4 بدترین فقر
فهرست موضوعات
جستجو 

امام صادق(علیه السلام) مى فرمایند: «الفَقْرُ المَوْتُ الأحْمَرُ، فَقِیل: الفَقْرُ مِنَ الدّنانیرِ والدَّراهِم؟ قَالَ: لا، ولکِنْ مِنَ الدِّینِ; فقر مرگ سرخ است، سؤال شد آیا منظور فقیر بودن از نظر درهم و دینار است؟ فرمود: نه، بلکه فقر در دین منظور است».(1)

به همین مضمون حدیث دیگرى وارد شده: «مِنْ وَصایا النّبیِّ لِعَلیٍّ (صلوات الله علیهما): الْفَقْرُ الْمَوتُ الأکْبَرُ، فَقِیلَ لَهُ: الفَقْرُ مِن الدِّینَارِ والدِّرْهَمِ؟ فَقالَ: الفَقْرُ مِن الدِّینِ».(2)

یکى از مسائلى که در دستورات اسلامى آمده «جهاد اکبر» است که همان جهاد با نفس است و این نام گذارى از طرف پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) بود هنگامى که بعد از بازگشتن از یکى از جنگ ها فرمود: در جهاد اصغر پیروز شدید بر شما باد به جهاد اکبر; سؤال شد جهاد اکبر چیست؟ فرمود: جهاد با نفس است، اما اینکه چرا جهاد با نفس را جهاد اکبر دانست و جهاد با دشمن را جهاد اصغر، به چند دلیل است:

الف) جهاد با دشمن مقطعى است و تمام مى شود اما جهاد با نفس دائمى است.

ب) جهاد با دشمن در یک یا چند جبهه است اما جهاد با نفس به چند جبهه خلاصه نمى شود، بلکه ده ها جبهه داریم، در جبهه حسد، کبر، طمع و... .

ج) جهاد اصغر با دشمن خارجى است، اما جهاد اکبر با دشمن درونى است که مشکل تر است.

د) جهاد اکبر پایه جهاد اصغر است یعنى اگر کسى در جهاد اکبر پیروز شد در جهاد اصغر هم پیروز مى شود و تسلیم نمى شود کسانى به جبهه مى روند که از نظر اخلاقى خودساخته ترند.

هـ) در جهاد اکبر یک سلسله جاذبه هاى منفى وجود دارد که در جهاد اصغر وجود ندارد، در جهاد اکبر هوا و هوس و جاذبه شهوات و گناهان مختلف در مقابل انسان صف کشیدند در حالى که در جهاد اصغر دشمن خارجى جاذبه اى ندارد.

با ذکر این مقدمه به سراغ حدیث امام صادق(علیه السلام) مى رویم که مى فرمایند: فقر مرگ سرخ است. توضیح این که: مرگ دو نوع است یکى مرگ سرخ است که به قتل مى رسد و کشته مى شود و دیگرى مرگ سیاه است که از راه طبیعى از دنیا مى رود.

امام(علیه السلام) فرمود: فقر مرگ سرخ است، راوى سؤال کرد آیا منظور فقر درهم و دینار است؟ فرمود: نه، بلکه فقر دینى و ایمانى و اخلاقى است.

مقصود حضرت این است که کسى که سرمایه معنوى دارد اگر عالم را از او بگیرند برایش فرق نمى کند، اما کسى که سرمایه معنوى ندارد اگر عالم را به او بدهند باز احساس نیاز مى کند، فقر اخلاقى مرگ سرخ و مصیبت بزرگى است. کسى که غناى معنوى داشته باشد حاضر نیست یک لحظه از سجده هاى نیمه شب خود را با تمام دنیا و آنچه در آن است معامله کند، لذت خواندن یک آیه قرآن و فهم آن را با تمام دنیا معامله نمى کند.

کسى که غناى معنوى داشته باشد آرامش دارد و از هیچ چیز نمى ترسد: «أَلا إنَّ أَوْلِیَآءَ اللهِ لاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ(3); آگاه باشید! (دوستان و) اولیاى خدا، نه ترسى بر آنهاست و نه اندوهگین مى شوند.»


1. بحارالانوار، ج 72، ص 40; و میزان الحکمه، ج 7، ص 513.
2. بحارالانوار، ج 77، ص 63.
3. یونس، آیه 62.

 

12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای