پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

تعریف رد مظالم [رد مظالم]

پرسش : منظور از رد مظالم چیست؟
پاسخ : منظور از رد مظالم، حقوق الناس قطعی یا احتمالی است که انسان، صاحب آن را دقیقا نمی شناسد یا اگر می شناسد امکان رساندن مال به او وجود ندارد و حتی به آشنایان و وارثان شرعی او نیز دسترسی ندارد که آن را به مرجع تقلید خودش می دهد یا با اجازه او به مصرف نیازمندان می رساند.

معیار محاسبه رد مظالم [رد مظالم]

پرسش : اگر انسان اراده کند که پولى را به عنوان ردّ مظالم ازطرف پدر مرحومش بپردازد آیا معیار قیمت مظالم به هنگام پرداخت است یا قیمت آن به هنگام واقع شدن آن ظلم؟
پاسخ : اگر مظالم مثلى است مثل گندم و جو و امثال آن باید خود آن و در صورت توافق طرفین قیمتش را، مطابق روز پرداخت بدهد و اگر مثلى نیست مثل انواع حیوانات باید قیمت وقت تلف را حساب کند ولى اگر پول بوده، باید پول را صدقه دهد.

وصیت به رد مظالم [رد مظالم]

پرسش : در مورد وصیت به رد مظالم باید از اصل مال برداشت یا از ثلث؟
پاسخ : در فرض سوال از ثلث برداشته می شود.

روش جبران حق الناس غیرمالی [حقوق غیر مالی]

پرسش : برای جبران حق الناس غیر مالی مانند غیبت، تهمت و ... چه باید کرد؟
پاسخ : در صورت امکان از صاحبان حق حلالیّت بطلبید و اگر این کار ممکن نیست برای آنها کار خیر کنید تا آنها از شما راضی شوند.

جبران دروغ [حقوق غیر مالی]

پرسش : اگر به کسي دروغ بگوييم آيا واجب است بعدا راستش را به او بگوييم؟
پاسخ : چنانچه آن دروغ منشا ضرر و زیانی شود باید راست بگوید.

طلب حلالیت شنونده غیبت [حقوق غیر مالی]

پرسش : آیا کسی که غیبت را می شنود حق الناس بر عهده اوست و لازم است حلالیت بطلبد؟
پاسخ : بر مستمع طلب حلالیت لازم نیست ولی احتیاط مستحب است.

وظیفه وراث در قبال ادعای طلبکار از مورث [حقوق مالی]

پرسش : پدر من مدتي قبل به رحمت خدا رفت از همه ي آشناها حلاليت طلبيدم يكي از آنها شخصي بود كه پدرش شريك پدرم و خودش شاگرد پدرم حدود پنجاه سال پيش بوده، مدعي شده من حقوقم را نگرفتم با اينكه پدرم اهل حساب كتاب و خمس بود شخص هم هيچ مدركي ندارد ميگويد دو میلیون بدهيد حلال كنم من چه كنم اين شخص راضي شود و دینی بر عهده پدم نباشد؟
پاسخ : در صورتی که مدرکی ندارد شما در مقابل او تکلیفی ندارید.

وجوب طلب حلالیت یا جبران حق الناس نسبت به والدین [حقوق مالی]

پرسش : مقدارى از اموال پدر و مادرم را بيهوده مصرف كرده‏ ام، مثلًا پول گرفته ‏ام و براى تفريح بيش از اندازه با دوستان مصرف كرده‏ ام و يا كتاب خريده‏ ام و بدون حساب و كتاب به دوستانم هديه داده ‏ام و الآن پشيمان شده‏ ام، آيا بايد از اموال خودم به پدر و مادرم بدهم؟
پاسخ : در صورتی که خود والدین با رضایت آن مبلغ را پرداخت کرده اند تکلیفی ندارید در غیر این صورت باید حق آنها را بدهید و یا حلالیت بطلبید.

اصلاحات ارضی [حقوق مالی]

پرسش : زمینی را خریداری کرده ام و بعد ها متوجه شدم جزو زمینهایی بود که اصلاحات اراضی در آن جاری شده بوده حال تکلیف چیست؟
پاسخ : لازم است در این موارد به شکلى رضایت مالکان اصلى یا ورثه آنها را بدست آورید. و چنانچه دسترسى به آنها امکان پذیر نیست با حاکم شرع مصالحه کنید.

جبران حق الناس قبل از سن بلوغ [حقوق مالی]

پرسش : اگر قبل از سنّ تكليف، حقّ‏ النّاس‏ بر گردن داشته باشيم، بايد بعد از تكليف بپردازيم؟
پاسخ : آرى بعد از تکلیف موظّفید حقّ ‏النّاس‏ را بپردازید.

تصرف در املاک دیگران [حقوق مالی]

پرسش : آیا تصرف کردن در املاک دیگران بدون اجازه و رضایت آنها جایز است؟
پاسخ : این کار بدون جلب رضایت مالک یا مالکان آن جایز نیست، مگر اینکه ضرورت مهمّى از ناحیه نهادهاى اجتماعى وجود داشته باشد، که در این صورت باید قیمت آن به نرخ روز پرداخت گردد.

اشتباه مامور راهنمایی در جریمه کردن دیگری [حقوق مالی]

پرسش : اگر مامور راهنمایی و رانندگی بجای اینکه شماره پلاک ما را روی قبض بنویسد شماره ای دیگر اشتباها نوشته و جریمه کرده باشد تکلیف چیست؟
پاسخ : اگر شما خلاف کارید لازم است به او بگویید تا اصلاح کند.

جبران اموالی که از راه نامشروع و حرام کسب شده [حقوق مالی]

پرسش : كسي كه مبلغ كلاني را طي سالهاي متمادي از راه حرام بدست آورده، در حالي كه اين مال غصبي نيست مثل مشروب فروشی یا پول زنا براي زانية يا قيادت، بايد چه كند؟
پاسخ : در صورتی که مفسده ای ندارد به صاحبان مال برگرداند و الا باید تمام آن را به فقرا بدهد و اگر خودش فقیر باشد می تواند به اندازه رفع فقر از آن استفاده کند.

محاسبه افت قیمت در خسارت [حقوق مالی]

پرسش : آیا جبران افت قیمت علاوه بر خسارت، واجب است؟
پاسخ : در صورتی که در عرف محل افت قیمت را نیز جبران می کنند به همان صورت عمل کند و الا واجب نیست و ظاهرا فعلا در عرف افت قیمت را محاسبه نمی کنند.

جبران حق الناس در صورت فوت صاحب حق [حقوق مالی]

پرسش : اگر حق الناسی بر گردن ما باشد ولی صاحب حق زنده نباشد، آيا مى‏شود به جاى او صدقه داد؟
پاسخ : باید به ورثه او پرداخت شود و اگر ورثه او را به هیچ وجه نمی شناسید، از طرف صاحب وجه صدقه بدهید.

روش جبران حق الناس مالی [حقوق مالی]

پرسش : اگر حق الناسی بر گردن ما باشد باید به چه طریقی آن را جبران کنیم؟
پاسخ : در صورت امکان معادل حقّ او را به دستش برساند، یا به شکلى با هم مصالحه کنند، و اگر این کار ممکن نیست توسّط شخص ثالث، یا بوسیله حواله بانکى، یا توسّط پست برایش ارسال نماید. و چنانچه به او دسترسى ندارد به نیّتش به فقرا صدقه دهد.

تصرف در مال مخلوط به حرام [حقوق مالی]

پرسش : اگر فردی در اموال کسی که در آمد حرام دارد تصرف کرده باشد تکلیف او در این مورد چیست؟
پاسخ : در صورتی که در آمدهای حلالی هم دارد، و نمی دانید آنچه در اختیار شما قرار داده از اموال حرام است یا حلال، تصرّف در آن برای شما اشکال ندارد.

استفاده از اموال کسی که درآمد او از حرام باشد [حقوق مالی]

پرسش : اگر درآمد شخصی از طریق حرام باشد آیا می توان در اموال او تصرف کرد و از اموال او استفاده نمود؟
پاسخ : اگر یقین ندارید از راه حرام تهیّه شده، تصرّف در آن مانعى ندارد اما اگر یقین دارید و صاحب آن را می شناسید باید به صاحبش برگردانید وگرنه ما به شما اجازه مى دهیم تصرف کنید و معادل آن را که تصرّف کرده اید به نیازمندى بپردازید. و اگر تمکن ندارید بر ذمّه بگیرید و هر موقع که توانستید، بپردازید.

کپی برداری از طرحهای شایع در بازار [حق تکثیر (کپی رایت)]

پرسش : آیا از مانتوهائی که معلوم نیست طراح آن کیست و به وفور در بازار موجود است می توان عکس گرفت و از روی آن مانتو برای خود دوخت؟
پاسخ : در فرض سوال مانعی ندارد ولی اگر خصوصیت مهمی داشته باشد و عقلاء برای طراح آن حقی قائل باشند بدون اجازه او جایز نیست.

حکم کپی برداری از محصولات و خرید و فروش آن [حق الطبع و حق الاختراع]

پرسش : لطفا بفرمایید که چاپ و تکثیر کتب یا کپی رایت نرم افزارها بدون رضایت صاحبان و مالکان آن و همچنین خرید و فروش این محصولات کپی شده چه حکمی دارد؟
پاسخ : چاپ و تکثیر انواع کتاب و نرم افزار بدون رضایت صاحبان حق، حرام است و خرید و فروش کتاب و نرم افزار تکثیر شده، بدون پرداخت حق مولف و تولید کننده نرم افزار، جایز نیست. مگر در صورتی که از کفار حربی باشند و یا طبق قوانین آنها، کشورهایی که قانون کپی رایت را امضاء نکرده اند قابل پیگرد نباشند.

ملاک در تعیین کافر حربی بودن شرکت ها [حق تکثیر (کپی رایت)]

پرسش : ملاک برای این که بگوییم شرکتی جزو کفار حربی است یا خیر چه چیز می باشد؟ آیا می توان گفت که شرکت های امریکایی جزو کفار حربی هستند یا خیر؟
پاسخ : شرکت ها و یا سازمان هایی که به کفار در حال جنگ با مسلمانان مثل امریکا، اسرائیل و انگلیس یا به محاربین کمک می کنند و یا به عمل آنها راضی و خوشحال می شوند در حکم محارب هستند.

مسئولیت پسران و دختران نسبت به نگهداری والدین بیمار [حق والدین]

پرسش : آیا حضانت و نگهدارى پدر و مادر بیمار یا معلول به عهده پسران و دختران وى مى باشد یا دختران در این مورد مسؤولیتى ندارند؟
پاسخ : هردو مسوولیت دارند.

تقدم اطاعت والدین بر نماز اول وقت [حق والدین]

پرسش : نماز اول وقت واجب تر است یا امر و فرمان پدر و مادر؟ یعنی اگر مادر یا پدر انسان امر به کاری کرد آیا باید ابتدا آن کار را انجام داد یا نماز اول وقت را به جا آورد؟
پاسخ : در صورتی که ترک فرمان پدر یا مادر باعث ایذاء آنها گردد، انجام فرمان آنها مقدم است. زیرا نماز اول وقت مستحب است ولی اطاعت پدر و مادر در آنچه گفته شد واجب می باشد.

محدوده نافرمانی از والدین [حق والدین]

پرسش : اگر پدر و مادر در امور شخصی و مهم زندگی انسان مخالفتی داشته باشند آیا باز هم اطاعت از آنها واجب می باشد و چگونه باید رفتار کنیم؟
پاسخ : هرگاه آنها با مسائل مهمّ و سرنوشت ساز فرزند بدون دلیل کافى مخالفت کنند، جلب رضایت آنها لازم نیست؛ هرچند باید از هرگونه رفتار اهانت آمیز نسبت به آن ها خودداری گردد.

حقوق زوجه و زوج [حقوق زنان]

پرسش : وظایف و حقوق زوجه و زوج چیست؟
پاسخ : زنی که عقد دائم شده بنابر احتیاط نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود یا کاری در خارج خانه انتخاب کند (خواه اجازه لفظی باشد و یا از قرائن معلوم شود که او راضی است) و نباید بدون عذر شرعی از نزدیکی کردن او جلوگیری کند. همچنین بر شوهر واجب است که غذا و لباس و منزل و لوازم دیگر را مطابق معمول برای زن تهیه کند (حتی هزینه طبیب و دارو و مانند آن) و اگر تهیه نکند بنابر احتیاط بدهکار او خواهد بود، خواه توانایی داشته باشد یا نه.

کنترل موبایل زن بدون اجازه و رضایت او [حقوق زنان]

پرسش : آیا مرد می تواند موبایل خانمش را ببیند یا چک کند؟ آیا موبایل حریم خصوصی افراد است؟
پاسخ : جایز نیست مگر در صورتی که ضرورت قطعیه داشته باشد.

حق زن در برداشتن خرجی خود از اموال زوج [حقوق زنان]

پرسش : آیا زن می تواند بدون اجازه شوهر به میزان خرجی خود از اموال زوج بردارد؟
پاسخ : اگر شوهر هزینه های لازم را به طور متعارف می پردازد این کار جائز نیست. در غیر این صورت می تواند هر روز به اندازه خرجی آن روز بدون اجازه از مال او بردارد و احتیاط واجب آن است که این کار با اجازه حاکم شرع باشد و اگر مجبور شود که خودش معاش خود را تهیه کند در موقعی که مشغول کار است اطاعت شوهر بر او واجب نیست.

حقوق فرزند بر والدین [حق فرزندان]

پرسش : حقوق فرزند که بر پدر و مادر واجب می باشد چیست؟
پاسخ : بر پدر و مادر واجب است که در جهت تعلیم و تربیت صحیح فرزند تلاش جدی کنند و او را به وظایف دینی آشنا سازند و تا زمانی که قادر به تامین نیازهای خود نیست نفقه او را تامین نمایند.
تعداد صفحات : 535