شأن نزول:
فهرست موضوعات
جستجو 


در شأن نزول آیات فوق، روایات مختلفى در کتب اهل سنت و شیعه نقل شده است، که از میان آنها آنچه صحیح تر به نظر مى رسد، ذیلاً مى آوریم.
دانشمند معروف اهل سنت «حاکم ابوالقاسم حسکانى» از «بُرَیدَة» نقل مى کند: «شَیْبَه» و «عباس» هر کدام بر دیگرى افتخار مى کردند و در این باره مشغول به سخن بودند که على(علیه السلام) از کنار آنها گذشت، پرسید:
به چه چیز افتخار مى کنید؟
«عباس» گفت: امتیازى به من داده شده که احدى ندارد، و آن مسأله آب دادن به حجاج خانه خدا است.
«شیبه» گفت: من تعمیر کننده مسجدالحرام (و کلید دار خانه کعبه) هستم.
على(علیه السلام) گفت: با این که از شما حیا مى کنم باید بگویم با این سن کم افتخارى دارم که شما ندارید، آنها پرسیدند: کدام افتخار؟!
فرمود: من با شمشیر جهاد کردم تا شما ایمان به خدا و پیامبر(صلى الله علیه وآله) آوردید.
«عباس» خشمناک برخاست و دامن کشان به سراغ پیامبر(صلى الله علیه وآله) آمد (و به عنوان شکایت) گفت:
آیا نمى بینى على(علیه السلام) چگونه با من سخن مى گوید؟
پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود: على(علیه السلام) را صدا کنید، هنگامى که به خدمت پیامبر(صلى الله علیه وآله) آمد، فرمود:
چرا این گونه با عمویت (عباس) سخن گفتى؟
على(علیه السلام) عرض کرد: اى رسول خدا! اگر من او را ناراحت ساختم با بیان حقیقتى بوده است، در برابر گفتار حق هر کس مى خواهد ناراحت شود، و هر کس مى خواهد خشنود!
جبرئیل نازل شده، گفت: اى محمّد! پروردگارت به تو سلام مى فرستد، و مى گوید: این آیات را بر آنها بخوان (أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ وَ...).
«آیا سیراب کردن حجاج و عمران مسجدالحرام را هم چون ایمان به خدا و روز رستاخیز و جهاد در راه او قرار دادید؟ هرگز مساوى نیستند».(1)
همین روایت، به همین مضمون، یا با تفاوت کمى، در کتابهاى فراوانى از اهل سنت نقل شده، مانند تفسیر «طبرى» و «ثعلبى»، «اسباب النزول واحدى»، تفسیر «خازن بغدادى»، «معالم التنزیل» علامه بَغوى، «مناقب» ابن مغازلى، جامع الاصول «ابن اثیر»، تفسیر «فخر رازى» و کتاب هاى دیگر.(2)
به هر حال، حدیث فوق از احادیث معروف و مشهورى است که حتى افراد متعصب به آن اعتراف کرده اند و ما پس از اتمام تفسیر این آیات، باز در این باره سخن خواهیم گفت.

 


1 ـ «مجمع البیان»، ذیل آیات مورد بحث ـ «بحار الانوار»، جلد 36، صفحه 39 ـ «شجرة الطوبى»، جلد 1، صفحه 153، مکتبة الحیدریة، طبع پنجم، 1385 هـ ق ـ «نور الثقلین»، جلد 2، صفحه 194، مؤسسه اسماعیلیان، طبع چهارم، 1412 هـ ق ـ «تأویل الآیات»، جلد 1، صفحه 200، مطبعة امیر قم، طبع اول،
1407 هـ ق ـ «حیاة امیر المؤمنین(علیه السلام) عن لسانه»، جلد 1، صفحه 115، انتشارات جامعه مدرسین قم، طبع اول، 1417 هـ ق ـ «اسباب النزول»، صفحه 163، مؤسسه حلبى و شرکاء، قاهره، 1388 هـ ق.
2 ـ براى توضیح بیشتر درباره این حدیث و مشخصات مدارک آن به کتاب «احقاق الحق»، جلد 3، صفحات 122 ـ 127، و «الغدیر»، جلد 2، صفحات 53 و 54، دار الکتاب العربى، بیروت، طبع چهارم، 1397 هـ ق، مراجعه فرمائید.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای