شناخت مختصری از زندگی امام سجاد(ع)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

شناخت مختصری از زندگی امام سجاد(ع)

پرسش : زندگی امام سجاد(علیه السلام) دارای چه فراز و نشیب هائی بوده است؟
پاسخ اجمالی:
پاسخ تفصیلی: او فرزند حسين بن على(علیه السلام) سومين امام شيعيان جهان، مادرش«شهر بانويه»(1)، مشهورترين لقبش«زين العابدين» و«سجاد» است. امام سجاد(علیه السلام) در سال سى و هشت قمرى ديده به جهان گشود(2) و دوران كودكى خود را در شهر مدينه سپرى كرد. حدود دو سال از خلافت جدش امير مؤمنان(علیه السلام) را درك نمود و پس از آن مدت ده سال شاهد حوادث دوران امامت عموى خويش امام مجتبى(علیه السلام)كه تنها در شش ماه آن عهده دار خلافت اسلامى بود. پس از شهادت امام مجتبى(علیه السلام) در سال 50 هجرى، به مدت ده سال در دوران امامت پدرش حسين بن على(علیه السلام) كه در اوج قدرت معاويه با او در ستيز و مبارزه بود، در كنار او قرار داشت. در محرم سال 61 هجرى در جريان قيام و شهادت پدرش حسين(علیه السلام) در سرزمين كربلا حضور داشت. پس از فاجعه كربلا كه امامت به او رسيد، همراه ديگر اسيران اردوگاه حسينى به اسيرى به كوفه و شام برده شد، و در اين سفر سر پرست و تكيه گاه اسيران در كوران مصائب و گرفتاري ها بود. او در اين سفر با سخنراني هاى آتشين خود حكومت يزيد را رسوا ساخت و پس از باز گشت از شام، در شهر مدينه اقامت گزيد تا آنكه در سال 94 يا 95 هجرى به شهادت رسيد و در قرستان معروف «بقيع» در كنار قبر عمويش امام حسن(علیه السلام) به خاك سپرده شد.
امام على بن الحسين در دوران امامت خود با زمامداران ياد شده در زير معاصر بوده است: 1 - يزيد بن معاويه (61 - 64 ق).(3) 2 - عبد الله بن زبير (61 - 73).(4) 3 - معاويه بن يزيد (چند ماه از سال 64). 4 - مروان بن حكم (نه ماه از سال 65). 5 - عبد الملك بن مروان (65 - 86). 6 - وليد بن عبد الملك (86 - 96).(5)
پی نوشت: (1). محمد بن يعقوب كلينى، اصول كافى، تصحيح و تعليق: على اكبر الغفارى، تهران، مكتبه الصدوق، 1381 ه.ق، ج 1، ص 467؛ شيخ مفيد، الارشاد، قم، مكتبه بصيرتى، ص 253؛ فضل بن حسن طبرسى، اعلام الورى با علام الهدى، الطبعه الثالثه، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ص 256؛ حسن بن محمد بن حسن قمى، تاريخ قم، ترجمه حسن بن على بن حسين قمى، تصحيح: سيد جلال الدين تهرانى، تهران، انتشارات توس، 1361 ه.ش، ص 196؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمه فى معرفه الأئمه، تبريز، مكتبه بنى هاشمى، 1381 ه.ق، ج 2 ص 286.
در كتب تاريخ زندگانى ائمه نام مادر چهارم سخت مورد اختلاف است و علاوه بر شهر بانويه، به دوازده صورت ديگر نيز همچون: شاه زنان، جهان شاه، شهر ناز، جهان بانويه، خوله، سلافه و... آمده است. جهت اطلاع بيشتر رجوع شود به: دكتر شهيد، سيد جعفر، زندگانى على بن الحسين، چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1365 ه.ش، ص 27 - 29 ؛ دكتر كريمان، حسين، رى باستان، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه ملى ايران، ج 1، ص 403 - 416؛ آقاى دكتر كريمان به مناسبت بحث پيرامون مقبره بى‏ بى شهر بانوت - كه بر اساس شهرتى عاميانه، محل دفن شهر بانوت همسر امام حسين پنداشته مى شود - اقوال مختلف پيرامون نام مادر امام چهارم را بر شمرده و انتساب اين محل به آن بانوا را رد كرده است.
(2) . شيخ مفيد، همان كتاب، ص 253؛ علامه طبرسى، تاج المواليد (ضمن مجموعه ‏اى بنام«مجموعه نفيسه)» مكتبه بصيرتى، ص 112؛ شيخ مفيد، مسار الشيعه(ضمن همان مجموعه) ص 67؛ محمد بن جرير بن رستم طبرى، دلائل الامامه، الطبعه الثالثه، قم، منشورات رضى، 1363 ه. ش، ص 80؛ كلينى، همان كتاب، ص 466؛ سبط ابن الجوزى، تذكره الخواص، نجف، المطبعه الحيدريه، 1383 ه. ق، ص 324؛ مسعودى، اثبات الوصيه، الطبعه الرابعه، نجف، المطبعه الحيدريه، 1373 ه. ق، ص 167؛ فتال نيشابورى، روضه الواعظين، تصحيح و تلعيق: الشيخ حسين الأعلمى، الطبعه الأولى، بيروت، مؤسسه الأعلمى للمطبوعات، 1406 ه. ق، ص 222؛ فضل بن حسن طبرسى، همان كتاب، ص 256؛ ابن ابى الثلج البغدادى، تايخ الأئمه (ضمن مجموعه نفسيه)، قم، مكتبه بصيرتى، ص .9 برخى از مورخان تولد امام على بن الحسين(عليه‏ السلام) را در سال 36 يا 37 نوشته‏ اند.
(3). ارقام داخل پرانتز گوياى مدت حكومت خلفا در زمان امامت حضرت سجاد مى باشد.
(4). عبد الله بن زبير از معدود كسانى بود كه با يزيد بيعت نكرده بود، از اين رو پس از مرگ معاويه، اندكى پيش از حركت حسين بن على(عليهما السلام) به سوى مكه، به اين شهر گريخت و در آنجا سرگرم فعاليت‏ هاى سياسى شد. پس از شهادت امام حسين(عليه‏ السلام)، چون رقيبى در حجاز نداشت، طرفدارانى پيدا كرد و خود را خليفه خواند. يزيد تا آخر عمر نتوانست او را شكست بدهد و او تا سال 73 همچنان در مكه پرچم حكومت را در دست داشت. عبد الله حجاز و عراق و مصر و قسمتى از شرق اسلامى را مطيع خود ساخت و قلمرو حكومت جانشينان يزيد تنها به شام و پاره ‏اى از مناطق ديگر محدود شد. بنابر اين از سال 61 تا 73 قمرى، دو خليفه در دو منطقه از كشور اسلامى حكمرانى مى كردند، ولى با شكست و كشته شدن عبد الله بن زبير توسط نيروهاى عبدالملك(در سال 73) همه مناطق اسلامى تحت حكومت مروانيان قرار گرفت و شام از نو مركزيت كلى يافت.
(5). گردآوري از کتاب: سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، موسسه امام صادق(علیه السلام)، قم، 1390هـ.ش، ص 233.
تاریخ انتشار: « 1392/03/21 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 19393