پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

استفاده از قطره گوش و بینی برای روزه‌دار [خوردن و آشامیدن]

پرسش : استفاده از قطره گوش و بینی برای روزه‌دار چه حکمی دارد؟
پاسخ : اگر يقين دارد به فضاي حلق می‌رسد و فرو می‌رود براي روزه‌ اشکال دارد.

چگونگی نیت کردن روزه‌ی ماه رمضان [نیت روزه]

پرسش : آیا می‌توان در شب اول ماه رمضان، برای تمام ماه نیت روزه کرد؟
پاسخ : كافى است كه در هر شب از ماه مبارك رمضان براى روزه فردا نيّت كند، ولى بهتر است كه در شب اوّل ماه، علاوه‌ی ‏براين، نيّت روزه همه ماه را نيز بنمايد.

زمان نیت کردن در روزه‌ی ماه رمضان [نیت روزه]

پرسش : آیا برای نیت کردن روزه ماه رمضان زمان خاصی تعیین‌شده است؟
پاسخ : نيّت وقت معيّنى ندارد، بلكه هر موقعى تا قبل از اذان صبح نيّت كند كافى است و همین‌که براى خوردن سحرى برمی‌خیزد، اگر از او سؤال شود منظورت چيست؟ بگويد: «قصد روزه‌دارم» كافى است.

وظیفه شخص در صورت فراموشی نیت روزه‌ی ماه رمضان [نیت روزه]

پرسش : چنانچه فردی نیت روزه را در ماه رمضان فراموش نماید وظیفه‌ی او چیست؟
پاسخ : اگر در ماه رمضان نيّت را فراموش كند چنانچه تا قبل از اذان ظهر يادش بيايد و فوراً نيّت كند و كارى كه روزه را باطل می‌کند انجام نداده باشد روزه‌اش صحيح است، امّا اگر بعدازظهر نيّت كند صحيح نيست.

روزه‌ی دختران تازه به بلوغ رسیده [وجوب روزه]

پرسش : وظیفه‌ی دخترانی که تازه به سن تکلیف رسیده‌اند اما به علّت ضعف جسمانی توانایی روزه گرفتن را ندارند، چیست؟
پاسخ : دختران با تمام شدن نه سال قمري (8 سال و 8 ماه و 25 روز شمسي) بالغ می‌شوند، ولي چنانچه قادر بر انجام برخي از تکاليف مثل روزه نباشند، انجام آن براي آن‌ها واجب نيست؛ و اگر تا ماه رمضان سال بعد قادر بر قضاي آن‌هم نباشند، قضا نيز ندارد، ولي براي هرروز بايد فقيري را سير کنند.

روزه برای افراد دارای مشاغل سخت [وجوب روزه]

پرسش : وظیفه‌ی افرادی که دارای مشاغل سخت هستند مانند نانوا، کشاورز، در مورد روزه چیست؟
پاسخ : سختي کار مجوز افطار روزه نمی‌گردد و چنانچه بتواند، بايد ساعت کاري خود را تغيير دهد و يا در ماه رمضان کارهاي سبک‌تري انجام دهد. در غير اين صورت، تنها مجوز افطار اين است که در برخي روزها (مثلاً هفته‌ای 3-4 روز) قبل از ظهر به مقدار مسافت شرعي از شهر خارج و در آنجا افطار کند و برگردد و تا ماه رمضان سال آينده قضاي آن را بجا آورد.

تزریق آمپول و سرم در حین روزه‌داری [خوردن و آشامیدن]

پرسش : حکم تزریق آمپول و سرم در حین روزه‌داری چیست؟
پاسخ : تمام انواع آمپول‌های دارویی یا تقویتی یا بی حسّی که به‌صورت عضلانی تزریق می‌شوند و همچنین تزریق عضلانی واکسن برای افراد روزه‌دار اشکالی ندارد؛ ولی تزریق آمپول‌ها و سرم های وریدی (که در رگ تزریق می‌شوند) جایز نیست.

ترک یا افطار روزه به دلیل ورزش کردن [وجوب روزه]

پرسش : افرادی هستند که باید خود را برای مسابقات ورزشی آماده نمایند و اگر بخواهند در ماه رمضان روزه‌بگیرند، دچار ضعف بدنی می‌شوند، آیا می‌توانند روزه را ترک نموده و در ایام دیگر سال قضا نمایند؟
پاسخ : ورزش کردن مجوز افطار روزه نمی‌گردد و چنانچه بتواند، باید ساعت ورزش خود را تغییر دهد و به فاصله زمانی افطار تا سحر و یا زمان‌هایی که توان بیشتری برای ورزش کردن دارد موکول نماید. در غیر این صورت، تنها مجوز افطار این است که در برخی روزها (مثلاً هفته‌ای 3-4 روز) قبل از ظهر به مقدار مسافت شرعی از شهر خارج و در آنجا افطار کند و برگردد؛ و تا ماه رمضان سال آینده قضای آن را بجا آورد.

وظیفه پزشک در مورد توصیه به ترک روزه [کسانی که نمی توانند روزه بگیرند]

پرسش : در برخى بیماری‌ها، مثل نارسایى کلیه، با اطمینان می‌توان به بیمار توصیه نمود که روزه نگیرد امّا در خیلى از موارد به علّت شکّى که در اصل بیمارى، یا چگونگى تأثیر روزه بر آن وجود دارد، یا به علّت عدم وجود تحقیقات و نتایج لازم در مورد اثرات روزه بر بسیارى از بیماری‌ها و کلاً به خاطر عدم امکان تعیین نقش روزه بر بیمارى، پزشک واقعاً نمی‌داند روزه را به بیمار توصیه کند یا خیر؟ در این صورت وظیفه پزشک چیست؟
پاسخ : این مسئله دو صورت دارد: گاه براى طبیب خوف ضرر حاصل می‌شود، یعنى احتمال قابل‌توجهى نسبت به زیان داشتن روزه براى او حاصل می‌شود، در اینجا می‌تواند همان را به بیمار منتقل کند، چنانچه بیمار از قول طبیب خوف ضرر پیدا کرد روزه را ترک می‌کند. صورت دوّم آن است که احتمال ضعیف و کم‌رنگی باشد، در اینجا نمی‌توان ترک روزه را به بیمار توصیه کند.

نیت روزه نذری در یوم‌الشک [نیت روزه]

پرسش : اگر کسی در یوم شك نیت روزه‌ی نذری و هم روزه‌ی پیشواز رمضان نماید، آیا این کار صحیح است؟
پاسخ : در فرض سؤال، می‌تواند نیت نذر کند، اگر بعد معلوم شود رمضان بوده روزه رمضان محسوب می‌شود.

تعریف روزه [وجوب روزه]

پرسش : روزه در اصطلاح شرع به چه معنا می‌باشد؟
پاسخ : روزه آن است كه انسان براى اطاعت فرمان خدا، از اذان صبح تا مغرب، از چيزهايى كه روزه را باطل مى‏كند خوددارى كند.

اهمیّت روزه در اسلام [وجوب روزه]

پرسش : جایگاه روزه در دین اسلام چگونه می‌باشد؟
پاسخ : روزه یکی از عبادت‌های مهمّ اسلامى است که در هرسال تنها به مدّت یک ماه، ماه مبارک رمضان، بر مسلمانان واجب می‌شود؛ و یکى از بهترین روش‌های خودسازى و تهذیب نفس است. روزه از معدود عباداتى است که گناه بزرگ ریا و خودنمایى نمی‌تواند در آن نفوذ کند زیرا شخصى که اهل روزه است و لیاقت بار یافتن به این ضیافت الهى را دارد هرگز به‌غیراز خدا به دیگرى فکر نمی‌کند و شخصى که لیاقت این عبادت بزرگ را ندارد و اهل روزه نیست، بلکه اهل ریا و خودنمایى است، لازم نیست روزه بگیرد و تظاهر کند، بلکه بدون این‌که روزه بگیرد به‌دروغ خود را روزه‌دار نشان می‌دهد! روزه از ارکان پنجگانه اسلام، ابزار رسیدن به تقوا، سپر آتش جهنّم، موجب سلامتى انسان و خلاصه یکى از بهترین ابزار ترقّى و قرب الى الله است.

عدم لزوم اجازه شوهر و پدر برای روزه رمضان [وجوب روزه]

پرسش : آیا رضایت پدر یا شوهر برای روزه گرفتن لازم می‌باشد؟
پاسخ : روزه ماه مبارک رمضان واجب است و در تکاليف واجب، رضايت و عدم رضايت ايشان شرط نيست و فرد بايد طبق تکليف خود عمل کند و روزه بگيرد.

شرط جبران کاهش ارزش پول در ضمن عقد خارج لازم [شرائط قرض ]

پرسش : آیا شرط جبران کاهش ارزش پول (نه در ضمن عقد قرض بلکه در ضمن عقد خارج لازم دیگر) در شرایط تورمی شدید از مصادیق حیل ممنوعه ربا محسوب می شود یا از مصادیق حیل شرعیه است؟
پاسخ : اگر در عقد خارج لازم دیگری باشد مانعی ندارد.

محاسبه تورم در رد مظالم [رد مظالم]

پرسش : آیا باید تورم را هم در پرداخت رد مظالم حساب کرد؟
پاسخ : تورم را باید حساب کنند.

محاسبه تورم در ادای نذر [احکام نذر کننده ]

پرسش : نزدیک به20سال پیش نذر کردم هر سال هزار تومان بدهم آیا همچنان هزار تومان بدهم یا امروزه طبق ارزش پولی هرسال باید بیشتر بشود؟
پاسخ : باید تورم را محاسبه نماید.

محاسبه نرخ تورم در قرض الحسنه [تورم و خسارت تاخیر]

پرسش : در چه صورت می توان در قرض الحسنه تورم را محاسبه کرد؟
پاسخ : در قرض الحسنه که با اختیار خود پول را برای چند سال قرض می¬دهد، و سالها بعد موعد پرداخت باشد یا بگوید هر وقت توانایی پیدا کردی بپرداز، نباید اضافه بگیرد. ولي چنانچه موعد پرداخت برسد و بدهکار، بدهي خود را نپردازد و ساليان طولاني بگذرد که با پرداخت همان مبلغ صدق اداي دين نکند تورّم محاسبه مي شود.

محاسبه نرخ کاهش تورم در پرداخت دیون [تورم و خسارت تاخیر]

پرسش : اگر ارزش پول، فوق العاده کاهش یافت در این صورت نیز باید نرخ تورم معکوس را در ادای دین حساب کرد؟
پاسخ : در اين جا نيز بايد حساب تورّم معکوس متوسط اجناسي که با آن مبلغ خريداری می شده را بکند و مطابق آن بپردازد.

شرط ضمان پول در صورت تورم [متفرقه امور بانکی ]

پرسش : آیا برای پول در صورت تورم فاحش، می توان شرط ضمان گذاشت؟
پاسخ : شرط ضمان در اين جا مفهوم صحيحى ندارد جز اين كه شرط اضافه قيمت كند كه آن هم رباست. اين در صورتى است كه تفاوت غيرفاحش باشد ولى در تفاوت فاحش، نيازى به شرط نيست و بايد به قيمت روز محاسبه شود.

ریختن فاضلاب در رودها و دریاچه ها [محیط زیست ]

پرسش : ریختن فاضلاب ها در چشمه ها، رودها و دریاچه ها موجب تلف شدن هزاران هزار جاندار آبزى و صدمات غیر قابل جبران به طبیعت است نظر مبارک نسبت به انجام چنین کارى چیست؟
پاسخ : آلوده کردن رودخانه ها و دریاچه ها به طورى که موجب اتلاف جانداران آبزى شود و در نتیجه مردم گرفتار خسارت و زیان گردند، جایز نیست.

آلوده کردن هوا [محیط زیست ]

پرسش : اگر کسى از وسیله اى استفاده مى کند که موجب آلودگى هواست، در حالى که امکان استفاده از وسایلى که آلودگى کمترى ایجاد مى کنند نیز وجود دارد وظیفه شرعى وى چیست؟
پاسخ : هوا از مواهب بزرگ الهى است، نباید آن را بى جهت آلوده کرد.

سوزاندن و قطع درختان سبز [محیط زیست ]

پرسش : آیا سوزاندن و قطع درختی که سرسبز است، موجب ضمان و گناه است؟
پاسخ : این کار نوعی انحراف و کار حرامی است مگر اینکه ضرورت داشته باشد. و در صورتی که متعلق به دیگران باشد ضمان دارد.

ریختن زباله به داخل جوی آب [محیط زیست ]

پرسش : ریختن اجناس زائد (میوه هاى فاسد، کارتن، بسته ها، و مانند آن) به داخل جوى آب چه حکمى دارد؟
پاسخ : ریختن آنها در جوى آب، و آنچه باعث اذیّت و آزار و ضررِ و زیان مردم مى شود، جایز نیست، و بهتر است در مکان هایى که معمولا براى آن کار در نظر گرفته شده ریخته شود.

استفاده از سمومی که برای طبیعت مضر است [محیط زیست ]

پرسش : بنابر نظر مبارک، استفاده از بعضى سموم شیمیایى که موجب مرگ جانداران مفید یا بى ضرر طبیعت مى شود، چه صورتى دارد؟
پاسخ : استفاده از هر چیزى که حیات جانداران مفید و بى خطر را به خطر بیندازد اشکال دارد.

نحوه جبران خسارت صنایع به محیط زیست [محیط زیست ]

پرسش : صنایعی که مدتها بدون اطلاع کسی عوامل آلوده کردن محیط زندگی انسانها را فراهم آورده اند چگونه بریءالذمه می شوند؟
پاسخ : سزاوار است از طرق ممکن، براى پاک کردن آلودگیها به مقدارى که موجبات آن را فراهم ساخته اند، تلاش کنند.

عید نوروز از منظر معظم له [مناسبت ها]

پرسش : نظر معظّم له در مورد برپایی مراسم عید نوروز چیست؟
پاسخ : اوّلاً: در برخی روایات نوروز را عید مذهبی دانسته اند که حوادث تاریخی مطلوب و یا پیروزی هایی در آن واقع شده؛ ولی با توجّه به این که اعتبار این روایات ثابت نیست نمی توان نوروز را به عنوان عید مذهبی در نظر گرفت امّا عید ملّی ایرانیان و بعضی کشورهای اسلامی دیگر است. مانند بسیاری از اعیاد که در میان اقوام جهان مرسوم است و بدعت هم محسوب نمی شود و اساس این عید ملّی آغاز بهار است که تحوّل مهمّی در عالم طبیعت و موجودات به وجود می آید. ثانیاً: به موازات این عید سنّت های حسنه و کارهای پسندیده ای از جمله دعا و توجّه به خداوند در آغاز سال، صله رحم، کنار گذاشتن کدورت ها، نظافت، مسافرت و تجدید قوا برای انجام کار بهتر، کمک به نیازمندان در هفته احسان و مانند آن انجام می شود که آثار مثبتی دارد و از نظر اسلام مطلوب است. ولی باید از آمیخته شدن این امور مثبت با خرافات و گناهان خودداری کرد؛ از جمله شب چهارشنبه سوری است که هیچ مدرکی برای آن نیست و تفاوتی با سایر چهارشنبه ها ندارد و ضایعات فراوانی هر سال در آن ایجاد می شود از جمله نقص در بدن یا آسیب رسیدن به بیماران قلبی و عصبی و زنان باردار، که نمی توان این ها را نادیده گرفت و گفت این مراسم جزء آداب نیاکان است، چرا که مصداق سخن مشرکان در آیه شریفه «وَ كَذلِكَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ في‏ قَرْيَةٍ مِنْ نَذيرٍ إِلاَّ قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى‏ آثارِهِمْ مُقْتَدُون‏» زخرف/23 خواهد شد. و پریدن از روی آتش و تبادل سرخی و زردی و امثال آن قطعاً از خرافات می باشد. همچنین روز سیزدهم فروردین که می تواند آثار مثبتی از جمله گردش در طبیعت و دیدن آثار عظیم خلقت خداوند و تفریح سالم داشته باشد و نباید آن را با خرافاتی از جمله نحس دانستن آن و پایمال کردن زراعت مردم به این بهانه و ارتکاب گناهان آلوده کرد. با توجّه به نکات فوق باید اعتدال را در مورد این عید در نظر گرفت؛ از طرفی نباید آن را به طور کامل نفی کرد زیرا آثار مثبت فراوانی دارد و نه هر چیز را که به نام عید نوروز انجام می شود پذیرفت « وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاس‏» بقره/143 .

غسل روز عيد نوروز [غسل های مستحب ]

پرسش : انجام غسل در روز عید نوروز چه حکمی دارد؟
پاسخ : می‌توانند در روز عید نوروز به‌قصد ثواب و رجاء غسل انجام بدهند.

سفره هفت سین [مناسبت ها]

پرسش : آیا چیدن سفره هفت سین جایز است؟
پاسخ : این مراسم جزء تشریفات عید است البته مدرکی ندارد و ضرری هم به جائی نمی¬زند پس استفاده از آن اشکالی ندارد.

معاشرت با فرد خودباخته فکری و عملی [وجوب امر به معروف و نهی از منکر]

پرسش : آيا با شخصى كه خودباختگى فكرى و عملى «مانند پوشيدن البسه غربى ورَپى و مانند آن» دارد مى‌توان برخورد كرد، يا با او معاشرت نمود، يا با او ازدواج كرد؟
پاسخ : از آنچه موجب ترويج فرهنگ فاسد غربى مى‌شود بايد پرهيز كرد، مگر اين‌كه انسان بتواند چنين افرادى را توجيه كند.
تعداد صفحات : 645