3. بهره گیرى از طیّبات
فهرست موضوعات
جستجو 
گروهى چنین مى پندارند که زهد اسلامى با بهره گیرى از مواهب مادّى مخالف است و اسلام سخت گیرى بر خویشتن و ریاضت کشیدن و ترک ملاذ دنیا را کار خوبى مى شمرد، در حالى که چنین نیست. زهد اسلامى به معناى عدم وابستگى و اسارت در چنگال مال و مقام و هوا و هوسهاست; نه به معناى تحریم حلال و ترک طیّبات.

همان گونه که قبلا اشاره شد قرآن مجید با صراحت در این باره سخن گفته و مى فرماید: «(قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللهِ الَّتِى أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِىَ لِلَّذِینَ آمَنُوا فِى الْحَیَاةِ الدُّنْیَا خَالِصَةً یَوْمَ الْقِیَامَةِ); بگو چه کسى زینتهاى الهى را که براى بندگان خود آفریده و همچنین روزیهاى پاکیزه را حرام کرده است؟ بگو اینها در زندگى دنیا براى کسانى است که ایمان آورده اند و در قیامت خالص براى مؤمنان خواهد بود».(1)

در جاى دیگر در شرح اهداف بعثت پیامبر و برنامه هاى او مى فرماید: «(الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِىَّ الاُْمِّىَّ الَّذِى یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرَاةِ وَالاِْنجِیلِ یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنْ الْمُنکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَائِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالاَْغْلاَلَ الَّتِى کَانَتْ عَلَیْهِمْ فَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِى أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ); آنها که از فرستاده خدا پیامبر امّى پیروى مى کنند، پیامبرى که صفاتش را در تورات و انجیلى که نزدشان است مى یابند و آنها را به معروف دستور مى دهد و از منکر باز مى دارد و طیّبات و اشیاى پاکیزه را براى آنها حلال مى شمرد و ناپاکیها را تحریم مى کند و بارهاى سنگین و زنجیرهایى را که بر آنها بود (از دوش و گردنشان) بر مى دارد... آنها رستگارانند».(2)

آیات و روایات در این زمینه بسیار است که ذکر همه آنها در این بحث مختصر نمى گنجد; ولى دو مورد را مى توان ذکر کرد; یکى آنچه در همین خطبه آمده بود که پیشوایان عادل باید زندگى خود را بسیار ساده و با قشرهاى محروم جامعه هماهنگ کنند تا هم به یاد آنها باشند و در طریق محرومیت زدایى گام بردارند و هم مایه تسلّى خاطر براى قشر محروم گردند.

دیگر اینکه در زمانى که مردم گرفتار بحرانهاى اجتماعى مى شوند و قشرهاى ضعیف تحت فشار قرار مى گیرند، باید به حدّاقل لازم قناعت کرد و بقیه را براى نجات محرومان گذاشت.

کوتاه سخن اینکه از مجموع روایات اسلامى چنین استفاده مى شود که بهره گیرى از مواهب الهى درحدّ معقول و دور از اسراف و تبذیر کار نکوهیده اى نیست و ترک آن فضیلتى محسوب نمى شود، هر چند ساده زیستن، مخصوصاً در مواردى که گروهى از مردم در فشار باشند و همچنین براى پیشوایان و حاکمان اسلامى، فضیلتى محسوب مى شود.
1. اعراف، آیه 32.
2. اعراف، آیه 157 .
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای