پیامبر(ص) و بیان فضیلت محبّت اهل بیت

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

پیامبر(ص) و بیان فضیلت محبّت اهل بیت

پرسش : حضرت رسول(صلى الله علیه وآله) در مورد فضیلت محبّت اهل بیت(علیهم السلام) چه فرمودند؟
پاسخ اجمالی:

پیامبر(ص) فرمودند: هر کس با محبت آل محمّد(ص) از دنیا برود؛ شهید ، با توبه، بخشوده و مؤمن کامل الایمان از دنیا رفته است و هر کس با بغض آل محمّد(ص) از دنیا برود؛ کافر از دنیا رفته و بوى بهشت را استشمام نخواهد کرد. بی شک فاطمه، على، حسن و حسین، آل محمّد(ص) هستند چون محکم ترین پیوند را با وی داشتند. و این از مسلّمات و مستفاد از احادیث متواتر شیعه و سنی  است.

پاسخ تفصیلی:

«زمخشرى» در «کشاف» حدیثى نقل کرده که «فخر رازى» و «قرطبى» نیز، در تفسیرشان از او اقتباس کرده اند: حدیث مزبور به وضوح مقام آل محمّد(صلى الله علیه وآله) و اهمیت حبّ آنها را بیان مى دارد، مى گوید: رسول خدا(صلى الله علیه وآله) فرمود: «مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد ماتَ شَهِیْداً».
«أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) ماتَ مَغْفُوراً لَهُ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) ماتَ تائِباً.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) ماتَ مُؤْمِناً مُسْتَکْمِلَ الْإِیْمانِ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) بَشَّرَهُ مَلَکُ الْمَوْتِ بِالْجَنَّةِ ثُمَّ مُنْکَرٌ وَ نَکِیْرٌ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) یَزِفُّ إِلَى الْجَنَّةِ کَما تَزِفُّ الْعَرُوسِ إِلى بَیْتِ زَوْجِها.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) فُتِحَ لَهُ فِی قَبْرِهِ بابانِ اِلَى الْجَنَّةِ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) جَعَلَ اللّهُ قَبْرَهُ مَزارَ مَلائِکَةِ الرَّحْمَةِ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) ماتَ عَلَى السُّنَّةِ وَ الْجَماعَةَ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى بُغْضِ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) جاءَ یَوْمَ الْقِیامَةِ مَکْتِوباً بَیْنَ عَیْنَیْهِ آیِسٌ مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى بُغْضِ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) ماتَ کافِراً.
أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى بُغْضِ آلِ محمّد(صلى الله علیه وآله) لَمْ یَشُمَّ رائِحَةَ الْجَنَّةِ»
.
؛ (هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) بمیرد، شهید از دنیا رفته.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، بخشوده است.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، با توبه از دنیا رفته.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، مؤمن کامل الایمان از دنیا رفته.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، فرشته مرگ او را بشارت به بهشت مى دهد، و سپس منکر و نکیر (فرشتگان مأمور سؤال در برزخ) به او بشارت دهند.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، او را با احترام به سوى بهشت مى برند آنچنان که عروس به خانه داماد.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، در قبر او دو در به سوى بهشت گشوده مى شود.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، خداوند قبر او را زیارتگاه فرشتگان رحمت، قرار مى دهد.
آگاه باشید! هر کس با محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، بر سنت و جماعت اسلام از دنیا رفته.
آگاه باشید! هر کس با عداوت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، روز قیامت در حالى وارد عرصه محشر مى شود که در پیشانى او نوشته شده: مأیوس از رحمت خدا!
آگاه باشید! هر کس با بغض آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، کافر از دنیا رفته.
آگاه باشید! هر کس با عداوت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) از دنیا رود، بوى بهشت را استشمام نخواهد کرد). (1)
جالب این که: «فخر رازى» بعد از ذکر این حدیث شریف، که «صاحب کشاف» آن را به صورت ارسال مسلّم، ذکر کرده است مى افزاید:
آل محمّد(صلى الله علیه وآله) کسانى هستند که بازگشت امرشان به او است، کسانى که ارتباطشان محکمتر و کاملتر باشد «آل» محسوب مى شوند، و شک نیست که فاطمه و على و حسن و حسین، محکم ترین پیوند را با رسول خدا(صلى الله علیه وآله) داشتند، و این از مسلّمات و مستفاد از احادیث متواتر است، بنابراین لازم است که آنها را «آل پیامبر»(صلى الله علیه وآله) بدانیم.
سپس مى افزاید: گروهى در مفهوم «آل» اختلاف کرده اند، بعضى آنها را خویشاوندان نزدیک پیامبر(صلى الله علیه وآله) مى دانند، و بعضى گفته اند: آنها امت پیامبرند، اگر این واژه را بر معنى اول، حمل کنیم آل پیامبر(صلى الله علیه وآله) تنها آنها هستند، و اگر به معنى امت که دعوت او را پذیرفتند بدانیم، باز هم خویشاوندان نزدیک رسول خدا(صلى الله علیه وآله) آل او محسوب مى شوند، بنابراین به هر تقدیر، آنها آل هستند و اما غیر آنها در لفظ «آل» داخلند یا نه؟ محل اختلاف است.
سپس «فخر رازى» از «صاحب کشاف» چنین نقل مى کند: «وقتى این آیه نازل شد، عرض کردند: «اى رسول خدا! خویشاوندان تو کیانند، که مودّتشان بر ما واجب است»؟ فرمود: «على و فاطمه و دو فرزندشان».
بنابراین ثابت مى شود، که این چهار تن، ذى القرباى پیغمبرند، و هنگامى که این معنى ثابت شد، واجب است از احترام فوق العاده اى برخوردار باشند.
«فخر رازى» مى افزاید: دلائل مختلفى بر این مسأله دلالت مى کند:
1 ـ جمله «إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى» که طرز استدلال به آن بیان شد.
2 ـ شک نیست که پیامبر(صلى الله علیه وآله) فاطمه(علیها السلام) را دوست مى داشت و درباره او فرمود: «فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّی یُؤْذِیْنِی ما یُؤْذِیْه»؛ (فاطمه پاره تن من است آنچه او را آزار دهد مرا آزار داده است!). (2) و با احادیث متواتر از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) ثابت شده که او، على و حسن و حسین را دوست مى داشت، و هنگامى که این معنى ثابت شود محبت آنها بر تمام امت، واجب است چون خداوند فرموده: «وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ»؛ (از او پیروى کنید تا هدایت شوید)، (3) و نیز فرموده: «فَلْیَحْذَرِ الَّذِیْنَ یُخالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ»؛ (کسانى که فرمان او را مخالفت مى کنند از عذاب الهى بترسند)، (4) و نیز فرموده: «قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ»؛ (بگو: اگر خدا را دوست مى دارید از من پیروى کنید، تا خدا شما را دوست دارد)، (5) و نیز فرموده: «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»؛ (براى شما در زندگى رسول خدا(صلى الله علیه وآله) سرمشق نیکوئى بود). (6)
3 ـ دعاى براى «آل» افتخار بزرگى است و لذا این دعا خاتمه تشهد در نماز قرار داده شده: «أَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ عَلى آلِ مُحَمَّد، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلِ مُحَمَّد»، و چنین تعظیم و احترامى در حق غیر آل، دیده نشده است، بنابراین همه این دلائل نشان مى دهد که محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) واجب است.
سرانجام «فخر رازى» سخنان خود را در این مسأله، با اشعار معروف «شافعى» پایان مى دهد:
یا راکِباً قِفْ بِالْمَحَصَّبِ مِنْ مِنى *** وَ اهْتِفْ بِساکِنِ خِیْفِها وَ النّاهِضِ
سَحْراً إِذا فاضَ الْحَجِیْجُ إِلى مِنى *** فَیْضاً کِما نُظِمَ الْفُراتُ الْفائِضُ
إِنْ کانَ رَفْضاً حُبُّ آلِ مُحَمَّد! *** فَلْیَشْهَدِ الثَّقَلانِ أَنِّی رافِضِىٌّ!!
اى سوارى که عازم حج هستى! در آنجا که در نزدیکى منى ریگ براى «رمى جمرات» جمع مى کنند و مرکز بزرگ اجتماع زائران خانه خداست، بایست، و فریاد بزن، به تمام کسانى که در «مسجد خیف»، مشغول عبادتند و یا در حال حرکت مى باشند.
فریاد بزن! به هنگام سحرگاه، که حاجیان از «مشعر» به سوى «منى» کوچ مى کنند، و همچون نهرى عظیم و خروشان وارد سرزمین «منى» مى شوند.
آرى، فریاد بزن و بگو: اگر محبت آل محمّد(صلى الله علیه وآله) رفض و ترک است، همه جن و انس شهادت دهند، که من رافضیم»!. (7)
آرى، این است مقام آل محمّد(صلى الله علیه وآله) که ما به دامانشان چنگ زده ایم، و آنها را رهبر خویش و راهنماى دین و دنیا پذیرفته ایم، الگو و اسوه خویش مى دانیم و تداوم خط نبوت را با امامت آنها مى بینیم.
البته، غیر از احادیث فوق، روایات فراوان دیگرى در منابع اسلامى نقل شده که از نظر رعایت اختصار، و قناعت به جنبه هاى تفسیرى، به هفت روایت فوق اکتفا کردیم، ولى ذکر این نکته را مناسب مى دانیم، که در بعضى از منابع کلامى مانند «احقاق الحق» و شرح مبسوط آن، حدیث معروف فوق در مورد تفسیر آیه «قُلْ لاأَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى»، از حدود پنجاه کتاب از کتب اهل سنت نقل شده است که نشان مى دهد، تا چه اندازه نقل این روایت، گسترده و مشهور بوده است، قطع نظر از منابع فراوانى که از طرق اهل بیت: این حدیث را نقل مى کند. (8)

پی نوشت:

(1). تفسير «كشاف»، جلد 4، صفحه 220 و 221؛ تفسير «فخر رازى»، جلد 27، صفحه 165 و 166؛ تفسير «قرطبى»، جلد 8، صفحه 5843؛ تفسير «ثعلبى»، ذيل آيه مورد بحث از «جليل بن عبداللَّه بجلى» (طبق نقل المراجعات، نامه شماره 19).

تاریخ انتشار: « 1392/11/02 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 4427