پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

انواع وقف عام [وقف عام ]

پرسش : لطفا انواع وقف عام را تشریح کنید.
پاسخ : وقف عام بر دو نوع است: 1ـ وقف بر جميع؛ كه در اينجا طبق نظر صحيحتر در واقع فك ملك صورت گرفته نه اينكه تمام مالكيت آن به تمام مسلمين رسيده . 2ـ وقف بر عنوان خاص؛ مثلاً وقف بر طلاب مى‏كند. اين هم وقف عام است نه خاص، به عبارت ديگر وقف عام است بر عنوان خاصى. در اينجا فكّ ملك نيست و بلكه مالك همان عنوانى است كه موقوف عليه واقع شده.

راه جلوگیری از موقوفه خواری [جایگاه و اهمیت وقف ]

پرسش : لطفا بفرمایید که از چه راه هاىی می توان از موقوفه خوارى جلوگیرى نمود؟
پاسخ : بهترین راه بالا بردن سطح فرهنگ عمومى از نظر مذهبى، و گماردن افراد امین بر موقوفات است.

عدم لزوم عربی بودن صیغه وقف [وقف با صیغه ]

پرسش : آیا صیغه وقف را باید به زبان عربی خواند؟
پاسخ : صيغه وقف را مى‏توان به عربى يا به هر زبان ديگر خواند، مثلًا اگر بگويد: «خانه خود را براى فلان منظور وقف كردم» كافى است.

تعریف وقف‏ [مفهوم شناسی وقف ]

پرسش : وقف چیست؟
پاسخ : جدا كردن يك مال از اموال خود و اختصاص دادن منافع آن براى افراد خاص يا امور خيريه را وقف گویند.

ایقاع بودن وقف [جایگاه و اهمیت وقف ]

پرسش : وقف عقد است یا ایقاع؟
پاسخ : وقف ایقاع است.

روش های وقف کردن [شرایط وقف ]

پرسش : به چند طریقه می توان وقف کرد؟
پاسخ : 1- یا خواندن صیغه وقف. 2- با نوشتن و امضاء کردن. 3- وقف معاطاتی

نحس نبودن ذاتی ماه صفر [محرم و صفر]

پرسش : آیا ماه صفر نحس است؟
پاسخ : ايام، ذاتا سعد و نحس ندارد مگر به خاطر حوادثي که در آن واقع شده، لذا به اين دليل که در ماه صفر سه تن از معصومين (ع) چشم از جهان بسته اند و مشکلاتي که براي اسراي کربلا پيش آمد، همچنين چون ماه حرام تمام مي شده و دوباره جنگ و نزاع در بين قبايل عرب صورت مي گرفته، ممکن است عنوان نحس به خود گرفته باشد، به هر حال مي توان تاثير آن ها را با صدقه و دعا حل کرد.

انجام برخی کارها در ماه صفر [محرم و صفر]

پرسش : آیا انجام برخی کارها مانند خرید خانه و یا مسافرت در ماه صفر اشکالی دارد؟
پاسخ : مانعی ندارد، اما بهتر است قبل از انجام آن در این ماه، مقداری صدقه دهید.

اجرای حد در ماه محرم و صفر [نحوه اجرای حدّ ]

پرسش : آیا در ماه محرم و صفر، اجرای حد مانند اعدام جایز است؟
پاسخ : اشکالی ندارد ولی در حرم مکّه نباید انجام شود.

اختصاص دادن قسمتی از حسینیه برای خانه عالم [حسینیه]

پرسش : قطعه زمینی متعلق به سه نفر بوده به این صورت وقف شده است: یکی جهت عزاداری امام حسین علیه السلام و یکی جهت تعزیه و یکی دیگر جهت امورات خیر. مدتی بعد بخشی از حیاط حسینیه تبدیل به سالن کتاب خانه و قسمت دیگر حسینیه به سالن آشپز خانه تبدیل شده و مدتی بعد در یک قسمت از شبستان حسینیه که بلا استفاده بوده اتاقی جهت روحانی در ایام تبلیغ ساخته شده و ازحسینه جدا نشده است. باتوجه به اینکه واقفین مشخص نکرده بودند که کجای این زمین جهت امر خیر بوده و اینها همه زیر نظر هیت امنا انجام شده، حال چند نفر قصد تخریب خانه روحانی را دارند آیا خانه روحانی از نظرشرعی مشکل دارد؟
پاسخ : در صورتی که خانه عالم مزاحمتی برای عزاداران داشته باشد باید جزء حسینیه شود.

استفاده عمومی از موقوفات خاص [حسینیه]

پرسش : استفاده از اموال حسینیّه یا مسجد چه حکمى دارد؟
پاسخ : در غیر احتیاجات همان مسجد یا حسینیّه جایز نیست مگر این که واقف آنها تصریح به عمومیّت استفاده از آنها کرده باشد.

استفاده از زمین گرفته شده برای حسینیه در غیر مصرف حسینیه [حسینیه]

پرسش : عدّه اى از معتمدین محل، زمینى را از سازمان زمین شهرى براى حسینیّه گرفته اند. امّا نه سند آن به نام خورده، و نه از آن سازمان پیگیرى شده است. حال اگر کسى، یا کسانى، پیگیرى نمایند و این زمین را به عنوان حسینیّه به نام خود نمایند، ولى مورد استفاده دیگرى مانند کتابخانه، یا باشگاه ورزشى، یا کلوپ، یا سینما، و مانند آن قرار دهند چه حکمى دارد؟
پاسخ : باید آن را در همان راهی بکار گیرند که توافق بر آن شده است.

وقف قسمتی از مسجد برای هیأت یا حسینیه [حسینیه]

پرسش : در جوار مسجد خانه ‏اى قديمى وجود دارد كه مالك آن، آن را به مسجد اهدا نموده و حال مسجد نیاز به توسعه پيدا كرده است، در قسمت غربى مسجد چهار صفّه و غرفه وجود دارد، آيا جايز است آن صفّه و غرفه ‏ها را به صورت مجزّى به نام هيأت چهارده معصوم وقف‏ و صيغه جارى كرد؟
پاسخ : صفّه‏ ها و غرفه ‏هاى مسجد متعلّق به خود مسجد است و نمى ‏توان آن را وقف مجدّد كرد.

وقف یک طبقه از آپارتمان برای حسینیه [حسینیه]

پرسش : شخص نیکوکاری قصد دارد منزلش را حسینیه کند لکن طبقه فوقانی آنرا برای خود و فرزندانش نگه دارد نحوه وقف او باید به چه نحوی باشد؟
پاسخ : می تواند فقط همان طبقه پایین را وقف کند.

ساخت حسینیه در زمینی که به نیت مسجد خریده شده است [حسینیه]

پرسش : اگر زمینی را به نیت مسجد بخرند و بعد از خرید از ساخت مسجد در آن منصرف شوند و حسینیه بسازند این زمین حکم مسجد را دارد؟
پاسخ : در صورتی که صیغه مسجد نخوانده اند یا به نیت مسجد نماز نخوانده اند و صاحبان پول راضی هستند مانعی ندارد.

ساخت حسینیه در طبقه ی دوم مسجد [مسجد]

پرسش : اگر زمينى براى مسجد وقف شده باشد، آيا جايز است طبقه اوّل آن را حسينيّه و طبقه دوّم را مسجد بنا كنند؟
پاسخ : هر دو طبقه حكم مسجد را پيدا مى كند؛ ولى عزادارى در آن اشكال ندارد؛ به شرط آن كه مزاحم نماز نباشد.

برگزاری مراسم آلوده به گناه در حسینیه [حسینیه]

پرسش : برگزاری مجالسی همچون جشن ازدواج و بعضى از مجالس شخصى دیگر، که مع الأسف در بسیارى از آن مجالس کارهاى خلاف صورت مى گیرد، در حسینیّه چه حکمی دارد؟
پاسخ : برگزارى مجالس گناه و آلوده به معصیت در هیچ مکانى جایز نیست و در مکانهاى منسوب به اهل بیت گناه مضاعفى دارد، و باید از آن نهى کنید، و اگر هیئت أمنا با این کارها موافقت کنند باید معزول شوند. و امّا استفاده هاى مشروع شخصى از وسائل هیأت تنها در صورتى جایز است که واقفین به هنگام وقف آن را وقف عام کرده باشند. مزاحمت براى همسایگان در هیچ صورت جایز نمى باشد.

ممنوعیت تخریب حسینیه قدیمی به صرف ساخت حسینیه جدید [حسینیه]

پرسش : در روستای ما حسینه ای قدیمی وجود دارد که به دلیل افزایش جمعیت حسینیه ای جدید بنا شده است و تقریبا حسینیه قدیمی راکد مانده ولی تعدادی از مردم نذورات را به حسینیه قدیم می برند؛ آیا می شود حسینیه قدیم رو تخریب کرد و ازآن به عنوان آشپزخانه حسینیه جدید استفاده کرد؟
پاسخ : تخریب و تبدیل آن به آشپزخانه جایز نیست اما می توانند از آن به عنوان کلاس درس قرآن، احکام و یا به عنوان کتابخانه و مانند آن استفاده کنند و اگر آشپزخانه ای در کنار آن بسازند که با عزاداری در آنجا منافات نداشته باشد مانعی ندارد.

تجمیع نقاط پراکنده وقف شده بر سید الشهدا با اختصاص مکان جدید [حسینیه]

پرسش : اينجانب در چند جاى روستا، داراى باغ هستم. دو تكّه از جاهاى مختلف دو باغم را قبلاً وقف حضرت سيّدالشهداء(ع) نموده‌ام. امّا الان به دليل ضرورت و تقسيم ارث، مى‌خواهم اين دو تكّه وقف را تجميع و به‌هم متّصل نمايم. درضمن مكانى كه مى‌خواهم براى وقف اختصاص دهم از لحاظ ارزش و ميزان بازدهى محصول بهتر از جاهاى ديگر است. اين كار چه حكمى دارد؟
پاسخ : هرگاه ماندن وقف به اين صورت ضرر مهمّى براى وقف داشته باشد، يكى كردن آن مانعى ندارد.

عدم جواز اجاره ظروف حسینیه [حسینیه]

پرسش : آيا مى‌توان ظروف حسينيّه را براى جشن عروسى، يا جهت وليمه دادن اجاره يا امانت داد؟
پاسخ : جايز نيست؛ مگر اين كه به هنگام وقف چنين چيزى شرط شده باشد.

استفاده از حسینیه جهت ورزش و کار فرهنگی [حسینیه]

پرسش : استفاده از حسينيّه‌هايى كه در طول سال فقط ايّام خاصّى برنامه دارد، جهت ورزش و كار فرهنگى براى جذب جوانان جايز است؟
پاسخ : جايز نيست؛ بايد مكان مناسب ديگرى براى اين كارها در نظر گرفته شود.ولى تشكيل كلاس‌هاى دروس قرآن وعقايد و مانند آن در آنجا اشكال ندارد.

عدم صحت نذر برای دیگری حتی در صورت قبول آن توسط آن فرد [نحوه نذر کردن ]

پرسش : اگر کسی برای دیگری نذر کند که مثلا فرد دوم فلان کار را انجام دهد و فرد مزبور قبول کند که این کار را انجام دهد در اینصورت انجام آن کار بر فرد واجب است؟
پاسخ : نذر جزء ایقاعات است و حتی در صورتی که فرد نذر دیگری را درباره خودش قبول کند باز هم الزام آور نیست.

عدم جواز سپرده گذاری مبالغ نذری [مصرف نذورات]

پرسش : اگر شخصى وصيت كرده كه پولى را براى عزاى امام حسين عليه‏ السلام هزينه كنند اما چون مقدار آن زياد است هزينه كردن آن در يك نوبت از ايام عزادارى حضرت، موجب اسراف مى‏شود، آيا در اين صورت مى‏توان پول را در حساب بانكى قرار داد و طى مدتى اصل و سود آن را صرف اين امر كرد؟
پاسخ : بايد آن را در اماكن مختلف صرف نمود و نمى‏توان آن را نگه داشت. بايد توجه داشت عموما نگه‏دارى اين اموال موجب تلف آنها و ضمان ورثه و وصى مى‏شود.

لزوم تذکر نسبت به محل مصرف پول نذری [مصرف نذورات]

پرسش : در صورتى که بخواهم قیمت یک رأس گوسفند را یک جا به یک حسینیّه بدهم، آیا باید به آنها بگویم که حتماً با این پول گوسفند بخرند، و گوشت آن را جهت مراسم اطعام عزاداران حسینى مصرف کنند؟
پاسخ : آرى لازم است این مطلب را یادآورى کنید.

موارد جواز تغییر نذر [تغییر نذر]

پرسش : در چه مواردي مي توان شرايط نذر را تغيير داد؟
پاسخ : اوّل: توانايي عمل به نذر را در آن زمان يا آن مکان ندارد، ولي با تغيير آن به زمان و مکان ديگر مي تواند عمل کند، در اين صورت از قبيل تعدد مطلوب است و در نزديک ترين مورد به موارد نذر، آن را مصرف مي کند مانند نذر اطعام روز عاشورا در مسجد خاص، در صورتي که مسجد مزبور را خراب کرده اند؛ بايد در مسجد ديگري اطعام کند. دوم: موضوع نذر در شرايطي طالب نداشته باشد. مانند نذر غذايي خاص در منطقه اي که در آن روز غالباً آن غذا را مي پزند و از اين اطعام استقبال نمي شود، در اين شرايط نيز مي توان نوع غذا را تغيير داد.

مصرف نذوراتی که برای عَلَم نذر شده اند [مصرف نذورات]

پرسش : در بعضى از روستاها مرسوم است که در دهه محرّم عَلَمى درست مى کنند و خانه به خانه مى گردانند و اهل روستا نذوراتى جهت این علم مى دهند، این نذورات متعلّق به چه کسى است؟
پاسخ : متعلّق به مراسم عزادارى سید الشّهدا و هزینه هاى مختلف آن است.

استفاده از گوشت قربانی نذری [مصرف نذورات]

پرسش : استفاده قسمتی از قربانی های متفرقه (نذر یا ...) برای مصارف شخصی چه حکمی دارد؟
پاسخ : اگر نذر مخصوص فقرا بوده نمی تواند از آن بردارد مگر خودش فقیر باشد. اگر نذر مطلق بوده می تواند مقداری برای خود بردارد.

بطلان نذر های سنگین به دلیل عدم رجحان شرعی [نحوه نذر کردن ]

پرسش : بعضى از روى نگرانى يا احساسات در موارد كوچك نذرهاى سنگينى مى‏كنند و بعد از حلّ مشكل در اداى نذر دچار مشكل مى‏شوند. آيا در اين صورت نيز بايد نذر ادا شود؟
پاسخ : اگر نذر آن قدر سنگين باشد كه رجحان شرعى نداشته باشد چنين نذرى باطل است. مثلاً نذر كرده تمام عمرش را روزه بگيرد يا نذر كرده 10 ميليون صلوات بفرستند، در چنين مواردى نذر منعقد نمى‏شود.

نذر پیاده رفتن به کربلا و از دست دادن توانایی [نحوه نذر کردن ]

پرسش : شخصی نذر کرده پیاده به کربلا برود ولی نذر خود را مقیّد به سال خاصی نکرده است. در سالهای اول بعد از انعقاد نذر که توانائی داشته ولی آن را به تأخیر انداخته و اکنون ناتوان شده است؛ وظیفه اش چیست؟
پاسخ : اگر نذر او مطلق بوده و به سال خاصی نظر نداشته و ناگهان ناتوان شده کفاره ندارد ولی احتیاط آن است که سواره برود.
تعداد صفحات : 648