2. آیا این رابطه، با اصل اختیار سازگار است؟
فهرست موضوعات
جستجو 
سؤال دیگرى که در اینجا مطرح مى شود این است که اگر شور و شیرین بودن خاکهاى سرشت انسانها و رابطه اشکال جسمانى با خُلق و خوى بشر را بپذیریم، نتیجه اش این است که نه نیکوکاران توان بدکارى دارند و نه بدکاران توان نیکوکارى و این موافق مکتب جبر است و مى دانیم حرکت کردن بر وفق مکتب جبر نتیجه اش انکار ثواب و عقاب و بى هدف بودن بعثت انبیا و در نهایت نفى عدالت پرورگار است.

پاسخ این سؤال چندان پیچیده نیست. هیچ کس نمى گوید کیفیّات جسمانى یا سرشت افراد، علت تامّه براى آن خُلقیّات است، بلکه تنها به عنوان یک زمینه مى توان از آن یاد کرد.

این مطلب را با ذکر مثالى مى توان روشن ساخت; همه مى گویند: محیط خانواده یا محیط اجتماع در اعمال انسانها اثر مى گذارد; ولى این سخن بدان معنا نیست که اراده انسان را سلب کند، بلکه تنها یک زمینه است، لذا بسیار مى بینیم افرادى که در یک خانواده آلوده پرورش یافته اند; ولى انسانهاى صالح و درستکار و با ایمانى بوده اند، و به عکس افرادى در خانواده هاى صالح پرورش یافته اند; ولى انسانهاى نادرستى از کار در آمده اند. به بیان دیگر جزء اخیر علّت تامّه اراده خود انسان است که اثر نهایى را به دنبال دارد.

این نکته نیز شایان توجّه است که چنانچه کسى زمینه هاى نامساعد اخلاقى یا محیطهاى خانوادگى یا اجتماعى داشته باشد; ولى در مسیر صحیح گام بردارد اجر و پاداش او از کسانى که در محیطى مساعد پرورش یافته اند به یقین بیشتر است.
null
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای