انتشار شصت و نهمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ

به اطلاع مخاطبین عزیز می رساند شصت و نهمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ (مهر 1400) منتشر شد

اهمیت و آثار وقف در اسلام از منظر آیت الله العظمی مکارم شیرازی

وقف چیست؟ / اقسام وقف / ریشۀ قرآنی وقف / جایگاه وقف در آینۀ روایات / ارکان وقف در سیرۀ علوی / تأثیر وقف بر توزیع عادلانه ثروت / وقف فاصله طبقاتی را کاهش میدهد / وقف و فقر زدایی / جلوي سوءاستفاده های از وقف را بگیرید

آثار و کارکردهای اجتماعی وقف از منظر معظم له

وقف در لغت و اصطلاح/ وقف؛ صدقه جاریه/ فقرزدایی؛ کارکرد اصلی وقف در جامعه اسلامی/ کاهش فاصله طبقاتی با وقف/وقف؛ زیربنای عدالت اجتماعی/ نقش وقف در رشد معنوی جامعه/ تأمین نیازهای جامعه؛ کارکرد بارز وقف در عرصه های نوین/ موقوفه‌ها را از دست موقوفه‌خواران نجات دهید

وقف کتب دينى با مال الزکاة

مسأله 1686ـ انسان مى تواند از زکات، کتابهاى دينى و علمى و قرآن و دعا و ساير کتبى که در پيشرفت هدفهاى اسلامى مؤثّر است بخرد و وقف نمايد، خواه وقف عموم کند، يا وقف اشخاص خاص، حتّى مى تواند بر اولاد خود و کسانى که واجب النّفقه او هستند وقف کند، ولى نمى تواند از زکات املاکى بخرد و بر اولاد خود وقف نمايد.

انتشار پنجاه و هفتمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ

به اطلاع مخاطبین عزیز می رساند پنجاه و هفتمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ (مهر 99) منتشر شد

تمليک و وقف براى شخصيت هاى حقوقى

مسأله 2322ـ مؤسّسات و جمعيّت هايى که در زمان ما تشکيل مى دهند و به ثبت مى رسانند و داراى شخصيّت حقوقى است مى توان چيزى را به آن تمليک کرد و در اين صورت بايد مطابق اساسنامه مصرف شود، اموال اين گونه مؤسّسات در بعضى از جهات شبيه وقف است، ولى وقف نيست، بلکه ملک آن مؤسّسه است و هرگاه کسى از مؤسّسين يا اداره کنندگان از دنيا بروند چيزى به وارث آنها نمى رسد، مگراين که در اساسنامه ذکر شده باشد. آنچه در بالا گفته شد در مورد مؤسّساتى که طبق موازين عقلاء تشکيل شده، ولى هنوز به ثبت قانونى نرسيده، نيز جارى است.

عزل متولى خائن توسط حاکم شرع

مسأله 2318ـ هرگاه در اوقاف عمومى متولّى خيانت کند و عايدات آن را به مصرفى که معيّن شده نرساند، حاکم شرع بايد متولّى امينى براى آن معيّن نمايد يا در کنار او بگذارد و اگر متولّى وقف خاص خيانت کند، حاکم شرع با موافقت طبقه موجود براى آنها متولّى تعيين، يا ضميمه مى کند.

وقف مشاع

مسأله 2317ـ وقف مشاع جايز است، يعنى مى توان مثلاً، دو دانگ از خانه يا مزرعه اى را وقف کرد و در صورت لزوم حاکم شرع يا متولّى مى تواند مال موقوفه را با نظر اهل خبره جدا کند.

انتشار چهل و ششمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ

به اطلاع مخاطبین عزیز می رساند چهل و ششمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ (آبان 98) منتشر شد

انتشار سی و پنجمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ

به اطلاع مخاطبین عزیز می رساند سی و پنجمین شماره ماهنامه الکترونیکی خبری - تحلیلی بلیغ (آذر 97) منتشر شد

متولى موقوفه

مسأله 2314ـ هرگاه براى چيزى که وقف کرده متولّى معيّن کند، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايد و اگر معيّن نکند اگر از قبيل اوقاف عامّه (مانند مسجد و مدرسه) باشد تعيين متولّى وظيفه حاکم شرع است و اگر وقف خاص باشد (مانند ملکى که وقف بر اولاد است) در مورد کارهايى که مربوط به مصلحت وقف و منفعت طبقات بعد مى باشد، احتياط آن است که نسل موجود و حاکم شرع با موافقت يکديگر تعيين متولّى کنند و اگر تنها مربوط به منافع طبقه موجود است اختيار آن با خود آنهاست در صورتى که بالغ باشند و اگر بالغ نباشند اختيار با ولىّ آنهاست.

وقف براى خويشتن

مسأله 2313ـ هرگاه کسى چيزى را براى خودش وقف کند (مثل آن که ملکى را وقف کند که عايدى آن صرف خودش شود، يا بعد از مرگ او خرج مقبره اش نمايند). صحيح نيست ولى اگر مثلاً، مدرسه يا مزرعه اى را وقف بر طلاّب کند و خودش طلبه باشد، مى تواند مانند سايرين از منافع وقف استفاده نمايد.

وقف براى نسلهايى که به دنيا نيامده اند

مسأله 2312ـ وقف براى کسانى که هنوز به دنيا نيامده اند صحيح نمى باشد، ولى وقف براى اشخاصى که بعضى از آنها به دنيا آمده اند و بعضى هنوز به دنيا نيامده اند صحيح است (مانند وقف بر فرزندان موجود و نسلهاى آينده) و آنها که بعداً به دنيا مى آيند در آن وقف شريک خواهند شد.

شرايط واقف

مسأله 2311ـ وقف کننده بايد بالغ و عاقل و داراى قصد و اختيار باشد و شرعاً حق تصرّف در اموال خود را داشته باشد، بنابراين انسان سفيه يا بدهکارى که حاکم شرع او را از تصرّف در اموالش منع کرده اگر چيزى از اموال خود را وقف کند صحيح نيست.

وقف بايد به تصرف موقوف عليه برسد

مسأله 2310ـ وقف در صورتى صحيح است که مال وقف را به تصرّف کسانى که براى آنها وقف شده يا وکيل يا ولىّ آنها بدهد، ولى در اوقاف عامّه مانند مساجد و مدارس و امثال آنها تحويل دادن شرط نيست، هرچند احتياط مستحب آن است که پس از خواندن صيغه آن را در اختيار کسانى که وقف براى آنها شده قراردهند تا وقف کامل گردد.

وقف براى هميشه

مسأله 2309ـ كسى كه مالى را وقف مى كند بنابر احتياط مستحب بايد از همان موقع خواندن صيغه وقف كند، ولى بايد براى هميشه مال را وقف کند و اگر مثلاً بگويد اين مال بعد از وفات من وقف باشد اشكال دارد، يا بگويد از حالا تا ده سال وقف باشد آن نيز اشكال دارد، ولی می توان مالی را برای هميشه وقت کرد مشروط بر اینکه مثلاً چند سال اوّل منافعش در اختیار واقف یا شخص دیگری باشد و در موقوفه مصرف نشود.

حکم وقف قبل از صيغه يا تحويل

مسأله 2308ـ هرگاه ملکى را براى وقف معيّن کند و پيش از خواندن صيغه يا تحويل به کسانى که براى آنها وقف شده پشيمان شود يا بميرد وقف درست نيست.

وقف معاطاتى

مسأله 2307ـ وقف معاطاتى نيز صحيح است يعنى همين که مثلاً مسجدى را به قصد وقف بر مسلمين بسازد و در اختيار آنها بگذارد کافى است هر چند صيغه لفظى نخواند.

صيغه وقف

مسأله 2306ـ صيغه وقف را مى توان به عربى يا به هر زبان ديگر خواند، مثلاً اگر بگويد: «خانه خود را براى فلان منظور وقف کردم» کافى است و احتياج به قبول ندارد، خواه وقف عام باشد يا وقف خاص، هرچند احتياط مستحب آن است که حاکم شرع در وقف عام و اشخاصى که براى آنها وقف شده در وقف خاص، صيغه قبول بخوانند.

خاصيت وقف

مسأله 2305ـ هرگاه کسى چيزى را وقف کند از ملک او خارج مى شود نه او، و نه ديگران نمى توانند آن را بفروشند، يا ببخشند و هيچ کس از آن ارث نمى برد، ولى در بعضى از موارد که در مسأله 1786 گفته شد فروختن آن جايز است.