پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

وکالت در وام خرید کالا [احکام وامها]

پرسش : وام خرید کالا و مانند آن باید چگونه باشد که دریافت سود در برابر آن شرعا اشکالی نداشته باشد؟
پاسخ : چنانچه به صورت عقود شرعیه درآید مانعی ندارد؛ مثلاً شما به وکالت از بانک جنس را نقداً بخرید و بعد آن جنس را از شرکت به صورت اقساط و قیمت بالاتر برای خودتان بخرید.

دریافت وام از حساب خود برای دیگران [احکام وامها]

پرسش : وامی به اسم خودم برای دو نفر گرفتم و حالا پول قسطی که به من می دهند که به بانک بدهم لازم شد . می شود بدون اجازه آنها پول را خرج کنم بعد خودم قسط را بدهم؟
پاسخ : با توجه به اینکه وام را شما گرفته اید مجاز در تصرف در آن پول هستید.

دریافت وام مسکن با معاملات صوری [احکام وامها]

پرسش : برخى از بانک ها وام مسکن مى دهند ولى با توجّه به این که وام اعطایى غالباً براى خرید خانه کفایت نمى کند، بین مردم مرسوم شده که در معامله اى صورى با دوستان و خویشان، مسکن آنها را مى خرند و وام مورد نظر را مى گیرند. آیا این کار جایز است؟
پاسخ : با توجّه به این که این کار بر خلاف مقرّرات بانک مى باشد، جایز نیست.

وام خرید دین (قرض) [احکام وامها]

پرسش : در بانك ها وام هايي تحت عنوان خريد دين وجود داردكه براي افرادي كه قادر به اداي دين خود بصورت يكجا نيستند ولي ميتوانند طي اقساطي معين دينشان را ادا كنند با مقداري بيشتر 25 تا 30 درصد سود آيا جايز است ؟
پاسخ : در صورتی که بانک دین را نقدا خریداری کند و به اقساط واگذار کند مانعی ندارد.

بلوکه قسمتی از وام تا زمان تسویه [احکام وامها]

پرسش : برخی از بانک ها قسمتی از وام را تا زمان پرداخت آخرین قسط از وام بلوکه می کنند آیا با این کار وام ربوی نمی شود؟
پاسخ : شرط مزبور باطل است و گرفتن اقساط نسبت به آن، وجه شرعی ندارد.

وام گرفتن [احکام وامها]

پرسش : وام گرفتن از بانک ها چه حکمی دارد؟
پاسخ : وام گرفتن از بانك ها مانعى ندارد. وام ها دو نوع اند: 1-وامهای قرض الحسنه که کارمزد آن ها نباید بیشتر از 4 درصد باشد. 2- وام هایی که برطبق یکی از عقود شرعیه (از قبیل مضاربه، جعاله، وکالت، مشارکت و مانند آن) هستند که چنانچه شرایط آن ها رعایت شود دریافت سود توسط بانک ها مانعی ندارد. البته در هر دو صورت، وام را براى هر كارى مى گيرند بايد مطابق قرارداد عمل كنند.

ماهیت وام مشارکت [احکام وامها]

پرسش : برخی از بانکها و موسسات وامی تحت عنوان مشارکت مدنی پرداخت کرده و آن را محدود به مصرف خاصی نمی کنند و مطابق وام های دیگر سود می گسرند آیا مشارکت مدنی نیز از عقود شرعی محسوب می شود؟ راه شرعی برای دریافت چنین وامی چگونه است؟
پاسخ : مفهوم وام مشارکت آن است که وام گیرنده فعالیتی نماید و بانک شریک در سود فعالیت او باشد.

مساله مالکیت وام گیرنده [احکام وامها]

پرسش : آيا در انواع وام ها، وام گيرنده مالک پول مي شود؟
پاسخ : در وام هاي قرض الحسنه مالک مي شود. ولي در آنهايي که سود مي گيرند چون وکيل از جانب بانک است مالک پول نمي شود. بلکه چيزي براي بانک مي خرد، سپس به طور اقساط به خود مي فروشد؛ آنگاه آن چيز را مالک مي گردد.

اضافه آمدن مقداری از وام [احکام وامها]

پرسش : بانك وامى به مبلغ 20 ميليون تومان جهت احياى زمينى پرداخته است، اما از مبلغ مذكور فقط 8 ميليون تومان هزينه شده و زمين احياء شده است. آيا مى‏توان مبلغ باقى‏مانده آن كه 12 ميليون بوده است را در مصارف ديگر هزينه كرد؟
پاسخ : دو صورت دارد؛ اگر آن مبلغ را به عنوان وكالت از بانك دريافت كرده بايد باقى مانده را باز گرداند اما اگر بانك اين مبلغ را به عنوان جعاله به او داده، مى‏تواند باقى مانده را در هر جايى كه مى‏خواهد هزينه كند و احتياط آن است كه به رئيس بانك مراجعه كند و نوع تسهيلات خود را بپرسد و طبق آن عمل كند يا با بانك توافق كند كه باقى مانده را در مصارف ديگر هزينه كند.

دریافت کارمزد های کلان بانکی [کارمزد]

پرسش : گاهی دیده می شود که بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری نام کارمزد بر روی سودهای کلان خود می گذارند و می گویند ما 26 درصد کارمزد می گیریم. نظر معظم له در این خصوص چیست ؟
پاسخ : این اسم عوض کردن است وگرنه همان رباخواری است؛ کارمزد بیش از چهار درصد رباخواری است و اگر دریافت کارمزد از چهار درصد بیشتر شود باید تحت عقود اسلامی همچون مضاربه و اجاره به قصد تملیک و امثال آن صورت گیرد و این مساله باید با جدیت پیگیری شود و این نکته را هم نباید فراموش کرد که اداره پرسنل صندوق ها با چهار درصد کاملاً ممکن است.

کارمزد مجدد سالیانه برای یک وام [احکام وامها]

پرسش : معظم له فرموده اید: کارمزد بیش از چهار درصد در وام های قرض الحسنه جایز نیست؛ آیا بانک می تواند هر ساله چهار درصد کارمزد برای یک وام دریافت دارد؟
پاسخ : تنها گرفتن چهار درصد از کل وام به عنوان کارمزد بی اشکال است و کارمزد سالیانه جایز نیست.

قرض دادن پول و دریافت مبلغ اضافه در برابر آن [احکام وامها]

پرسش : آیا شرعا جایز است کسی که پولی را قرض داده است به مبلغی اضافه تر پس بگیرد؟ این مساله در مورد ارزها متفاوت است؟
پاسخ : اگر كسى پولى را به ديگرى قرض بدهد خواه پول ايرانى باشد يا پول خارجى فقط همان مقداررا مى‏تواند از او بگيرد و زيادتر از آن ربا و حرام است و اگر كسى مقدارى پول خارجى مثلًا يكصد مارك به ديگرى وام بدهد، بعد ناچار شود در مقابل آن ريال ايرانى تحويل دهد بايد به نرخ بازار متعارف و معمول حساب كند، مگر اين‏كه طلبكار به كمتر از آن راضى شود.

كارمزد در وام های قرض الحسنه [کارمزد]

پرسش : آیا کارمزدهایی که بانک ها از وام گیرندگان می گیرند حلال است؟
پاسخ : چيزى را كه صندوق هاى قرض‏ الحسنه به عنوان كارمزد و حقّ‏ الزّحمه در برابر خدماتى كه براى نگهدارى حساب اقساط و امثال اين امور مى‏گيرند اشكال ندارد، ولى احتياط واجب آن است كه اين مبلغ متناسب با زحمات و هزينه‏ هاى بانك باشد، نه اين كه همان سود پول را به نام كارمزد بگيرند و حداکثر کارمزد 4 درصد است.

سرمایه گذاری سپرده های قرض الحسنه [احکام قرض الحسنه ]

پرسش : برخی صندوق های قرض الحسنه مقداری از سرمایه خود را در کارهای تجاری یا تولیدی بکار می گیرند تا از درآمد آن هزینه های صندوق یا سوخت و سوز وام ها را تامین کنند این کار چه حکمی دارد؟
پاسخ : اين كار در صورتى جايز است كه صاحبان پول از اين جريان باخبر بوده و اجازه داده باشند و درآمد حاصل شده نيز تنها صرف هزينه‏ هاى بانك شود.

گرفتن سود از بانک های غیر مسلمان [احکام سپرده ها ]

پرسش : آیا می توان از بانک های غیر مسلمان سودی دریافت کرد؟
پاسخ : گرفتن سود از بانك ‏هاى خارجى و غيرمسلمان اشكال ندارد، ولى از بانك هاى مسلمان، در صورتیکه طبق عقود شرعیه نباشد حرام است.

ماهیّت حساب های بانکی [احکام سپرده ها ]

پرسش : ماهيّت حسابهاى بانكى از نظر اسلام چيست؟ آيا در بانكها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابه جا مى شود، يا عين اسكناس و اجازه در تصرّف داده مى شود؟ شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى (جارى، سپرده ثابت، مشاركتهاى بانكى و مانند آن) يكسان است يا متفاوت؟ حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركتهاى بانكى به سپرده گذار پرداخت مى شود چيست؟
پاسخ : ماهيّت سپرده هاى حساب جارى ماهيّت قرض است و مشروط بر اين است كه به مجرّد مطالبه ادا شود. و ماهيّت سپرده هاى دراز مدّت و كوتاه مدّت نوعى مضاربه يا ساير عقود شرعيّه مانند آن است، و پرداخت سود على الحساب نوعى وام است كه بعد از ظهور ربح محاسبه مى شود، و در صورت رعايت ضوابط عقود شرعيّه مانند مضاربه، سود مذكور اشكالى ندارد.

سپرده گذاری در بانک ها و دریافت سود در برابر آن [احکام سپرده ها ]

پرسش : دریافت سود در برابر سپرده گذاری در بانک ها چه حکمی دارد؟
پاسخ : سپرده‏ هاى كوتاه‏ مدّت و درازمدّت مردم، نزد بانكها و سودى كه بانك به آن مى ‏دهد، در صورتى حلال است كه طبق موازين شرعى و از طريق قراردادها و عقود اسلامى (از قبيل مضاربه و شركت و امثال آن) باشد و دهنده پول يقين داشته باشد يا احتمال قابل ملاحظه دهد كه بانك بعنوان وكالت از طرف مشترى اين قراردادها را به صورت شرعى انجام مى‏دهد، امّا اگر يقين دارد كه اين امور جنبه ظاهرى و صورى دارد و فقط روى كاغذ است، آن سود حرام است.

دریافت سود در قبال حساب جاری [احکام سپرده ها ]

پرسش : آیا می توان در برابر وجوه موجود در حساب جاری، سودی دریافت کرد؟
پاسخ : پول هايى را كه مردم به عنوان حساب جارى به بانك‏ها مى‏سپارند صورت قرض‏الحسنه به بانك دارد كه هر وقت بخواهند، مى‏توانند آن را بگيرند و اگر سودى در مقابل آن قرار دهند حرام است و قرض هم باطل است و بانك نمى‏تواند در آن تصرّف كند. البته در صورتی که سپرده گذار بدون قصد دریافت سود در آن بانک پولی گذاشته باشد و بانک با میل و رضای خود سودی به او بدهد شرعا اشکالی ندارد.

قضاى روزه والدین برای پسر بزرگ‌تر [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا به‌جا آوردن قضای روزه‌ی والدین بر پسر بزرگ‌تر واجب است؟
پاسخ : بر پسر بزرگ‌تر واجب است روزه‌هايي که والدين براثر عذر شرعي ترک کرده و توانايي بر قضا داشته ولي موفق بر قضاي آن نشده‌اند را بجا آورد و نسبت به غير آن وظيفه ندارد. مگر اينکه وصيتي کرده باشند که مطابق آن بايد عمل کرد. هرچند در صورت امکان شايسته است ساير فرزندان نسبت به آنچه بر آن‌ها واجب نيست نيز اقدام کنند.

نذر کردن روزه باوجود روزه قضا [احکام روزه قضا]

پرسش : آیا شخصی که روزه قضا دارد می‌تواند روزه‌ی نذری بگیرد؟
پاسخ : فرد می‌تواند روزه مستحب را نذر کند، مشروط بر این‌که بعد از روزه‌هاي قضا، بتواند آن را بجا آورد. به اين معنا که اگر مثلاً ده روز، روزه قضا دارد و تا ماه رمضان آينده بيشتر از ده روز باقی‌مانده، می‌تواند نذر روزه کند ولي اگر فقط ده روز باقی‌مانده، با توجه به این‌که در اين حالت بايد روزه قضا را بگيرد، نذر روزه مستحبي اشکال دارد.

کوتاهی در انجام قضای روزه و از دست دادن توانایی [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی در ادای روزه قضا کوتاهی کند و بعد نیز توانایی خود را از دست بدهد، وظیفه ی او چیست ؟
پاسخ : چنانچه عذر شرعی داشته است باید برای هر روز دو نفر مسکین را اطعام کند و اگر عذر عرفی داشته بچه ها باید بعدا قضا کنند و نیازی به وصیت نیست، البته اگر عذر نداشته و عمدی بوده است باید 62 فقیر را برای هر روز سیر کند.

قضای روزه در صورت استمرار عذر تا ماه رمضان آینده [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی به علت عذر شرعی نتواند روزه‌ی ماه رمضان را به‌جا آورد و عذر او تا ماه رمضان سال بعد ادامه داشته باشد، وظیفه‌ی او چیست؟
پاسخ : هرگاه به‌واسطه بيمارى، روزه ماه رمضان را نگيرد و بيمارى او تا ماه رمضان سال بعد طولانى شود، قضاى روزه‏هايى را كه نگرفته واجب نيست، فقط بايد براى هرروز يك مد (تقریباً 750 گرم) گندم يا جو و مانند آن به فقير بدهد، ولى اگر به‌واسطه عذر ديگرى (مثلاً به خاطر مسافرت) روزه نگرفته باشد و عذر او تا رمضان بعد باقى بماند احتياط واجب آن است كه روزه‌هايى را كه نگرفته بعد از ماه رمضان قضا كند و براى هرروز يك مد طعام به فقير دهد، همچنين اگر ترك روزه به خاطر بيمارى بوده، بعد بيمارى رفع شده و عذر ديگرى مانند مسافرت پیش‌آمده است.

وظيفه شخص در صورت ترک عمدی ادای قضای روزه تا رمضان آینده [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر شخص معذور باوجود رفع عذر، قضای روزه را عمداً تا رمضان آینده به‌جا نیاورد چه وظیفه‌ای دارد؟
پاسخ : هرگاه روزه ماه رمضان را عمداً یا به‌واسطه عذرى نگيرد و تا رمضان آينده عمداً قضاى آن را بجا نياورد درحالی‌که عذرش برطرف شده، بايد بعداً روزه را قضا كند و براى هرروز يك مد طعام كفّاره بدهد، همچنين اگر در قضاى روزه كوتاهى كند تا وقت تنگ شود و در تنگى وقت عذرى پيدا كند، بايد بعداً هم قضا به‌جا آورد و هم كفّاره دهد، امّا اگر كوتاهى نكرده و اتفاقاً در تنگى وقت عذرى پیداشده فقط قضا لازم است.

زمان ادای قضای روزه‌ی ماه رمضان [احکام روزه قضا]

پرسش : درصورتی‌که روزه باطل شود یا به خاطر عذری ترک شود، باید قضای آن را در ماه‌های دیگر به‌جا آورد؟
پاسخ : اگر کسى روزه ماه رمضان را در وقت آن نگیرد، یا آن را باطل کند، باید بعد از ماه رمضان قضاى آن را بجا آورد، هرچند لازم نیست قضاى روزه را فوراً بجا آورد، ولى بنابراحتیاط واجب باید تا رمضان سال بعد، انجام دهد و اگر تا ماه رمضان سال بعد به‌جا آورده نشود باید کفاره‌ی تأخیر نیز بدهد.

ترک روزه به دلیل ضرر و کشف خلاف آن [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر پزشک فردی را به مدت 5 الی 6 سال از روزه گرفتن منع کرده باشد، اما این فرد با مراجعه به پزشک دیگر متوجه شود که بیمار نیست و می‌توانسته روزه بگیرد، حال وظیفه‌ی او نسبت به گذشته چیست؟
پاسخ : احتیاط واجب آن است که روزه‌ها را قضا کند.

انجام روزه قضا در روزهای استحباب روزه‌داری [احکام روزه قضا]

پرسش : گرفتن روزه‌ی قضا در روزهایی که روزه گرفتن مستحب است به این نیت که هم روزه قضا گرفته و هم از ثواب روزه مستحب بهره‌مند شود، چه حکمی دارد؟
پاسخ : با داشتن روزه قضا روزه مستحبي نمی‌توان گرفت اما می‌تواند در روزهايي که روزه آن مستحب است نيت قضا کند. انشاء الله از ثواب روزه مستحبي نيز بهره‌مند خواهد شد.

روزه ای که به خاطر ترک غسل از روی خجالت قضا شده

پرسش : چنانچه فردی در مکانی میهمان باشد و جنب شود، اما به علت خجالت غسل و تیمم نکرده است، آیا باید علاوه ی بر قضا، کفاره نیز بدهد؟
پاسخ : اگر تصورش این بوده که به علت اضطرار می تواند غسل نکند قضای روزه کافی است و کفاره لازم نیست.

افطار روزه قبل از حد ترخّص از روی جهل به‌حکم [احکام روزه قضا]

پرسش : اگر فردی قصد سفرکرده باشد و فراموش کرده یا نداند که تا قبل از حد ترخص خوردن و آشامیدن حرام است و این کار را (قبل از حد ترخص) انجام دهد؛ آیا کفاره بر او واجب می‌شود یا قضای روزه کافی است؟
پاسخ : در فرض سؤال قضا کافی است.
تعداد صفحات : 646