1 ـ چرا به خدا پناه مى بریم؟!
فهرست موضوعات
جستجو 



هر لحظه امکان انحراف براى انسان وجود دارد، و اصولاً وقتى خداوند به پیامبرش(صلى الله علیه وآله) دستور مى دهد: از شرّ «وسواس خنّاس» به خدا پناه برد، دلیل بر امکان گرفتار شدن در دام خنّاسان و وسوسه گران است.
با این که پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) به لطف الهى و با امدادهاى غیبى، و سپردن خویشتن به خدا، از هر گونه انحراف بیمه شده بود، ولى با این حال، این آیات را مى خواند، و به او از شرّ وسواسان خناس پناه مى برد، با این حال تکلیف دیگران روشن است.
اما نباید مأیوس شد; چرا که در مقابل این وسوسه گران مخرب، فرشتگان آسمان به یارى بندگان مؤمن، و رهروان راه حق مى آیند، آرى، مؤمنان تنها نیستند، فرشتگان بر آنها نازل مى شوند و آنها را کمک مى کنند: «إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللّه ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ».(1)
ولى، هرگز نباید مغرور شد، و خود را بى نیاز از موعظه، پند، تذکر و امدادهاى الهى دانست، باید همیشه به او پناه برد، همیشه بیدار بود و همیشه هشیار!.

* * *

2 ـ در این که چرا «ناس» در سه آیه تکرار شده، بعضى گفته اند: به خاطر این است که در هر مورد به یک معنى است.
ولى ظاهر این است که: براى تأکید روى عمومیت این صفات سه گانه خداوند است و در هر سه مورد معنى واحدى دارد.

* * *

3 ـ در روایتى از پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) مى خوانیم: ما مِنْ مُؤْمِن إِلاّ وَ لِقَلْبِهِ فِی صَدْرِهِ أُذُنانِ: أُذُنٌ یَنْفُثُ فِیهَا الْمَلَکُ، وَ أُذُنٌ یَنْفُثُ فِیهَا الْوَسْواسُ الْخَنّاسُ فَیُؤَیِّدُ اللّهُ الْمُؤْمِنَ بِالْمَلَکِ، وَ هُوَ قَوْلُهُ سُبْحانَهُ: وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوح مِنْهُ:
«هر مؤمنى، قلبش دو گوش دارد، گوشى که فرشته در آن مى دمد، و گوشى که وسواس خنّاس در آن مى دمد، خداوند مؤمن را به وسیله فرشته تأیید مى کند، و این است معنى آیه «وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوح مِنْهُ».(2)
در حدیث پر معنى و تکان دهنده اى، از امام صادق(علیه السلام) مى خوانیم: «هنگامى که آیه وَ الَّذینَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللّه فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ: «کسانى که وقتى کار بدى انجام دهند یا به خویشتن ستم کنند خدا را یاد مى آورند و براى گناهانشان استغفار مى کنند»(3) نازل شد، ابلیس بالاى کوهى در «مکّه» رفت، و با صداى بلند فریاد کشید، و سران لشکرش را جمع کرد.
گفتند: اى آقاى ما! چه شده است که ما را فرا خواندى؟
گفت: این آیه نازل شده (آیه اى که پشت مرا مى لرزاند و مایه نجات بشر است) چه کسى مى تواند با آن مقابله کند؟
یکى از شیاطین بزرگ گفت: من مى توانم، نقشه ام چنین است و چنان!
ابلیس طرح او را نپسندید!
دیگرى برخاست و طرح خود را ارائه داد، باز هم مقبول نیفتاد!
در اینجا «وسواس خنّاس» برخاسته، گفت: من از عهده آن برمى آیم.
ابلیس گفت: از چه راه؟
گفت: آنها را با وعده ها و آرزوها سرگرم مى کنم، تا آلوده گناه شوند، و هنگامى که گناه کردند، توبه را از یادشان مى برم!
ابلیس گفت: تو مى توانى از عهده این کار برآیى (نقشه ات بسیار ماهرانه و عالى است) و این مأموریت را تا دامنه قیامت به او سپرد».(4)

* * *

 خداوندا! ما را از شرّ همه این وسوسه گران و از شرّ تمام «وسواسان خنّاس» حفظ فرما!
پروردگارا! دام سخت است، و دشمن بیدار است و نقشه هایش مخفى و پنهان، و جز با لطف تو، نجات ممکن نیست!
بارالها! نمى دانیم چگونه شکر این نعمت بزرگ را به درگاه تو بگزاریم که بر ما منت نهادى و این افتخار بزرگ و توفیق را نصیب کردى که در این ساعت و بعد از حدود 15 سال این تفسیر را به پایان برسانیم!

* * *

خدایا! تو مى دانى در این لحظه، نشاطى توصیف ناپذیر، شادمانى و شعفى آمیخته با شکر، در سراسر وجود ما موج مى زند، احساسى که با هیچ بیانى توانائى شرح و شکر آن را نداریم، دست به درگاهت برمى داریم و عرض مى کنیم:
آفریدگارا! ممکن است در تفسیر این آیات، گرفتار لغزش هائى شده باشیم، تو همه آنها را بر ما ببخش، و امیدواریم بندگان تو نیز بر ما ببخشند!
و در آخرین جمله عرض مى کنیم:
اى خداى رحیم و مهربان! این خدمت ناچیز را از همه ما به کرمت قبول فرما، و ذخر معاد و روز جزاى ما قرار ده!

* * *

وَ آخِرُ دَعْوانا أَنْ الحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِیْنَ
پایان سورۀ ناس و پایان جلد 27
در تاریخ 14 / 4 / 1366
برابر با هشتم ذی قعده 1407 قمری
تفسیر نمونه پایان یافت(5)


1ـ فصلت آیه 30.
2 ـ «مجمع البیان»، جلد 10، صفحه 571.
3 ـ آل عمران، آیه 135.
4 ـ «المیزان»، جلد 20، صفحه 557.
5 ـ پایان تصحیح: 26 / 3 / 1383.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma
آبی
سبز تیره
سبز روشن
قهوه ای