پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

انصراف متولی و تعیین وکیل [متولی]

پرسش : هرگاه متولی موقوفه به عللی نتواند و یا نخواهد به تولیت خود ادامه دهد، آیا می تواند فردی امین و مدیر را به عنوان متولی یا وکیل خود تعیین نماید؟
پاسخ : تنها می تواند کسی را به عنوان وکیل انتخاب کند و تعیین تولیت در اینگونه موارد به دست حاکم شرع است.

حق الزّحمه ی متولّی [متولی]

پرسش : اگر واقف حق التولیه را مشخص نکرده باشد، آیا حق التولیه اندازه ی معینی دارد یا بستگی به عرف و قوانین موضوعه در سازمان اوقاف دارد؟
پاسخ : متولی می تواند حق الزحمه خود را طبق نظر کارشناس بگیرد.

نوع وقف بر امام معصوم علیه السلام [وقف خاص ]

پرسش : وقف بر امام حسين عليه‏ السلام وقف عام است يا خاص؟
پاسخ : مصرف این وقف خاص امام حسین علیه السلام است.

عدم جواز تبدیل وقف خاص به وقف عام [وقف خاص ]

پرسش : آیا می توانیم وقف خاص را بعد از تنظیم وقف نامه و قبض موقوفه، تبدیل به وقف عام نمائیم؟ یا ماهیت وقف و مفاد وقف نامه را تغییر دهیم؟
پاسخ : جایز نیست.

موقوفه خاصی که موقوف علیه آن قابل شناسایی نیست [وقف خاص ]

پرسش : قرآن خطی موجود است که وقف اولاد می باشد که متاسفانه اولاد واقف نامعلوم هستند و در حال حاضر آن قرآن در اختیار شخصی است که به علت نیاز مالی قصد فروش آن را دارد؛ شخص دیگری تصميم دارد آن را خريدارى نموده و به جهت حفظ و نگهداری به آستان قدس رضوی تقديم نمايد؛ آیا این کار جایز است؟
پاسخ : اگر موقوفٌ عليهم به هيچ وجه قابل شناسايى نيستند، همگان می توانند آن قرآن را قرائت كنند و سپردن آن به جايى كه اصلًا قرائت نمى‏ شود، اشكال دارد؛ مگر اين كه قرآن بسيار نفيسى باشد كه بيم از دست رفتن آن برود.

عدم امکان تغییر املاک وقفی بعد از تحقق وقف [فروش و تبدیل و تغییر موقوفه ]

پرسش : آیا می توان املالی که وقف شده را به هر نحوی تغییر دارد؟
پاسخ : بعد از تحقّق وقف، املاك وقفى را نمى‌توان تغيير داد مگر اينكه ضرورتى ايجاب كند؛ مثلاً ملك موقوفه در آن شرايط هيچ فايده‌اى براى مصارف وقف نداشته باشد. بنابراین چنانچه در حال و آينده نياز به استفاده از آن مكان مطابق نيّت واقف نباشد (مثل آب‌انبار در زمان ما) مى‌توان براى ساير كارهاى عامّ المنفعه از آن استفاده كرد. و در صورتى كه امكان استفاده از آن مكان نباشد مى‌توانند آن را بفروشند و مكان ديگرى خريده و از آن براى كارهاى عام‌المنفعه استفاده كرد.

حیطه مسئولیت واقف و متولی در مساجد و حسینیه ها [متولی]

پرسش : حیطه مسئولیت واقف و متولی در امثال مسجد و حسینه تا چه حد می باشد؟
پاسخ : بعد از تحقق وقف در مورد انتخاب امام جماعت يا عزل او نه متولّى و نه واقف هيچ كدام حقى ندارد و اين حق مردم است و نظر آنها ملاك است. حيطه مسؤوليت متولّى رسيدگى به موقوفات مسجد است. پس متولّى، واقف يا هر شخص ديگرى بعد از تحقق وقف حق دخالت در برنامه ريزى‏ها و فعاليتهاى اين اماكن را ندارند و اين حق مردم است و رضايت آنها در چنين امورى ملاك است.

تعیین متولی برای موقوفه [متولی]

پرسش : متولی در وقف چگونه تعیین می شود؟
پاسخ : هرگاه براى چيزى كه وقف كرده متولّى معيّن كند، بايد مطابق قرارداد او رفتار نمايد و اگر معيّن نكند اگر از قبيل اوقاف عامّه (مانند مسجد و مدرسه) باشد تعيين متولّى وظيفه حاكم شرع است و اگر وقف خاص باشد (مانند ملكى كه وقف بر اولاد است) در مورد كارهايى كه مربوط به مصلحت وقف و منفعت طبقات بعد مى‏باشد، احتياط آن است كه نسل موجود و حاكم شرع با موافقت يكديگر تعيين متولّى كنند و اگر تنها مربوط به منافع طبقه موجود است اختيار آن با خود آنهاست در صورتى كه بالغ باشند و اگر بالغ نباشند اختيار با ولىّ آنهاست.

جشن های روز نهم ربیع الاول [مناسبت ها]

پرسش : چند سالى است بعضى از هیأتهاى مذهبى توسط بعضى از مداحان، نهم ربیع الاوّل را جشن مفصّلى مى گیرند و تا دیر وقت (شبها) جلسات جشن دارند و متأسفانه کمتر مسائل شرعى رعایت مى شود. با توجّه به این مقدّمه به سؤالات زیر پاسخ دهید: الف) نظر شما راجع به این جلسات چیست؟ آیا شرکت کنیم؟ ب) آیا ائمّه اطهار(علیهم السلام) هم در این ایّام جشن مى گرفتند و شادى داشته اند؟ ج) آیا حدیث رفع قلم نسبت به این ایّام صحیح است و افراد آزادند هر کار خلافى را انجام دهند؟ د) با چه بیان و دلیلى مى توان اینها را قانع کرد؟ با چه مدارکى؟
پاسخ : در این جا نکاتى باید مورد توجّه قراد گیرد: الف) تولّى دوستان اهل بیت عصمت(علیهم السلام) و تبرّى از دشمنان آنها، جزء ارکان مذهب ماست. ب) نباید کارى کرد که شکاف در صفوف مسلمین بیفتد. ج) نباید به نام مقدّس اهل بیت(علیهم السلام) مجالس مشتمل بر گناه تشکیل داد. د) حدیث رفع قلم مخصوص به کودکان نابالغ و دیوانه ها و حالت خواب است و معاذ الله که ائمّه معصومین(علیهم السلام) اجازه ارتکاب گناه به افراد در این ایّام یا غیر این ایّام را داده باشند.

حکم اهانت به خلفاء در مجالس فرحة الزهراء [مناسبت ها]

پرسش : اهانت به یکی از خلفاء و همچنین عایشه و حفصه، آشکارا یا مخفیانه چه حکمی دارد؟ آیا بیان مطاعن ایشان در مجالس عمومی جایز است؟ تشکیل مجالس عیدالزهراء، آشکارا یا مخفیانه چه حکمی دارد؟
پاسخ : لازم است از کارهایی که باعث تفرقه صفوف و ایجاد شکاف بین مسلمانان می شود خودداری شود و همه ی مسلمین در برابر دشمنان اسلام متحد شوند و ما روز نهم ربیع را به مناسبت شروع ولایت و امامت حضرت مهدی (عج) جشن می گیریم و این روزی است که به نام «فرحة الزهرا» معروف است. جشن گرفتن این روز یک امر عرفی است و وجه شرعی ندارد. بعضی افراد کارهای دیگری به این مناسبت اضافه کرده اند که ما در این مورد صحبتی نمی کنیم.

حکم غسل روز هفدهم ربيع الاوّل [غسل های مستحب ]

پرسش : انجام غسل در روز هفدهم ربیع الأوّل (میلاد پیغمبر اکرم(صلى الله علیه و آله) چه حکمی دارد؟
پاسخ : می توانند در روز میلاد پیغمبر اکرم(صلى الله علیه و آله) به قصد ثواب و رجاء غسل انجام بدهند.

ایام محسنیه [ محسنیه]

پرسش : نظر حضرت عالى در مورد برگزارى مراسم ایّام محسنیّه به صورت عمومى در سطح شهر چیست؟
پاسخ : توسّل به ذیل عنایت معصومین(علیهم السلام) و فرزندان آنها کار بسیار خوبى است ولى بهتر این است که برنامه هاى جدیدى که در میان شیعه سابقه نداشته، ترتیب داده نشود زیرا باعث کمرنگ شدن برنامه های اصلی می شود.

برخی از روزه های مستحبی در ایام سال [روزه های مستحب]

پرسش : روزه گرفتن در چه ایامی از سال مستحب است؟
پاسخ : روزه در تمام روزهاى سال، غير از روزه‏هاى حرام و مكروه، مستحب است، ولى بعضى از روزها تأكيد بيشترى دارد از جمله: 1- پنجشنبه اوّل و آخر هر ماه و اوّلين چهارشنبه بعد از روز دهم ماه، حتّى اگر كسى اينها را به جا نياورد مستحب است قضا كند. 2- سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم هر ماه. 3- روز اوّل و سوم و هفتم محرّم. 4-روز تولّد پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله (17 ربيع الاول). 5- روز عيد نوروز.

منظور از عید بقر در مفاتیح [متفرقه عزاداری]

پرسش : منظور از (یوم بقر) که در مفاتیح الجنان آمده چیست، سند معتبری دارد یا نه؟
پاسخ : بقر در اصل به معنای شکافتن است ولی روایت معتبری درباره نامگذاری نهم ربیع به عید بقر که در مفاتیح آمده است، نداریم.

حکم تجمّع در پشت درب مساجد در شب اوّل ربیع الاوّل [خرافات]

پرسش : چند سالى است حرکتى در برخى مساجد رواج یافته، که به نظر مى رسد ترویج نوعى خرافه باشد. ماجرا بدین قرار است که در شب اوّل ماه ربیع الاوّل، از حدود نیمه شب تا اذان صبح، افرادى (که غالباً خانمها هستند) با در دست داشتن شمع، پشت درب مساجد تجمّع نموده، و با کوبیدن درب مساجد به صورت آهسته، و خواندن اذکارى، توسّل جسته و حاجات خود را طلب مى نمایند. و این حال تضرّع در هنگام اذان صبح به اوج خود مى رسد. کسانى که به این شیوه عمل مى کنند، آن را مستند به شنیده هاى خود از بعضى خانمهاى جلسه اى، و هدف از آن را رفع همّ و غم، و برآورده شدن حاجات، و تسلّى دل حضرت زهرا(علیها السلام)مى دانند. لطفاً بفرمایید: 1ـ آیا اساساً چنین عملى مستند روایى دارد؟ 2ـ آیا چنین عملى (که در حال گسترش مى باشد) مى تواند به عنوان یک حرکت شایسته مورد تأسّى دیگران قرار گیرد؟ 3ـ در صورتى که عمل فوق از جمله خرافات، و یا خدایى نکرده نوعى بدعت باشد، وظیفه ائمّه جماعات و متدیّنین در این خصوص چیست؟
پاسخ : با توجّه به این که این عمل در روایات معصومین(علیهم السلام) وارد نشده، انجام آن به عنوان یک امر مستحبّ شرعى جایز نیست، و سزاوار است ائمّه محترم جماعات مردم را به سوى مراسم و توسّلاتى دعوت کنند که در روایات معصومین(علیهم السلام) وارد شده است، و گرنه ممکن است افراد منحرف براى وهن مذهب هر روز امر تازه اى اختراع نمایند، و ناآگاهان را به سوى آن دعوت کنند.

تعریف وقف‏ [مفهوم شناسی وقف ]

پرسش : وقف چیست؟
پاسخ : جدا كردن يك مال از اموال خود و اختصاص دادن منافع آن براى افراد خاص يا امور خيريه را وقف گویند.

روش های وقف کردن [شرایط وقف ]

پرسش : به چند طریقه می توان وقف کرد؟
پاسخ : 1- یا خواندن صیغه وقف. 2- با نوشتن و امضاء کردن. 3- وقف معاطاتی

راه جلوگیری از موقوفه خواری [جایگاه و اهمیت وقف ]

پرسش : راههاى جلوگیرى از موقوفه خوارى را بیان نمایید.
پاسخ : بهترین راه بالا بردن سطح فرهنگ عمومى از نظر مذهبى، و گماردن افراد امین بر موقوفات است.

زخم کف پای زائرین [طهارت و نجاست]

پرسش : در مسیر پیاده روی اربعین، کف پای افراد زخم می شود و یا جراحاتی پیدا می کند و طبیعتا خون یا خونآبه از محل جراحات خارج می گردد آیا با همان حال می توانند وارد مساجد و حرم ها بشوند؟
پاسخ : در صورتى که بى احترامی نباشد و سبب آلودگى نیز نشود، حرام نیست.

آبله و تاول کف پای زائرین [طهارت و نجاست]

پرسش : در مسیر پیاده روی اربعین، کف پای افراد آبله و تاول میزند. آیا این آبله ها و تاول ها سر باز کنند آیا ترشحات آن نجس است و آیا می تواند با همان حال وارد مسجد و یا حرم بشوند؟
پاسخ : اگر آلوده به خون نباشد پاک است.

نجس کردن حرم ائمه [طهارت و نجاست]

پرسش : آیا نجس کردن مکان های زیارتی حرام است و تطهیر آن ها واجب فروری و کفایی است؟
پاسخ : احتیاط واجب در حرمت نجس کردن و وجوب فوریت تطهیر حرم ائمه علیهم السلام است.

سجده در مقابل قبر امام حسین علیهم السلام [احکام زیارت]

پرسش : سجده کردن در مقابل قبر امام حسین و ائمه ی دیگر علیهم السلام چه حکمی دارد؟
پاسخ : سجده كردن براى غير خداوند متعال حرام است و بعضى از مردم عوام كه در مقابل قبر امامان عليهم السلام پيشانى را بر زمين مى گذارند اگر به قصد سجده براى امام عليه السلام باشد فعل حرام است و اگر براى شكر خدا باشد اشكالى ندارد، ولى اگر در نظر بينندگان چنين نشان دهد كه سجده براى امام عليه السلام است يا بهانه به دست دشمنان دهد اشكال دارد.

ايجاد سر و صدا در حرم ها [احکام زیارت]

پرسش : ايجاد سر و صدا در حرم ائمّه و پيامبران و امامزادگان، مانند خواندن زيارتنامه و شعر با صداى بلند، و جيغ زدن زنها، و يا سر دادن شعارهاى ديگر كه موجب به هم خوردن حال حضور و توجّه زائرين مىگردد، چه صورتى دارد؟
پاسخ : شايسته است زوّار محترم به هنگام زيارت، رعايت حال ساير زائرين را بنمايند.

استفاده از پاسپورت دیگران [رعایت قوانین در زیارت]

پرسش : چنانچه فردی عمدا یا از روی جهل، با پاسپورت فرد دیگری به زیارت رفته باشد، آیا این زیارت اشکال دارد؟
پاسخ : اگر نمی دانستید، اشکالی ندارد و اگر می دانستید، تصمیم بگیرید که هرگز تکرار نکنید.

بوسیدن ضریح و آستان مقدس امام حسین علیه السلام [احکام زیارت]

پرسش : بوسیدن درگاه حرم و آستان مقدس چه حکمی دارد؟
پاسخ : ضریح اشکالی ندارد و مستحب هم هست، چون تعظیم شعائر است ولی احتیاط این است بر آستان بوسه نزنند.

تکرار زیارت معصومین علیهم السلام [احکام زیارت]

پرسش : اگر شخصى بخاطر عشق و علاقه اى كه به حضرات معصومين علیهم السلام دارد، سالانه چند مرتبه به زيارت اماكن مقدّسه (مكّه و مدينه و سوريه و عراق) سفر كند چه حكمى دارد؟
پاسخ : تكرار در حدّ معقول اشكالى ندارد، ولى زياده روى در هيچ كارى شايسته نيست.

استفاده از موقوفه خاص در محل دیگر [موکب ها]

پرسش : آیا می توان از مالی که برای جایی وقف شده در محل دیگر استفاده کرد؟
پاسخ : فرشى را كه براى حسينيّه وقف كرده اند نمى توان براى نماز به مسجد ببرند و اگر ندانند آن فرش مخصوص حسينيّه است يا نه، باز بردن آن به جاى ديگر صحيح نيست، همچنين ساير اموال وقف، حتّى مهر نماز مسجدى را به مسجد ديگرى نمى توان برد.

وسایل رها شده در ورودی مشاهد مشرفه و موکب ها [موکب ها]

پرسش : در طول مسیر پیاده روی و به ویژه در مشاهد مشرفه، افراد گاهی وسایل خود، از قبیل پتو و خوراکی و به ویژه کفش های خود را رها می کنند تا وارد حرم یا موکب بشوند و طبیعتا بر اثر ازدحام جمعیت این وسایل تلف یا گم می شوند . اولا: اگر زوار روی آنها پا بگذارند یا بنشینند حکم چیست؟ ثانیا: اگر آسیب ببینند وظیفه چیست؟ ثالثا: آیا دیگر زوار می توانند از آنها استفاده کنند؟
پاسخ : در صورتی که از آنها اعراض و صرف نظر کرده باشند استفاده از آنها مانعی ندارد و اگر در مسیر ورودی قرار دارند می توانند از آن مکان استفاده کنند.

گرفتن جا در موکب ها [موکب ها]

پرسش : در موکب های بین راه پیاده روی اربعین، برخی زوار در یک موکب وارد شده و با گذاشتن وسایل خود در یک مکان مشخص، به اصطلاح، جا رزرو می کنند، این کار چه حکمی دارد؟
پاسخ : اگر به فاصله اندکی تا زمان استقرار باشد، مانعی ندارد.
تعداد صفحات : 537