع شود و در غرب جهان كسى بتواند به نحوى جلوى آن را بگيرد و نگيرد در آن سهيم است، بى شك تأثير بسيار عميقي در پيشگيرى از گناه و دعوت به انجام وظايف دارد.

شهادت، تنها امید امام علی(ع) برای ماندن در کوفه

پرسش : چرا امام علی(علیه السلام) بعد از آن همه نافرمانی کوفیان باز از آنها جدا نشد و در کوفه ماند؟
پاسخ اجمالی: امام علی(ع) پس از نافرمانی کوفیان و سرزنش آنها، در بیان علت عدم ترک کوفه می فرماید: «به خدا سوگند اگر اميدم به شهادت نبود مركب خويش را آماده كرده و از شما دور می شدم». بر این اساس شهادت، يكى از اهداف آن حضرت براى ماندن در بین آن گروه بود. هم چنین بيرون رفتن حضرت، مفهومش ترك وظايف امامت نيست بلكه امام مى تواند به ميان جمع آماده ترى برود؛ از این رو می فرماید: «مادامى كه نسيم هاى جنوب و شمال در حركتند هرگز شما را طلب نمى كردم». در واقع امام به آنها می فهماند كه من هرگز به سراغ شما نخواهم آمد.

علت نارضایتی امام علی(ع) از مردم کوفه

پرسش : امام علی(علیه السلام) در خطبه 119 نهج البلاغه چه دلائلی را برای نارضایتی خود از مردم کوفه بیان می نمایند؟
پاسخ اجمالی: امام علی(ع) در بیان دلايل ناخشنودى خود از مردم کوفه مى فرمايد: «شما بسيار طعنه زن، عيب جو و پرحيله هستيد». سپس می فرماید: «كثرت جمعيت شما با قلت اجتماع افكارتان سودى نمى بخشد». و در آخر با ایشان اتمام حجت نموده می فرماید: «شما را به راهی روشن واداشتم، كسی كه در آن استقامت كرد به بهشت شتافت و آن كس كه پايش لغزيد و از جادّه منحرف شد به جهنم واصل شد!».

دلیل تاکید اسلام بر «اكرام ايتام»

پرسش : چرا اسلام این قدر نسبت به اکرام و عزيز شمردن ایتام سفارش نموده است؟
پاسخ اجمالی: اسلام در جغرافيايي نازل شد كه خوردن اموال يتيم براى آنها امري عادى بود! از اين رو دستورات اسلام، در چنين محيطي، چيزى جز معجزه نيست. در واقع اين توصيه ها به دو موضوع مسائل انسانى و مشکلات اجتماعی اشاره دارد؛ زیرا همواره در هر جامعه، ایتامی وجود دارند كه نيازمند كمكهاى ديگران اند، و اگر در جامعه رها شوند، و از محبت، عواطف و كمكهاى مالى ديگران بهره مند نشوند، به موجودى عقده اى و خطرناك تبديل خواهند شد که در صدد انتقام از جامعه برمى آيند.

«اسلام» آئين خشونت يا رأفت

پرسش : به چه دليل دشمنان «اسلام» سعي مي‌كنند این دین سرشار از محبت و رأفت را دين خشونت و شمشير معرفي كنند؟
پاسخ اجمالی: دشمنان لجوج اسلام چون اسلام را مانع بزرگى بر سر راه منافع و مطامع خويش يافتند، در فكر مقابله با آن افتادند و براى رسيدن به اهداف خويش از هر وسيله و ابزارى سود جستند كه يكي از آن ابزارهاى ناجوانمردانه‌، برچسب «خشونت» است. آنها مى‌گويند: «اسلام آئين خشونت و جنگ است و با روح لطيف بشر سازگار نيست! اسلام حقوق بشر را ناديده مى‌انگارد! و ...». البته با كمال تأسّف بايد گفت كه اعمال برخى مسلمان‌نماها همچون داعش، طالبان و القاعده و ... نيز به تبليغات مسموم آنها كمك كرده است.

امام علی(ع) و بیان فلسفه و منشأ اتحاد و یک پارچگی جامعه

پرسش : امام علی(علیه السلام) فلسفه و منشأ اتحاد و یک پارچگی جامعه را چه چیزی معرفی می نماید؟
پاسخ اجمالی: ایشان در این رابطه می فرمايد: «آگاه باشيد! تعليمات و قوانين دين يكى است و راههاى آن مستقيم و نزديك و سهل است، كسى كه از آن راه برود به منزل مقصود مى رسد، و غنيمت مى برد، و آن كس كه از آن بازايستد، گمراه و پشيمان مى گردد». در واقع تمام تعليماتى كه در آيين خداوند وارد شده است اعم از معارف و اعتقادات و قانونها و برنامه ها و دستورهاى اخلاقى، ريشه همه اينها در تمام اديان آسمانى يكى است، هر چند به مقتضاى زمان و پيشرفت بشر، در شرح و تفصيلها، و شاخ و برگ ها تفاوتهايى وجود دارد.

«وحدت» تنها راه نجات ملل شرقی در برابر استعمار غرب

پرسش : چه چیزی می تواند ملت های شرقی را در برابر هجوم سنگین استعمار غرب مقاوم و از خطرات حفظ نماید؟
پاسخ اجمالی: تنها راه نجات کشورهای شرقی از زیر نفوذ استعمار غرب وحدت می باشد؛ که بتوانند خودشان برای خود تصمیم بگیرند و مشکلات خود را رفع کنند و به رشد اقتصادی و تکنولولژی برسند. این وحدت دارای امتیازاتی می باشد زیرا منابع و ذخایر و جمعیت این کشورها از بقیه جهان بیشتر است و هر دولتی به تنهایی نمی تواند مشکلات خود را رفع کند بلکه باید یک وحدت بزرگ بین کشورهای شرقی باشد تا بتوانند خود را از نفوذ کشورهای غربی نجات دهند.

شاخصه های حکومت «بنی امیه»

پرسش : برای حکومت «بنی امیه» چه شاخصه ها و ویژگی هایی می توان برشمرد؟
پاسخ اجمالی: برخی از شاخصه های حكومت «بني اميه» عبارتند از: 1- از ميان بردن ارزش هاي اسلامي همچون زهد، تقوا، علم و فضيلت و ... 2- احياي سنت هاي جاهلي و روي آوردن به تجملات. 3- استفاده از بيت المال مسلمين به مانند اموال شخصی. 4- مسلط ساختن جمعي از اوباش و افراد بي ايمان بر سر مردم. 5- اختناق و فساد و ظلم بي حساب و مبارزه بي رحمانه با هر چيز و هر كس كه در مسير خودكامگي آن ها قرار مي گرفت.

ماهیت حکومت «بنی امیه»

پرسش : ماهیت حکومت «بنی امیه» چه بود؟
پاسخ اجمالی: گرچه «بني اميه» به نام اسلام و خلافت پيامبر(ص) و خون خواهي عثمان و امثال اين عناوين روي كار آمدند، امّا همين كه پايه هاي حكومت آن ها مستحكم شد، يك باره نقاب از چهره كنار زدند و حكومتي مستبد و خودكامه تشكيل دادند و به سبب كينه شديدي كه از اسلام داشتند به انتقام جويي از اسلام، پيامبر(ص) و خاندان او پرداختند.

پیش بینی تسلط «حَجاج» بر کوفه توسط امام علی(ع)

پرسش : امام علی(علیه السلام) چگونه از تسلط و حکومت «حَجاج» بر کوفه در آینده خبر می دهد؟
پاسخ اجمالی: امام علی(ع) با اشاره به آینده تاریک مردم کوفه می فرماید: «به خدا سوگند جوانكى هوس باز و متکبر از طايفه بنى ثقيف بر شما مسلّط مى شود، که اموال، قوت و قدرت شما را مى گيرد». در واقع همه شارحان مقصود حضرت ازغلام ثقيف، را حجاج دانسته اند كه در دوران حكومت عبدالملك مروان، والى كوفه گردید.
تعداد صفحات : 243