فرصت را غنیمت شمرید
فهرست موضوعات
جستجو 
امام(علیه السلام) در این بخش از خطبه در عباراتى کوتاه و پرمعنا همه مخاطبان خود را به استفاده از فرصتها تشویق مى کند و به همگان هشدار مى دهد که این فرصت دائمى نیست و دیر یا زود از دست خواهد رفت. بکوشید تا جامه حسرت و یأس نپوشید.

در مورد چگونگى فرصتها به پنج نکته اشاره مى کند:

نخست مى فرماید: «اکنون که در متن زندگى و حیات هستید، عمل کنید. (زیرا مهم ترین نتیجه عمر، عمل است»; (فَاعْمَلُوا وَ أَنْتُمْ فِی نَفَسِ الْبَقَاءِ).

تعبیر به «نَفَسِ الْبَقَاءِ» اشاره لطیفى به این معناست که گویى بقاى در دنیا را به موجود زنده اى تشبیه کرده که دارد نفس مى کشد و پیش از آنکه از نفس بیفتد باید از آن استفاده کرد.

در جمله دوم مى فرماید: «نامه هاى عمل گشوده است»; (وَ الصُّحُفُ مَنْشُورَةٌ(1)).

 

اشاره به اینکه با گشوده بودن پرونده ها هرگونه اضافه و اصلاح و کم کردن نقطه هاى ضعف امکان پذیر است.

در جمله سوم مى فرماید: «بساط توبه گسترده است»; (وَ التَّوْبَةُ مَبْسُوطَةٌ).

روشن است که تا درهاى توبه باز و سفره توبه گسترده است، راه بازگشت باز است و با آب توبه مى توان آتشهاى برافروخته و سوزان گناه را خاموش کرد. در چنین حالتى انسان به درگاه خدا مى رود، اظهار ندامت مى کند و قطره اشکى که حاصل توبه اى نصوح و خالص است مى ریزد و دریایى از آتش را خاموش مى کند.

در کتاب کافى در حدیثى از امام باقر یا امام صادق(علیهما السلام) مى خوانیم: «آدم به خداوند عرضه داشت: پروردگارا شیطان را بر من مسلّط کردى و او را همچون خون در رگهاى من جارى ساختى، در برابر آن چیزى براى من قرار ده (که آن را جبران کند) فرمود: اى آدم این فضیلت را براى تو قرار دادم که هرکس از فرزندان تو تصمیم بر گناهى بگیرد چیزى بر او نوشته نمى شود و اگر آن را عمل کند تنها یک گناه براى او مى نویسند و اگر تصمیم بر حسنه اى بگیرد، حتى اگر عمل نکرده باشد یک حسنه براى او مى نویسند و اگر عمل کند ده حسنه نوشته خواهد شد. آدم عرض کرد پروردگارا لطف بیشترى کن فرمود: این فرصت را براى تو قرار دادم که هرکس گناهى کند سپس استغفار نماید او را مى بخشم آدم عرض کرد: پروردگارا لطف بیشترى کن فرمود: درهاى توبه را به روى آنها گشوده ام تا زمانى که جان آنها به گلوگاه برسد (و آخرین لحظه جدایى از دنیا فرا رسد) آدم عرضه داشت: کافى است».(2)

در جمله چهارم و پنجم مى فرماید: «در حالى که فراریان از طاعات خدا به سوى او فراخوانده مى شوند و به بدکاران و گنهکاران امید عفو داده مى شود»; (وَ الْمُدْبِرُ یُدْعَى وَ الْمُسِیءُ یُرْجَى).

در جاى جاى آیات قرآن آثار این «دعوت» و «امید» دیده مى شود خداوند مى فرماید: «(قُلْ یَا عِبَادِى الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لاَ تَقْنَطُوا مِنْ رَّحْمَةِ اللهِ إِنَّ اللهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ); بگو اى بندگان من که بر خویشتن ظلم و اسراف کردید از رحمت خدا مأیوس نشوید خداوند همه گناهان را مى بخشد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است».(3)

باز مى فرماید: «(وَأَنِیبُوا إِلَى رَبِّکُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لاَ تُنْصَرُونَ); به درگاه پرورگارتان باز گردید و در برابر او تسلیم شویم پیش از آنکه عذاب به سراغ شما بیاید سپس از سوى هیچ کس یارى نشوید».(4)

در ششمین، هفتمین و هشتمین جمله مى فرماید: «پیش از آنکه چراغ عمل خاموش گردد، مهلت قطع شود و اجل پایان گیرد»; (قَبْلَ أَنْ یَخْمُدَ(5) الْعَمَلُ، وَ یَنْقَطِعَ الْمَهَلُ(6)، وَ یَنْقَضِیَ الاَْجَلُ).

آرى! تا عمر باقى است، تنور عمل داغ و برافروخته و مهلت باقى است و فرصت برقرار و در آن لحظه که انسان چشم از این جهان بر بندد، همه اینها پایان مى گیرد.

در نهمین و دهمین جمله مى فرماید: «پیش از آنکه در توبه بسته شود و فرشتگان (که مأمور ثبت اعمال نیک و بدند) به آسمان صعود کنند (سخت بکوشید و فرصت را غنیمت بشمارید)»; (وَ یُسَدَّ بَابُ التَّوْبَةِ، وَ تَصْعَدَ الْمَلاَئِکَةُ).
1. «منشورة» به معناى گسترده و گشوده است از ریشه «نشر» به معناى گستردن و گشودن گرفته شده.
2. کافى، ج 2 ،ص 440، ح 1.
3. زمر، آیه 53.
4. زمر، آیه 54.
5. «یخمد» از ریشه «خمود» بر وزن «عبور» در اصل به معناى خاموش شدن آتش است. سپس به پایان گرفتن هر چیزى و از جمله پایان زندگى اطلاق شده است.
6. «مهل» به معناى مهلت است و معمولا در امور خیر به کار مى رود.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای