پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

به ترتیب انجام دادن اعمال منی [تقصیر]

پرسش : آیا رعایت ترتیب در اعمال منی لازم است؟ و اگر از روی جهل و فراموشی یا عمدا ترتیب را رعایت نکند تکلیف چیست؟
پاسخ : واجب است وظايف سه گانه منى را از روى ترتيب انجام دهد؛ اوّل: رمى جمره عقبه، دوم: قربانى، سوم: تراشيدن سر، يا كوتاه كردن مقدارى از موى آن و ناخن گرفتن.

مُحرم نبودن تقصیر کننده [تقصیر]

پرسش : آیا کسی که مُحرم است می تواند برای دیگری تقصیر را انجام دهد؟
پاسخ : مُحرمى كه قصد دارد سر ديگرى را بتراشد يا كوتاه كند، بايد اوّل خودش تقصير كند و از احرام خارج شود بنابراین محرم نمی تواند مو از بدن ديگرى زايل كند. خواه طرف مقابل مُحرِم باشد، يا غير مُحرِم، خواه با تيغ باشد، يا با وسيله ديگر؛ ولى اين كار كفّاره اى ندارد. بنابراين، بايد دقّت كرد كه در منى به هنگام بيرون آمدن از احرام، افراد محرم نمى توانند سر ديگران را بتراشند، يا اصلاح كنند؛ بلكه اوّل بايد خودشان از احرام خارج شوند، و بعد چنين كنند. .

حلق یا تقصیر کردن توسط دیگران [تقصیر]

پرسش : آیا دیگری (چه شیعه و چه سنی) می تواند سر محرم را حلق یا تقصیر کند؟
پاسخ : لازم نيست انسان خودش موى سر خود را كوتاه كند، بلكه اگر از ديگرى هم كه از احرام درآمده بخواهد اين كار را براى او انجام بدهد كافى است؛ خواه شيعه باشد يا از اهل سنّت، و در هر حال خودش بايد نيّت كند كه مثلا براى حجّة الاسلام تقصير مىكنم قربة الى الله.

زمان تقصیر در حج تمتع [تقصیر]

پرسش : آیا تقصیر زمان خاصی دارد و آیا در شب نیز می توان تقصیر را انجام داد؟
پاسخ : احتياط آن است كه تقصير را در روز عيد قربان بجا آورد؛ هر چند تأخير آن تا آخر ايّام تشريق جايز است، ولى احتياط واجب آن است كه در شب اين كار انجام نشود.

تقصیر در غیر منی [تقصیر]

پرسش : وظیفه کسی که عمدا و یا از روی جهل و فراموشی تقصیر را در غیر منی انجام داده، چیست؟
پاسخ : واجب است تراشيدن، يا كوتاه كردن مو، در منى باشد، وكسى كه از روى عمد، يا نادانى و فراموشى در منى تقصير نكند واجب است به منى بازگردد، و اين وظيفه را انجام دهد، و اگر نمىتواند برگردد، يا مشقّت شديد دارد، هر جا كه هست انجام دهد؛ ولى احتياط واجب آن است كه در صورت امكان، موى خود را به منى بفرستد، و مستحب است در آنجا دفن كند.

محل تقصیر یا حلق حج تمتع [تقصیر]

پرسش : محل تقصیر یا حلق حج تمتع کجا است؟
پاسخ : محلّ تقصير و تراشيدن سر منى است، و در حال اختيار جايز نيست در جاى ديگر اين كار را انجام دهد.

گرفتن ناخن به عنوان تقصیر [تقصیر]

پرسش : آیا ناخن گرفتن به تنهایی نیز به عنوان تقصیر کفایت می کند؟
پاسخ : گرفتن ناخن به تنهايى كفايت نمىكند (بنابر احتياط واجب).

تراشیدن قسمتی از سر [تقصیر]

پرسش : آیا برای تقصیر می توان قسمتی از سر را تراشید و کفایت می کند؟
پاسخ : كسى كه براى تقصير، تراشيدن سر را انتخاب مىكند، احتياط آن است كه تمام سر را بتراشد و به قسمتى از آن قناعت نكند.

نحوه تقصیر زنان [تقصیر]

پرسش : آیا زنان نیز می توانند جهت تقصیر موی سر خود را بتراشند؟
پاسخ : تراشيدن موى سر مخصوص مردان است، و در مورد زنان تراشيدن موى سر جايز نيست، و تنها كوتاه كردن مقدارى از آن واجب است.

معنای تقصیر در اعمال حج [تقصیر]

پرسش : تقصیر چگونه و چه زمانی باید انجام شود؟
پاسخ : واجب است حجّاج بعد از قربانى مقدارى از موى سر خود را كوتاه كرده، يا تمام آن را بتراشند.

حلق برای حج اولی [تقصیر]

پرسش : کسی که برای اولین بار به حج می رود، آیا لازم است سر خود را بتراشد؟
پاسخ : براى كسانى كه دفعه اوّل حجّ آنهاست، احتياط مستحب تراشيدن است، و براى دفعات بعد در ميان اين دو كار مخيّر هستند.

وسیله کوتاه کردن موی سر یا صورت [تقصیر]

پرسش : آیا در تقصیر برای کوتاه کردن موی سر یا صورت با وسیله خاصی باید انجام شود؟ و آیا کندن نیز صحیح است؟
پاسخ : كوتاه كردن مقدار كمى از موى سر، يا ريش، يا سبيل، با هر وسيلهاى كافى است (البتّه غير از كندن موها).

وجوب طواف نساء بر تمام افراد [طواف نساء ]

پرسش : آیا طواف نساء بر همه افرادی که حج بجا می آورند حتی کودکان، واجب است؟
پاسخ : طواف نساء بر مرد و زن، پير و جوان، متأهّل و مجرّد، وحتّى كودكان مميّز و خنثى واجب است، و بدون آن زن بر مرد و مرد بر زن حلال نمىشود، بلكه احتياط واجب آن است كه اگر كودك غير مميّز را به حج آورده، و محرم كردهاند، ولىّ او همراه او طواف نساء را بجا آورد.

ترک طواف نساء [طواف نساء ]

پرسش : اگر حاجی عمدا یا از روی جهل و فراموشی طواف نساء را ترک کند، تکلیفش چیست؟
پاسخ : اگر طواف نساء را ترك كند، خواه از روى عمد باشد، يا جهالت، يا فراموشى، همسر بر او حرام است، تا بازگردد و طواف كند. و اگر بازگشت ممكن نيست، يا مشكل است، نايب بگيرد. و اگر از دنيا برود، ولىّ او قضاى آن را به جا مىآورد.

رکن نبودن طواف نساء و نماز آن [طواف نساء ]

پرسش : آیا طواف نساء و نماز آن از ارکان حج تمتع و عمره مفرده می باشد؟
پاسخ : طواف نساء و نماز آن ركن نيست، و ترك عمدى آن موجب باطل شدن حج نمىگردد، هر چند انجام آن در عمره مفرده و حجّ تمتّع واجب است، و اگر بجا نياورد همسر بر او حلال نمىشود.

رمی جمره عقبه [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : رمی جمره عقبه به چه معنا می باشد و جمره عقبه کجا واقع شده است؟
پاسخ :

چهارمين واجب از واجبات حج، رمى جمره عقبه در روز عيد قربان است. و منظور از آن، انداختن هفت عدد سنگ كوچك به محلّى است كه در آخر منى در طرف مكّه واقع شده، و آن را جمره عقبه مىنامند.

واجبات رمی جمره [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : واجبات رمی جمره چیست؟
پاسخ : در رمى جمره چند چيز واجب است: 1. نيّت و قصد قربت؛ كافى است در دل قصد داشته باشد كه براى اطاعت فرمان خدا و انجام مناسك حج، هفت سنگ كوچك به جمره مىاندازد، و به زبان آوردن لازم نيست. 2. تعداد سنگها بايد هفت عدد باشد؛ البتّه نه زياد بزرگ، و نه زياد كوچك؛ بلكه كافى است هر كدام به اندازه يك سر انگشت باشد. حاجى مىتواند براى تهيه سنگ ريزه رمى سنگهاى بزرگتر را خرد كند.

3. سنگها را يكى بعد از ديگرى پرتاب كند؛ اگر دو عدد يا بيشتر را با هم بزند كافى نيست و يكى حساب مىشود.

4. اصابت سنگها به ستون و ديوار جمره لازم نيست، بلكه كافى است در حوضچه اطراف ستون بيفتد. بنابراين، اگر به ستون و ديوار اصابت كند، و به خارج از حوضچه پرتاب شود كافى نيست، و ظنّ به عدد سنگها اعتبار ندارد، بلكه يقين لازم است. 5. بايد سنگها را پرتاب كند، نه اين كه روى جمره بگذرد، و اگر به كمك شخص، يا چيز ديگرى به جمره برسد كافى نيست. (مثلا اگر سنگى را كه او پرتاب كرده در راه به كمك سنگى كه شخص ديگرى زده به جمره بخورد كافى نيست). 6. وقت زدن سنگها مابين طلوعِ آفتابِ روزِ عيد و غروب آفتاب است (ولى براى زنان و پيرمردان و كسانى كه از ازدحام روز عيد ترسان هستند، جايز است شب عيد رمى كنند)، و اگر فراموش كرد مىتواند تا روز سيزدهم بجا آورد، و اگر تا آن روز به يادش نيامد، در صورت امكان بايد خودش در سال بعد در همان موقع به منى برود و قضا كند، و اگر نمىتواند نايب بگيرد.

نحوه رمی در محل جدید جمرات [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : با تغيير حالت جمرات و حذف ستون قبلي، و با توسعه اخير جمرات، اگر قسمتى از ستون (ديوار 24 مترى) جمره عقبه، خارج از منى باشد، با فرض صدق جمره بر مجموع ديوار، آيا رمى آن قسمت صحيح است؟
پاسخ : به فتواي ما مهم افتادن سنگها در محل رمي جمرات است نه اصابت به ستون، و با توجّه به اين که سنگ به هر کجا اصابت کند نهايتاً به محل رمي مي¬افتد اشکالي ندارد. چون در پايين ديوار، حوضچه¬اي با شيب تند ساخته¬اند و سنگها به يک محل مي¬ريزد و در روايات هم آمده که اگر سنگ به محل ديگري اصابت کند و بعد منحرف شود و به محل رمي بيافتد کافي است.

محل عرفات و زمان وقوف آن [وقوف به عرفات]

پرسش : عرفات کجاست؟ و حجاج چه زمانی باید در آنجا باشند؟
پاسخ : دوّمين واجب از واجبات حج، وقوف به عرفات است. عرفات بيابانى است در حدود بيست كيلومترى مكّه، كه امروز به صورت نيمه مشجّر در آمده، و واجب است حجّاج از ظهر تا غروب روز نهم ذى الحجّه در آنجا بمانند.

چگونگی وقوف به عرفات [وقوف به عرفات]

پرسش : نحوه وقوف به عرفات چگونه باید باشد؟
پاسخ :

احتياط آن است كه از اوّل ظهر تا غروب آفتاب در آنجا توقّف كنند، خواه سواره باشند يا پياده، در حال حركت باشند يا نشسته، در حال بيدارى باشند و يا مقدارى خواب و مقدارى بيدار، و مستحبّ مؤكّد است كه در اين مدّت مشغول ذكر خدا و توجّه به مستحبّ مؤكّد

مقدار واجب وقوف در عرفات [وقوف به عرفات]

پرسش : چه مدت از وقوف در عرفات از ارکان حج است؟
پاسخ : گرچه وقوف در عرفات درتمام وقت آن ( از ظهر تا غروب روز نهم ) واجب است، و تركش گناه مىباشد، ولى تمام آن از اركان حج نيست. بلكه ركن حج فقط مقدارى از اين مدّت است؛ يعنى اگر كسى تنها مقدارى از ظهر تا غروب را در عرفات توقّف كند، حجّش صحيح است، و اگر عمدآ وقوف را در تمام اين مدّت ترك كند حجّ او باطل خواهد شد، و وقوف در شب عيد، كه وقوف اضطرارى نام دارد، براى او كفايت نمىكند.

درجه بندی خبر از منظر فقه [احکام خبرنگاری]

پرسش : آیا از نظر فقهی، اخبار درجه بندى دارد؟ ترتیب نشر اخبار از بُعد اهمیّت چگونه است؟
پاسخ : البتّه رسانه هاى جمعى در جامعه اسلامى، وظیفه دارند اخبارى را که باعث پیشرفت و شکوفائى اسلام مى شود، یا جلوی ضرر و زیان هاى محتمل (از داخل، یا خارج) را مى گیرد، با نهایت دقّت و بى کم و کاست در اختیار آنان بگذارند. و هر خبرى تأثیر بیشترى در جهت فوق داشته باشد، اهمیّت بیشترى دارد، و اخبار بر اساس همین معیار درجه بندى مى شود.

چارچوب تحلیل خبر و گزارش [احکام خبرنگاری]

پرسش : تحلیل در اخبار و گزارشها، مانند علم تفسیر در حوزه هاست. آیا مى شود براى تحلیل خبرى و گزارش نیز چارچوبى تعیین نمود؟ آن چارچوبها کدامند؟
پاسخ : معمولا براى تحلیل اخبار باید از قرائن و شواهد و سوابق موجود و مسائل مشابه استفاده کرد. اگر به نتیجه قطعى برسند، مى توانند به طور قطع قضاوت کنند. در غیر این صورت، باید روى عنوان احتمالى بودن تکیه شود، تا مطلبى برخلاف واقع نگفته باشند.

حکم تسامح و مدارا در عرصه خبری [احکام خبرنگاری]

پرسش : در عرصه خبرى، تساهل، تسامح، مدارا چه حکمی دارد؟
پاسخ : تسامح و مدارا معانى مختلفى دارد. اگر منظور سازش با مخالفان اسلام، و میدان دادن به دشمن براى ضربه زدن به دوست است، چنین چیزى جایز نیست امّا اگر منظور همزیستى مسالمت آمیز، با گروه هاى سالم، یا پیروان مذاهب دیگر باشد، به گونه اى که ضررى به حال مسلمین و آیین اسلام نداشته باشد، جایز است.

چارچوب و مرز انتقاد در عرصه خبر [احکام خبرنگاری]

پرسش : انتقاد در عرصه خبری چه حکمی دارد؟ اگر انتقاد با پیشنهاد همراه نباشد اشکال دارد؟
پاسخ : انتقاد اگر با پیشنهاد توأم باشد، به یقین بهتر است ولى اگر انتقاد کننده نتواند پیشنهادى مطرح کند، باز هم از باب امر به معروف و نهى از منکر باید وظیفه خود را انجام دهد.

حد افشای خبر محرمانه [احکام خبرنگاری]

پرسش : مردم تا چه حد براى شنیدن خبرها محرم هستند؟ حدّ افشاى یک خبر محرمانه تا کجاست؟
پاسخ : حدّ افشاى آن تا آنجاست که تولید ضرر و زیانى براى جامعه نکند.

ملاک در محرمانه بودن خبر [احکام خبرنگاری]

پرسش : چه اخبارى را مى توان عادى، و چه خبرهایى را باید محرمانه تلقّى نمود؟
پاسخ : اخبارى که افشاى آن سبب سوء استفاده افراد منحرف، یا آگاهى دشمن، یا ضرر و زیانى در سطح جامعه شود، یا آبروى فرد یا گروهى را به خطر مى اندازد، یا افشاى اسرار خصوصى افراد را در پى دارد، جزء اخبار محرمانه به شمار مى رود.

حکم سانسور خبری از نظر شرع [احکام خبرنگاری]

پرسش : آیا در دین اسلام، سانسور اخبار و رویدادها جایز است؟ اگر جایز می باشد، حدود آن را بیان فرمایید؟
پاسخ : هرگونه خبرى که انتشار آن به حال جامعه مضرّ است، یا سبب بیدارى دشمنان یا بهره بردارى سوء آنان مى شود، یا موجب تفرقه بین صفوف مسلمین مى گردد، یا ایجاد یأس و وحشت و بد بینى مى کند، یا تبعات دیگرى مانند آنچه گذشت دارد، چنین اخبارى نباید انتشار یابد. به همین دلیل در زمان جنگ، بسیارى از اخبار موقّتاً مکتوم مى ماند، و پس از برطرف شدن خطر، فاش مى گردد. شبیه این معنا، در موارد دیگر نیز کاملا ممکن است.
تعداد صفحات : 535