قاضی عبد الجبار و دفاع از عمر در انکار مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

قاضی عبد الجبار و دفاع از عمر در انکار مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله)

پرسش : آیا دفاع قاضی عبدالجبّار از گفتار عمر درباره انکار مرگ رسول خدا(صلي الله عليه و آله) مورد قبول است؟
پاسخ اجمالی:
پاسخ تفصیلی:  قاضی القضاة در مقام دفاع از انتقاد کسانی که می گویند: چرا عمر مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) را انکار کرد؟، می گوید: چون عمر این آیات را خوانده بود که می فرماید: «لِیُظهِرَهُ عَلَی الّدِینِ کُلِّه»ِ(1)؛ (تا آن را بر همه آیین ها غالب گرداند) وَ «لِیُبَدِّلَنَّهُم مِن بَعدِ خُوفِهِم اَمناً»؛ (و ترس آنان را به امنیت تبدیل نماید)(2)، براین باور بود که پیامبر(صلي الله عليه و آله) بایستی در زمان حیات خود بر همه ادیان پیروز شود و چون مسئله تحققّ نیافته، پس پیامبر(صلي الله عليه و آله) نباید بمیرد؛ بنا براین به ناچار گفت که پیامبر(صلي الله عليه و آله) نمرده است. و وقتی ابوبکر برای او آیه «اِنّک مَیّت و اِنَّهم لَمَیِّتون»؛ (ای پیامبر تو می میری و آنها نیز می میزند) را قرائت کرد، عمر متوجه مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) شد.
در پاسخ به این دفاعیّه باید گفت: عمر با این انکار، یا خواسته است اصل مرگ را انکار نماید، و این که پیامبر(صلي الله عليه و آله) هرگز نمی میرد، و یا این که منکر مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) در این حال و زمان است، زیرا هنوز دین او بر همه ادیان پیروز نشده است.
در صورتی که انکار او به اصل مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) برگردد، این از مسائلی است که هیچ انسان عاقلی در آن تردید ندارد و یقین به این که هر انسانی می میرد، برای هیچ کس قابل تردید نیست، و نیز مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) از نظر اسلام امری واضح و روشن بود، و نیازی نبود که در این رابطه آیاتی از سوی ابوبکر خوانده شود، تا این مسئله روشن و آشکار گردد.
و اگر انکار عمر، به انکار مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) در این موقعیت برگردد، به این معنا که قبل از نابودی همه ادیان، پیامبر(صلي الله عليه و آله) از دنیا نمی رود، اولین اشکالی که وارد می شود، در نوع استدلال ابوبکر است، که چرا از این آیه (تو خواهی مُرد و آنان نیز می میرند)،(3) استفاده نموده است؟ زیرا عمر اصل مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) را، در این فرض، انکار ننموده، و تنها، انکار او به خاطر جلو افتادن مرگ پیامبر(صلي الله عليه و آله) است، و آیه یاد شده و نظیر آن، متعرض تأخیر و تقدیم رحلت پیامبر(صلي الله عليه و آله) نشده، و فقط اصل مرگ را برای پیامبر(صلي الله عليه و آله) ممکن می شمارد.
بنابراین بایستی این انکار از جانب عمَر علتی غیر از آنچه قاضی القضاة ذکر کرد، داشته باشد.(4)
پی نوشت: (1). سوره توبه، آیه33.
(2). سوره نور، آیه 55.
(3). سوره زمر، آیۀ 30.
(4). گردآوري از کتاب: سیاهترین هفته تاریخ، علی محدث(بندر ریگی)، انتشارات اخلاق، 1377 ه.ش، ص 194.
تاریخ انتشار: « 1400/02/22 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 3540