پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

استفاده از سمومی که برای طبیعت مضر است [محیط زیست ]

پرسش : بنابر نظر مبارک، استفاده از بعضى سموم شیمیایى که موجب مرگ جانداران مفید یا بى ضرر طبیعت مى شود، چه صورتى دارد؟
پاسخ : استفاده از هر چیزى که حیات جانداران مفید و بى خطر را به خطر بیندازد اشکال دارد.

ریختن فاضلاب در رودها و دریاچه ها [محیط زیست ]

پرسش : ریختن فاضلاب ها در چشمه ها، رودها و دریاچه ها موجب تلف شدن هزاران هزار جاندار آبزى و صدمات غیر قابل جبران به طبیعت است نظر مبارک نسبت به انجام چنین کارى چیست؟
پاسخ : آلوده کردن رودخانه ها و دریاچه ها به طورى که موجب اتلاف جانداران آبزى شود و در نتیجه مردم گرفتار خسارت و زیان گردند، جایز نیست.

ریختن زباله به داخل جوی آب [محیط زیست ]

پرسش : ریختن اجناس زائد (میوه هاى فاسد، کارتن، بسته ها، و مانند آن) به داخل جوى آب چه حکمى دارد؟
پاسخ : ریختن آنها در جوى آب، و آنچه باعث اذیّت و آزار و ضررِ و زیان مردم مى شود، جایز نیست، و بهتر است در مکان هایى که معمولا براى آن کار در نظر گرفته شده ریخته شود.

ایجاد مزاحمت درخت وقفی برای دیگران [سایر موقوفات ]

پرسش : درختی که سایه اش وقف شده و الان برای زمین کشاورزی همسایه مانع کشت است حکمش چیست؟
پاسخ : آن قسمتی از درخت که وارد زمین همسایه شده است باید حذف شود یا رضایت همسایه جلب شود.

مساقات در درختانى که نياز به آبيارى ندارند [احکام مساقات ]

پرسش : در مورد درختانی كه احتياج به آبيارى ندارند و از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مى‏كنند، آیا معامله مساقات صحیح است؟
پاسخ : در فرض سوال، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل‏زدن و كود دادن و سمپاشى كه موجب زياد شدن يا مرغوبيت ميوه مى‏شود احتياج داشته باشد معامله مساقات در آن صحيح است.

تکلیف درختی که از ریشه درخت وقفی رشد و نمو کرده [سایر موقوفات ]

پرسش : در صورتی که ریشه درخت وقفی در باغ همسایه تبديل به درخت شده باشد،درخت ،ميوه و سایر منافع آن متعلق به چه کسی است؟ و اگرمزاحم بود مي توان آن را قطع کرد؟
پاسخ : در صورت مزاحمت قطع می شود واگر مزاحم نبود درخت متعلق به وقف است ولی مال الاجاره زمین را باید بدهد.

عدم صدق مساقات بر واگذارى زمين جهت کاشت درخت [احکام مساقات ]

پرسش : اگر زمين را به ديگرى واگذار كنند كه در آن درخت بكارد و آنچه عمل مى‏آيد مال هردو باشد، آیا این معامله صحیح است؟ و آیا این معامله را می توان مساقات نامید ؟
پاسخ : در فرض سوال، در صورتى كه تمام جهات را روشن كنند معامله صحيح است، هر چند مساقات ناميده نمى‏ شود.

اجاره دائمی زمینی که وقف درختکاری شده جهت ساختمان اداره [مصرف موقوفات ]

پرسش : اداره ای قصد دارد زمینى را خریدارى کرده و در آن، ساختمانى بنا کند. حال جهت توسعه ساختمان، اصرار بر ضمیمه کردن یا اجاره دائمى قطعه زمین مجاور که موقوفه است، دارد. و حتّى خرید زمین اصلى را منوط به این ضمیمه نموده است. حال آن که در وقفنامه، واقف زمین آن را وقف کاشتن درخت کرده تا از ثمراتش مخارج مسجد و خیرات آن مرحوم فراهم آید. لطفاً نظر مبارک را مرقوم فرمایید.
پاسخ : در صورتى که تصریح شده باشد که باید در آن زمین درخت کاشته شود، باید به این شرط عمل کرد مگر این که زمین در جایى قرار بگیرد که عملاً امکان غرس درخت نباشد و فایده قابل ملاحظه اى از این راه عاید نشود، در این صورت مى توان آن را اجاره داد.

نهالی که از ریشه درخت قطع شده روییده [احکام مزارعه ]

پرسش : شخصى در زمین دیگرى درختى دارد که آن را قطع مى کند ولى از ریشه آن درخت نهالى مى روید و تبدیل به درخت مى شود، آیا این درخت متعلّق به صاحب اصلى درخت مى باشد و یا از صاحب زمین مى باشد؟
پاسخ : نهال مال صاحب درخت است.

نهالی که از ریشه درخت همسایه روییده [احکام مزارعه ]

پرسش : شخصى درختى در زمین خودش مى کارد و ریشه آن به زمین شخص دیگرى مى رسد و از آن نهال مى روید آیا آن نهال از صاحب زمین است و یا از صاحب درخت؟
پاسخ : از صاحب درخت است، لکن صاحب زمین مى تواند یا اجاره بگیرد و یا با اطلاّع به صاحب درخت آن نهال را قطع کند.

غرس نهال به شرط شراکت در زمین باغ [احکام مزارعه ]

پرسش : دو نفر زمینى را معامله مى کنند به این عنوان که مالک، زمین خود را به دیگرى واگذار مى کند براى درختکارى و دیگرى هم درخت مى کارد قرارشان بر این بود که بعد از بزرگ شدن درختان، زمین را با درختان نصف کنند ، به همین شکل با رضایت طرفین عمل نمودند ولى تعیین نکردند که این طرف مال تو و آن طرف مال من باشد، آیا این مسأله ضررى به مغارسه مى زند؟
پاسخ : معامله مزبور اشکال ندارد و در موقع بلوغ درختان، مى توانند آن را با رضایت طرفین یا به وسیله قرعه تقسیم کنند و بعد از تقسیم هر کدام مالک سهم خودشان مى شوند.

قطع درخت برای توسعه مسجد [ساخت، بازسازی و توسعه مسجد ]

پرسش : چنانچه مسجدی کوچک بوده و برای برگزاری مجالس دینی و نماز جماعت مخصوصا در ایام ماه رمضان مشکلاتی را داشته و نیاز به توسعه داشته باشد،آیا می توان باغچه ای که در کنار آن می باشد و داخل آن درخت میوه وجود دارد و وقف نامه ی خاصی را ندارد، به مسجد اضافه نمود و ملحق به مسجد کرد؟
پاسخ : چنانچه باغچه متعلّق به مسجد است و توسعه مسجد براى نمازگزاران لازم مى باشد، قطع درخت مزبور اشکال ندارد.

خمس درختی که برای استفاده از چوبش پرورش می یابد [منافع کسب و کار ]

پرسش : درختانی را که برای استفاده از چوبشان پرورش می دهند خمس دارد؟
پاسخ : درختانى را كه براى استفاده از چوبشان پرورش مى‏دهند وقتى موقع فروش چوب آنها رسيد بايد خمس آن را بدهند، هر چند نخواهند آنها را بفروشند، ولى اگر موقع فروش آنها نرسيده خمس ندارد هر چند سالها بگذرد.

جبران قیمت درختی که نهال آن را غصب کرده [حقوق مالی]

پرسش : چند سال پيش يك نهال سيب از جايي سرقت كردم بعد از 4 سال اين نهال به بار نشسته و ما صاحب آن را نمي شناسيم حال آیا بايد پول نهال را صدقه بدهيم يا پول درختي كه به بار نشسته است؟
پاسخ : باید معادل قیمت درخت را بدهد و آنچه از ثمراتش استفاده کرده را نیز به مالک بپردازد و چنانچه صاحبش را به هیچ وجه نمی شناسد از طرف او به شخص نیازمندی بپردازد.

مالکیتی درختی که دانه آن را پرنده ای آورده [حقوق مالی]

پرسش : کلاغی گردویی را آورده به خانه یا زمین من انداخته الان آن گردو تبدیل به درخت شده حال سوال این که آن درخت متعلق چه کسی می باشد؟
پاسخ : متعلق به صاحب زمین است.

سوزاندن و قطع درختان سبز [اسراف ]

پرسش : آیا سوزاندن و قطع درختی که سرسبز است، موجب ضمان و گناه است؟
پاسخ : این کار نوعی انحراف و کار حرامی است مگر اینکه ضرورت داشته باشد. و در صورتی که متعلق به دیگران باشد ضمان دارد.

قلع و قمع کردن درختان [محیط زیست ]

پرسش : آیا قلع و قمع کردن درختی که دارای جان و حیات است، و نیز سوزاندن و قطع آن موجب ضمان و گناه است؟
پاسخ : در غیر موارد ضرورت نوعی انحراف و کار حرامی است و در صورتی که متعلق به دیگران باشد ضمان دارد.

ضمان سوزاندن یا قطع درختان [موجبات ضمان ]

پرسش : آیا سوزاندن و قطع درختان سالم موجب ضمان است؟
پاسخ : در صورتی که متعلق به دیگران باشد ضمان دارد در غیر این صورت نوعی انحراف و کار حرامی است.

صاحب درختی که در زمین مشاع کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : چند برادر در یک خانه زندگى مى کنند و مال و ملک ایشان مشاع است یکى از برادران در زمین مشاع درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را از اصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

صاحب درختی که در زمین پدر کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : پسرى در زمین پدر بدون اجازه و یا با اجازه پدر درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را از اصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

صاحب درختی که در زمین غیر کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : اگر زارع و دهقان و یا کارگر و خادم کسى در زمین صاحب زمین درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را ازاصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

خطای پزشک در صورت اشتباه آزمایشگاه [ضمان آزمايشگاه]

پرسش : با توجّه به اينكه تشخيص بسيارى از بيماريها يا اختلالات به وسيله آزمايش امكانپذير است، و از طرفى امكان اشتباه در آزمايشگاه و تفسير آزمايشها هميشه وجود دارد، در صورت اشتباه آزمايشگاه و در نتيجه معالجه اشتباه پزشك، مسئول خسارات و عوارض احتمالى كيست؟
پاسخ : آزمايشگاه مسئول است.

ضامن بودن پزشک به خاطر کوتاهی [خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك]

پرسش : چنانچه پزشک در تشخيص سهل انگارى نموده باشد، حكم چگونه است؟
پاسخ : طبيب به هر حال ضامن است، چون كوتاهى كرده است.

خسارات ناشی از به روز نبودن اطلاعات پزشک [خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك]

پرسش : در علم پزشكى برخى از روشهاى درمانى با گذشت زمان دچار تغييراتى شده، يا به كلّى ارزش خود را از دست مىدهد. در صورتى كه پزشك به علّت عدم مطالعه، از اطّلاعات جديد مطّلع نشود، آيا مسئول است؟
پاسخ : اين مسأله دو حالت دارد: حالت اوّل اين است كه عرف پزشكان، پزشك را در برابر فرا نگرفتن معلومات جديد مقصّر مىشناسند، در اين صورت ضامن است. حالت دوم آن است كه فرا گرفتن آن مسائل را وظيفه طبيب نمىدانند، بلكه جزء تكامل علم محسوب مىشود، در اين صورت مسئول نيست.

ضرر داشتن برخی خوراکی ها برای بیمار [درمان با امور حرام]

پرسش : خوردن بعضى از مواد، ميوه ها و غذاها براى برخى از بيماران ضرر دارد، مصرف اين خوردنی ها براى بيماران چه حكمى دارد؟
پاسخ : در صورتى كه ضرر مهمّى داشته باشد، خوردن آن حرام است.

معیار اولویت رسیدگی به بیماران اورژانسی [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : انتخاب اولويّت در رسيدگى به چند بيمار كه همگى به اقدامات اورژانس نياز دارند بر چه اساسى است؟ آيا تنها معيار، رسيدگى به حال بيمار بد حالتر است، يا اينكه شخصيّت حقوقى و حقيقى افراد باعث تقديم يك نفر بر ديگرى مىشود. مثلاً رسيدگى به جان يك پزشك يا مهندس تحصيل كرده كه براى جامعه مفيدتر است با يك كارگر ساده يكسان است؟ يا مثلاً رسيدگى به يك فرد معتاد به هروئين كه تصادف كرده، با يك فرد مؤثر در جامعه مساوى است؟
پاسخ : اگر حال يكى خطرناكتر است اولويّت دارد، و هرگاه از نظر وضع پزشكى در شرايط مساوى باشند رعايت اولويّتهاى اجتماعى و اخلاقى بهتر است.

وظیفه پزشک نسبت به اعلام بیماری شخص به مسئولین [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : اگر بيمارى به پزشك مراجعه نمايد، و پزشك هم در معاينات وى به سرّى از اسرار بيمار مطّلع شود كه در صورت كتمان، نفع بيمار و كسان وى در آن لحاظ مىگردد، و بيمار هم خواهان مكتوم ماندن آن بيمارى پنهان باشد، ولى اگر به اطّلاع مسئولين مملكتى و حكومتى برساند، نفع و مصلحت جامعه در آن وجود دارد، اينجا طبيب چه تكليفى دارد؟
پاسخ : تنها در موردى كه مصالح جامعه به خطر مىافتد لازم است آن را فاش كند، و به مسئولين مربوطه اطّلاع دهد.

کتمان وخامت بیماری به خاطر مصلحت [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : گاه به خاطر مصالح بيمار يا اطرافيان وى مجبور به كتمان حقيقت هستيم. اين كار چه حكمى دارد؟
پاسخ : در صورتى كه مصلحت ايجاب كند اين كار لازم است.

مخفی کردن وضعیت جسمی بیمار توسط پزشک [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : لطفاً بفرمایید در چه صورتی پزشک اجازه دارد وضعیت جسمی بیمار را پنهان کند و به او دروغ بگوید؟
پاسخ : در صورتیکه بیمار بر اثر اطلاع از بیماری خود دچار ناراحتی قابل ملاحظه ای شود یا درمان او به تاخیر افتد این کار جایز است
تعداد صفحات : 538