پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

اجاره دائمی زمینی که وقف درختکاری شده جهت ساختمان اداره [مصرف موقوفات ]

پرسش : اداره ای قصد دارد زمینى را خریدارى کرده و در آن، ساختمانى بنا کند. حال جهت توسعه ساختمان، اصرار بر ضمیمه کردن یا اجاره دائمى قطعه زمین مجاور که موقوفه است، دارد. و حتّى خرید زمین اصلى را منوط به این ضمیمه نموده است. حال آن که در وقفنامه، واقف زمین آن را وقف کاشتن درخت کرده تا از ثمراتش مخارج مسجد و خیرات آن مرحوم فراهم آید. لطفاً نظر مبارک را مرقوم فرمایید.
پاسخ : در صورتى که تصریح شده باشد که باید در آن زمین درخت کاشته شود، باید به این شرط عمل کرد مگر این که زمین در جایى قرار بگیرد که عملاً امکان غرس درخت نباشد و فایده قابل ملاحظه اى از این راه عاید نشود، در این صورت مى توان آن را اجاره داد.

نهالی که از ریشه درخت قطع شده روییده [احکام مزارعه ]

پرسش : شخصى در زمین دیگرى درختى دارد که آن را قطع مى کند ولى از ریشه آن درخت نهالى مى روید و تبدیل به درخت مى شود، آیا این درخت متعلّق به صاحب اصلى درخت مى باشد و یا از صاحب زمین مى باشد؟
پاسخ : نهال مال صاحب درخت است.

نهالی که از ریشه درخت همسایه روییده [احکام مزارعه ]

پرسش : شخصى درختى در زمین خودش مى کارد و ریشه آن به زمین شخص دیگرى مى رسد و از آن نهال مى روید آیا آن نهال از صاحب زمین است و یا از صاحب درخت؟
پاسخ : از صاحب درخت است، لکن صاحب زمین مى تواند یا اجاره بگیرد و یا با اطلاّع به صاحب درخت آن نهال را قطع کند.

غرس نهال به شرط شراکت در زمین باغ [احکام مزارعه ]

پرسش : دو نفر زمینى را معامله مى کنند به این عنوان که مالک، زمین خود را به دیگرى واگذار مى کند براى درختکارى و دیگرى هم درخت مى کارد قرارشان بر این بود که بعد از بزرگ شدن درختان، زمین را با درختان نصف کنند ، به همین شکل با رضایت طرفین عمل نمودند ولى تعیین نکردند که این طرف مال تو و آن طرف مال من باشد، آیا این مسأله ضررى به مغارسه مى زند؟
پاسخ : معامله مزبور اشکال ندارد و در موقع بلوغ درختان، مى توانند آن را با رضایت طرفین یا به وسیله قرعه تقسیم کنند و بعد از تقسیم هر کدام مالک سهم خودشان مى شوند.

قطع درخت برای توسعه مسجد [ساخت، بازسازی و توسعه مسجد ]

پرسش : چنانچه مسجدی کوچک بوده و برای برگزاری مجالس دینی و نماز جماعت مخصوصا در ایام ماه رمضان مشکلاتی را داشته و نیاز به توسعه داشته باشد،آیا می توان باغچه ای که در کنار آن می باشد و داخل آن درخت میوه وجود دارد و وقف نامه ی خاصی را ندارد، به مسجد اضافه نمود و ملحق به مسجد کرد؟
پاسخ : چنانچه باغچه متعلّق به مسجد است و توسعه مسجد براى نمازگزاران لازم مى باشد، قطع درخت مزبور اشکال ندارد.

خمس درختی که برای استفاده از چوبش پرورش می یابد [منافع کسب و کار ]

پرسش : درختانی را که برای استفاده از چوبشان پرورش می دهند خمس دارد؟
پاسخ : درختانى را كه براى استفاده از چوبشان پرورش مى‏دهند وقتى موقع فروش چوب آنها رسيد بايد خمس آن را بدهند، هر چند نخواهند آنها را بفروشند، ولى اگر موقع فروش آنها نرسيده خمس ندارد هر چند سالها بگذرد.

جبران قیمت درختی که نهال آن را غصب کرده [حقوق مالی]

پرسش : چند سال پيش يك نهال سيب از جايي سرقت كردم بعد از 4 سال اين نهال به بار نشسته و ما صاحب آن را نمي شناسيم حال آیا بايد پول نهال را صدقه بدهيم يا پول درختي كه به بار نشسته است؟
پاسخ : باید معادل قیمت درخت را بدهد و آنچه از ثمراتش استفاده کرده را نیز به مالک بپردازد و چنانچه صاحبش را به هیچ وجه نمی شناسد از طرف او به شخص نیازمندی بپردازد.

مالکیتی درختی که دانه آن را پرنده ای آورده [حقوق مالی]

پرسش : کلاغی گردویی را آورده به خانه یا زمین من انداخته الان آن گردو تبدیل به درخت شده حال سوال این که آن درخت متعلق چه کسی می باشد؟
پاسخ : متعلق به صاحب زمین است.

ضمان سوزاندن یا قطع درختان [موجبات ضمان ]

پرسش : آیا سوزاندن و قطع درختان سالم موجب ضمان است؟
پاسخ : در صورتی که متعلق به دیگران باشد ضمان دارد در غیر این صورت نوعی انحراف و کار حرامی است.

صاحب درختی که در زمین مشاع کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : چند برادر در یک خانه زندگى مى کنند و مال و ملک ایشان مشاع است یکى از برادران در زمین مشاع درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را از اصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

صاحب درختی که در زمین پدر کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : پسرى در زمین پدر بدون اجازه و یا با اجازه پدر درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را از اصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

صاحب درختی که در زمین غیر کاشته شده [احکام مزارعه ]

پرسش : اگر زارع و دهقان و یا کارگر و خادم کسى در زمین صاحب زمین درخت مى نشاند، شرعاً این درختان مال کدام یک از آنهاست؟
پاسخ : درخت از آن کسى است که مالک آن بوده و در زمین نشانیده است لکن اگر بدون اجازه صاحب زمین بوده است صاحب زمین حق دارد که اجاره بگیرد یا درخت را ازاصل بیرون بیاورد و به صاحبش بدهد.

خطای پزشک در صورت اشتباه آزمایشگاه [ضمان آزمايشگاه]

پرسش : با توجّه به اينكه تشخيص بسيارى از بيماريها يا اختلالات به وسيله آزمايش امكانپذير است، و از طرفى امكان اشتباه در آزمايشگاه و تفسير آزمايشها هميشه وجود دارد، در صورت اشتباه آزمايشگاه و در نتيجه معالجه اشتباه پزشك، مسئول خسارات و عوارض احتمالى كيست؟
پاسخ : آزمايشگاه مسئول است.

ضامن بودن پزشک به خاطر کوتاهی [خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك]

پرسش : چنانچه پزشک در تشخيص سهل انگارى نموده باشد، حكم چگونه است؟
پاسخ : طبيب به هر حال ضامن است، چون كوتاهى كرده است.

خسارات ناشی از به روز نبودن اطلاعات پزشک [خسارات ناشى از كوتاهى يا كمبود اطّلاعات پزشك]

پرسش : در علم پزشكى برخى از روشهاى درمانى با گذشت زمان دچار تغييراتى شده، يا به كلّى ارزش خود را از دست مىدهد. در صورتى كه پزشك به علّت عدم مطالعه، از اطّلاعات جديد مطّلع نشود، آيا مسئول است؟
پاسخ : اين مسأله دو حالت دارد: حالت اوّل اين است كه عرف پزشكان، پزشك را در برابر فرا نگرفتن معلومات جديد مقصّر مىشناسند، در اين صورت ضامن است. حالت دوم آن است كه فرا گرفتن آن مسائل را وظيفه طبيب نمىدانند، بلكه جزء تكامل علم محسوب مىشود، در اين صورت مسئول نيست.

ضرر داشتن برخی خوراکی ها برای بیمار [درمان با امور حرام]

پرسش : خوردن بعضى از مواد، ميوه ها و غذاها براى برخى از بيماران ضرر دارد، مصرف اين خوردنی ها براى بيماران چه حكمى دارد؟
پاسخ : در صورتى كه ضرر مهمّى داشته باشد، خوردن آن حرام است.

معیار اولویت رسیدگی به بیماران اورژانسی [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : انتخاب اولويّت در رسيدگى به چند بيمار كه همگى به اقدامات اورژانس نياز دارند بر چه اساسى است؟ آيا تنها معيار، رسيدگى به حال بيمار بد حالتر است، يا اينكه شخصيّت حقوقى و حقيقى افراد باعث تقديم يك نفر بر ديگرى مىشود. مثلاً رسيدگى به جان يك پزشك يا مهندس تحصيل كرده كه براى جامعه مفيدتر است با يك كارگر ساده يكسان است؟ يا مثلاً رسيدگى به يك فرد معتاد به هروئين كه تصادف كرده، با يك فرد مؤثر در جامعه مساوى است؟
پاسخ : اگر حال يكى خطرناكتر است اولويّت دارد، و هرگاه از نظر وضع پزشكى در شرايط مساوى باشند رعايت اولويّتهاى اجتماعى و اخلاقى بهتر است.

وظیفه پزشک نسبت به اعلام بیماری شخص به مسئولین [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : اگر بيمارى به پزشك مراجعه نمايد، و پزشك هم در معاينات وى به سرّى از اسرار بيمار مطّلع شود كه در صورت كتمان، نفع بيمار و كسان وى در آن لحاظ مىگردد، و بيمار هم خواهان مكتوم ماندن آن بيمارى پنهان باشد، ولى اگر به اطّلاع مسئولين مملكتى و حكومتى برساند، نفع و مصلحت جامعه در آن وجود دارد، اينجا طبيب چه تكليفى دارد؟
پاسخ : تنها در موردى كه مصالح جامعه به خطر مىافتد لازم است آن را فاش كند، و به مسئولين مربوطه اطّلاع دهد.

کتمان وخامت بیماری به خاطر مصلحت [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : گاه به خاطر مصالح بيمار يا اطرافيان وى مجبور به كتمان حقيقت هستيم. اين كار چه حكمى دارد؟
پاسخ : در صورتى كه مصلحت ايجاب كند اين كار لازم است.

مخفی کردن وضعیت جسمی بیمار توسط پزشک [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : لطفاً بفرمایید در چه صورتی پزشک اجازه دارد وضعیت جسمی بیمار را پنهان کند و به او دروغ بگوید؟
پاسخ : در صورتیکه بیمار بر اثر اطلاع از بیماری خود دچار ناراحتی قابل ملاحظه ای شود یا درمان او به تاخیر افتد این کار جایز است

تقاضاى بیمار برای مخفى ماندن برنامه هاى درمانى [وظيفه پزشك نسبت به بيمار و اطرافیان او]

پرسش : آيا بيمار مىتواند درخواست كند كه كلّيه برنامه هاى درمانى او محرمانه انجام شود؟
پاسخ : در صورتى كه افشا شدن آن لطمه اى به او بزند، حقّ دارد چنين درخواستى كند.

تجویز داروی مضر به اصرار بیمار [خسارات ناشى از داروها ]

پرسش : اگر پزشك بنا به اصرار بيمار، دارويى تجويز نمايد، يا ساير اقدامات درمانى مضرّ را انجام دهد، در صورت ايجاد عارضه، مسئول كيست؟
پاسخ : اگر پزشك اثر زيان بخش دارو را اعلام كند مسئوليّتى در برابر عارضه ندارد و اگر اعلام نكند، مسئول است. ولى در هر صورت پزشك بايد مقاومت كرده، و داروى مضرّ را به بيمار معرّفى نكند.

لزوم ارجاع بیمار به پزشک حاذقتر [تشخيص بيمارى]

پرسش : در صورتى كه پزشك بيمارى را تشخيص ندهد، آيا با احتمال ضعيف مىتواند دارو تجويز كند؟ در حالى كه با ارجاع به پزشك حاذقتر احتمال درمان بيشتر است و از هدر رفتن پول بيمار نيز جلوگيرى مىگردد؟
پاسخ : در صورت عدم تشخيص، لازم است او را به ديگرى ارجاع دهد.

تشخیص بیماری تنها با آزمایش [تشخيص بيمارى]

پرسش : اگر فرصت و امكان آزمايش وجود داشته باشد، امّا به دلايل ديگر (همانند: عدم قدرت بيمار بر پرداخت هزينهها، نبودن امكانات مورد نياز، نداشتن وقت كافى از ناحيه بيمار، و مانند آن) آزمايشات لازم صورت نگيرد، در اين صورت وظيفه پزشك چيست
پاسخ : اگر بدون آزمايش تشخيص بيمارى ممكن نيست بايد به سراغ آن برود، (مگر اينكه وقت كافى موجود نباشد). و اگر بيمارى طبق موازين تشخيص داده شده، و آزمايش براى اطمينان بيشتر است، وجوبى ندارد.

معامله دارو خارج از سيستم نظارتى [احكام مرتبط با داروخانه ها]

پرسش : خريد و فروش داروهاى دولتى، خارج از سيستم نظارتى چه حكمى دارد؟
پاسخ : در صورتى كه بر خلاف مقرّرات جمهورى اسلامى باشد، يا منشأ ضرر و زيانى شود، جايز نيست.

وظیفه پزشک در قبال تهیه داروی بیمار [هزينه هاى درمان و معاينات]

پرسش : اگر تشخيص بيمارى به درستى صورت گيرد، ولى داروى مؤثّر در دسترس نباشد، و يا بسيار گران باشد، به گونهاى كه بيمار قادر بر تهيّه آن نباشد، آيا پزشكِ معالج ملزم به تهيّه آن، به هر طريق ممكن مىباشد؟
پاسخ : اگر جان بيمار در خطر باشد و طبيب قدرت بر آنچه گفته شد داشته باشد، لازم است. و هرگاه يكى از اين دو شرط حاصل نباشد واجب نيست.

اجبار بیمار توسط متخصص به تهیه وسایل از مرکز خاص [هزينه هاى درمان و معاينات]

پرسش : برخى از متخصّصين، بيماران خود را مجبور مى‌كنند كه پروتز لازم (وسايلى كه در داخل بدن كار گذاشته مى‌شود) را از جايى مشخّص تهيّه كنند، كه گاه بدون كيفيّت و با قيمت بسيار بالاتر است. اجبار بيمار در اين موارد چه حكمى دارد؟
پاسخ : قطعاً جايز نيست و ضمان دارد.

چگونگی تجهیز میّتی که بیماری واگیردار داشته [کلیات تجهیز میت ]

پرسش : اگر شخصی که به دلیل بیماری واگیردار، هر نوع تماس با او حتی بعد از مرگ خطرناک است و موجب سرایت می شود احکام تجهیز او چه حکمی دارد؟
پاسخ : در صورتى که از نظر پزشکان متعهّد و متخصّص خطر جدّى باشد، لازم است مراسمى از قبیل غسل و مانند آن، که سبب آلودگى مى شود حذف گردد. و اگر تیمّم دادن و کفن کردن هر چند از روى پلاستیک اشکالى ایجاد نکند، باید انجام شود. و اگر آن هم ایجاد خطر مى کند، باید به نماز سریع و ساده قناعت گردد.

دفن اموات با بیماری واگیردار در مکان های غیر مجاز [احکام دفن ]

پرسش : با گسترش جمعيّت در شهرهاى كلان ، بعضاً اموات با بيمارى هاى واگيردار از قبيل وبا، ايدز، طاعون و غيره با اقدامات غير قانونى متوفى در ملك شخصى يا باغ يا حسينيه ها يا قبرستان هاى متروكه دفن مى گردند، آيا اين عمل كه به جامعه ضرر و زيان مى رساند جايز است؟
پاسخ : هر كارى به جامعه ضرر و زيانى برساند جايز نيست. به علاوه مخالفت با مقرّرات حكومت اسلامى نيز مجاز نمى باشد.
تعداد صفحات : 538