پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

ضروری دین بودن حج [متفرقه حج]

پرسش : آیا حج از ضروریات دین است و انکار آن موجب کفر می شود؟
پاسخ : حج يكى از اركان دين اسلام و از ضروريّات آن به شمار مىرود، و ترك حج با اقرار به وجوب آن، براى كسانى كه مستطيع هستند، از گناهان كبيره محسوب مىشود، و انكار آن، در صورتى كه انكاركننده علم به ضرورى بودن آن داشته باشد، موجب كفر است.

معنای استطاعت جسمانی [استطاعت جسمانی]

پرسش : استطاعت جسمانی به چه معنا می باشد؟
پاسخ : استطاعت جسمانى یعنی، داشتن توانايى جسمانى براى انجام اعمال و مناسك حج.

ناتوانی از انجام حج به خاطر پیری یا بیماری [استطاعت جسمانی]

پرسش : اگر کسی که استطاعت مالی دارد اما به خاطر پیری یا بیماری توانایی انجام حج را ندارد آیا لازم است نائب بگیرد؟
پاسخ : هرگاه كسى قدرت مالى پيدا كند، و در زمان قدرت، بر اثر پيرى يا بيمارى، توانايى انجام حج نداشته باشد، حج بر او واجب نيست؛ هر چند احتياط مستحب آن است كه اجير بگيرد.

کوتاهی در انجام حج و از بین رفتن استطاعت جسمانی [استطاعت جسمانی]

پرسش : اگر شخص مستطیع حج بجا نیاورد و توانایی جسمانی خود را از دست بدهد تکلیف چیست؟
پاسخ : هرگاه شخص مستطيع حج بجا نياورد، سپس توانايى جسمانيش را از دست بدهد، به طورى كه نااميد باشد از اين كه خودش بتواند به سفر حج برود، بايد شخص ديگرى را نايب كند، و از طرف خود به حج بفرستد.

معنای استطاعت طریقی [استطاعت طریقی]

پرسش : استطاعت طریقی به چه معنا می باشد؟
پاسخ : استطاعت طريقى یعنی داشتن جواز سفر، و نبودن مانعى در راه، و عدم خوف بر جان و مال و آبروى خويش.

ناتوان شدن کسی که برای حج ثبت نام کرده [استطاعت طریقی]

پرسش : اگر کسی که برای حج ثبت نام کرده قبل از این که نوبتش فرارسد، ناتوان شود، تکلیف چیست؟
پاسخ : هرگاه براى حج ثبت نام كند، و پيش از آن كه نوبتش فرارسد، استطاعت بدنى او زائل شود، حج بر او واجب نیست؛ مشروط بر اين كه نسبت به نام نويسى کوتاهی نکرده باشد.

عدم استطاعت به جهت خوف از سفر بدون همراه [استطاعت طریقی]

پرسش : دختری هستم 24 ساله که استطاعت رفتن به حج تمتع را یافته ام ولی کسی از خانواده ام نمی تواند در این سفر مرا همراهی کند، من نیز نسبت به سفر تنهایی واهمه دارم. آیا می توانم تا سال آینده صبر کنم تا کسی پیدا شود که مرا همراهی کند یا اینکه باید حتماً امسال مشرف شوم؟
پاسخ : در صورتیکه واقعاً از تنهایی خوف دارید برای امسال مستطیع نیستید و می توانید تا سال آینده صبر کنید.

تقدم حق الناس بر حج [استطاعت مالی]

پرسش : کسی که حج بر او مستقر شده است اما حج نرفته و الان نیز بدهکاری دارد آیا باید حج را بجا آورد یا بدهکاری خود را بپردازد؟
پاسخ : حق الناس در اينجا مقدّم است، ولى حج بر ذمّه اش باقى مىماند.

استطاعت بدهکاری که وقت پرداخت بدهی او رسیده [استطاعت مالی]

پرسش : آیا شخص بدهکاری که مخارج حج را دارد اما با پرداخت بدهی نمی تواند به حج برود مستطیع محسوب می شود؟
پاسخ : شخص بدهكار هرگاه مخارج حج را داشته باشد، ولى با پرداخت بدهى خود نتواند به حج برود، مستطيع نيست؛ مگر اين كه طلبكار عجله نداشته باشد، و او هم مطمئن باشد كه بعدآ قادر به اداى دين خواهد بود، يا بدهى اقساطى باشد و هنگام پرداخت قسط آن نرسيده باشد.

اقسام استطاعت حج [کلیات استطاعت]

پرسش : منظور از استطاعت داشتن در حج چیست؟ و به چه چیزهایی حاصل می شود؟
پاسخ : استطاعت به چند چيز حاصل مىگردد :

1- استطاعت مالى: داشتن زاد و توشه و آنچه مورد نياز او در سفر و به هنگام بازگشت است.

2- استطاعت طريقى: داشتن جواز سفر، و نبودن مانعى در راه، و عدم خوف بر جان و مال و آبروى خويش.

3- استطاعت جسمانى: داشتن توانايى جسمانى براى انجام اعمال و مناسك حج.

4- استطاعت زمانى: داشتن وقت كافى براى رسيدن به مكّه و انجام اعمال حج.

5- استطاعت تامین مخارج واجب النفقه شرعی و عرفی تا مراجعت: داشتن مخارج زندگى همسر و فرزند و كسانى كه خرج آنها در طول مدّت حج شرعآ يا عرفآ بر او لازم است.

6- رجوع به کفایت: داشتن مال، يا كسب و كار، يا شغلى كه بعد از بازگشت بتواند با آن زندگى كند.

استطاعت از طریق وام بانکی [استطاعت مالی]

پرسش : آیا وام های بانکی که برای زیارت می دهند صحیح است؟ و آیا با پولی که از طریق وام بانکی بدست می آید شخص مستطیع می گردد؟
پاسخ : تنها راه استفاده از وام براي حج، عمره، عتبات و ساير سفرها دريافت وام قرض الحسنه مي باشد و حداکثر کارمزد مجاز براي اين وامها چهار درصد مي باشد. و استفاده از ساير وامها که در مقابل آن سود دريافت مي شود و يا کارمزد بيش از چهار درصد دارد جايز نيست و سفر آنها اشکال دارد. ضمنا در صورتي حج بر چنين شخصي واجب مي شود که وام يا قرض از طريق مشروع باشد و مالي معادل آن داشته باشد و بتواند دين را با آن اداء کند یعنی پرداختن قرض براي او آسان باشد و زندگی او مختل نشود.

قرض گرفتن برای رفتن به حج [استطاعت مالی]

پرسش : اگر انسان با قرض کردن به حج برود، آیا حج او صحیح است و کفایت از حجة الاسلام می کند؟
پاسخ : شخصى كه مستطيع نيست، اگر هزينههاى حج را با قرض گرفتن از ديگران فراهم كند، مستطيع نمىشود؛ هر چند بتواند در آينده بدهى خود را براحتى بپردازد؛ و اگر با چنين پولى حج بجا آورد كفايت از حجّة الاسلام نمىكند؛ هرچند حجّش صحيح است. آرى اگر معادل وام، اموالى داشته باشد كه از محلّ آن بتواند بدهى خود را به آسانى بپردازد، مستطيع است.

عدم مزاحمت با انجام واجب يا ترك حرام مهمتر [عدم مزاحمت با انجام واجب يا ترك حرام مهمتر]

پرسش : اگر انجام حج موجب ترک کار مهمتر یا فعل کار حرامی گردد، تکلیف چیست؟
پاسخ : يكى از شرايط وجوب حج آن است كه با انجام حج، عمل واجب مهمترى ترك نگردد، يا كار حرام مهمترى انجام نشود. بنابراین اگر رفتن به حج موجب ترك واجب يا فعل حرامى گردد، بايد ملاحظه كند كه كدام مهمتر است؛ چنانچه اهمّيّت حج بيشتر باشد، بايد به حج برود، و اگر اهمّيّت كار واجب يا ترك حرام بيشتر است، بايد حج را ترك كند ( البته تشخيص اين مطلب به نظر فقيه و مرجع تقليد است ) و چنانچه اين مطلب را مراعات نكند و به حج برود، معصيت كرده، امّا حجّ او صحيح است؛ مثلا اگر جهاد واجب را ترك كند و به حج برود، گناه كرده، ولى حجّ او باطل نيست.

اجازه شوهر برای حج واجب [عدم مزاحمت با انجام واجب يا ترك حرام مهمتر]

پرسش : آیا اجازه شوهر برای حج واجب لازم است؟
پاسخ : اجازه شوهر در انجام واجبات و در سفر حجّ واجب شرط نيست، بنابراين زنی که مستطیع باشد بايد حجّ خود را بجا آورد؛ هر چند بهتر جلب رضايت شوهر است، ولى اگر مخالفت با شوهر موجب اختلاف شديد و عسر و حرج شود واجب نيست به حج برود.

اجازه شوهر برای انجام عمره [عدم مزاحمت با انجام واجب يا ترك حرام مهمتر]

پرسش : زوج، زوجه عقد بسته خود را از رفتن به عمره منع کرد، ولى با توجّه به این که هنوز زوجه در خانه پدر هست، و نفقه خور همسرش به حساب نمى آید عازم سفر عمره گردید، آیا سفر زوجه سفر معصیت است؟ آیا احرام او صحیح مى باشد؟ به هر حال وظیفه فعلى زوجه چیست؟
پاسخ : احتیاط واجب آن است که رضایت شوهر را جلب کند، و حج و عمره او در هر حال صحیح است، ولى احتیاط آن است که نمازهاى خود را جمع بخواند، و اگر سفر اوّل او باشد، خواه براى حج یا عمره، اجازه شوهر شرط نیست.

شرائط واجب شدن حج [شرایط وجوب حج]

پرسش : شرائط وجوب حج چیست؟
پاسخ : حج در تمام عمر يك بار بر همه كسانى كه داراى شرايط زير باشند، واجب است: 1ـ بالغ بودن 2ـ عاقل بودن 3ـ با انجام حج، عمل واجب ديگرى كه مهمتر از حج است ترك نشود يا كار حرامى كه اهمّيّتش در شرع بيشتر است بجا نياورد. 4ـ استطاعت

حج فرد نابالغ [بلوغ]

پرسش : آیا حج فرد نابالغ صحیح است و کفایت از حجة الاسلام می کند؟
پاسخ : یکی از شرائط وجوب حج (حجّة الاسلام) بلوغ است؛ بنابراين، اگر شخصِ غير بالغ موفّق بر انجام مناسك حج شود، حجّ او صحيح است، ولى كفايت از حجّ واجب (حجّة الاسلام) نمى كند؛ يعنى اگر بعد از بلوغ مستطيع شد، بايد دوباره حج را بجا آورد.

نیت حج مستحبی به تصور عدم بلوغ و کفایت کردن از حج واجب [بلوغ]

پرسش : اگر کسی به تصور این که بالغ نشده است یا به قصد وظیفه فعلیه و یا مامور به واقعی، نیت حج استحبابی کند و بعد معلوم شود بالغ بوده است آیا حج او کفایت از حج واجب می کند؟
پاسخ : كسى كه تصوّر مى كرده بالغ نشده، و بدين جهت به هنگام تشرّف به حج، نيّت حجّ مستحبّى كرده، و بعد معلوم شده كه بالغ بوده، حجّ او كفايت از حجّ واجب مى كند؛ همانگونه كه اگر قصدِ وظيفه فعليّه كرده، وآن رااشتباهاً بر حجّ استحبابى تطبيق داده، كفايت از حجّة الاسلام مى كند. همچنين در صورتى كه قصد مأمور به (وظيفه) واقعى را داشته است.

چگونگی پرداخت زکات محصولي که خوب و بد دارد [زکات غلّات ]

پرسش : زکات محصولی را که جنس خوب و بد دارد چگونه باید پرداخت نمود؟
پاسخ : اگر محصول زراعت او خوب و بد دارد بايد زكات هر كدام را از خود آن بدهد و يا قيمتش را حساب كند و نمى‏تواند زكات همه را از جنس بد بدهد و اگر همه را از خوب بدهد بهتر است.

معیار قیمت بذر در محاسبه زکات [زکات غلّات ]

پرسش : برای محاسبه زکات در صورت کسر قیمت بذر از حاصل، قیمت روز بذر افشانی یا روز برداشت محصول معیار می باشد؟
پاسخ : معیار قیمت روز بذرافشانى است ولی بنابر احتیاط مستحب مخارجى را که براى زراعت کرده از حاصل کسر نکند، همچنین قیمت تخمى را که براى زراعت پاشیده است.

اگر وزن غلات بعد از خشک شدن کمتر از حدّ نصاب بشود [زکات غلّات ]

پرسش : اگر وزن گندم و جو و خرما و كشمش موقعى كه هنوز تر است به حدّ نصاب برسد و بعد از خشك شدن كمتر از اين مقدار شود تکلیف زکات آن چیست؟
پاسخ : زكات آن واجب نيست.

تعیین مقدار زکاتِ غلّات، متناسب با نوع آبياري [زکات غلّات ]

پرسش : مقدار زکات غلّات برای پرداخت چگونه محاسبه می شود؟
پاسخ : برای این که مقدار زکات غلّات مشخص شود باید نوع آبیاری محصولات را ملاحظه نمود، بنابراین : الف : مقدار زكات گندم و جو و خرما و انگور در صورتى كه از آب باران، يا قنات و نهر و سدّ و يا رطوبت زمين مشروب شود، یک دهم است. ب : مقدار زكات گندم و جو و خرما و انگور در صورتى كه با آب چاه هاى‏ عميق و نيمه عميق و كم عمق، يا به ‏وسيله دلو و دست و حيوان از چاه يا رودخانه آب بكشد و آن را آبیاری سازد زكات آن یک بيستم است. ج : اگر زراعتى با هر دو نوع مذکور آبيارى شود در حالی که زمین نیازی به آبیاری نوع دیگر نداشته یا اینکه آبیاری نوع دیگر به قدرى كم باشد كه به حساب نيايد یا اصلاً اين كار تاثيرى در محصول نداشته باشد بايد مطابق آن‏كه غالباً آبیاری شده زكات بدهد، ولى اگر از هر دو به مقدار قابل توجهى آبیاری شده است، مثلًا نصف يا ثلث مدّت با آب باران و بقيّه با آب چاه مشروب شده، بايد زكات آن را نيمى به حساب یک دهم و نيمى به حساب یک بیستم بدهد.

چگونگی محاسبه زکات در صورت اختلاط محصول دیم و آبی [زکات غلّات ]

پرسش : چنانچه محصول دیم و آبی مخلوط شود به گونه ای که مقدار آن قابل تشخیص نباشد،چگونه باید زکات آن را بپردازند؟
پاسخ : اگر احتمالی در ذهن دارد به آن عمل کند و الا یک پانزدهم بدهد.

چگونگی محاسبه زکات غلّات در صورت جهل به شیوه آبیاری [زکات غلّات ]

پرسش : اگر فردی آگاهی از شیوه آبیاری غلّات نداشته باشد چگونه باید زکات آن را محاسبه کند؟
پاسخ : اگر نداند كه آبيارى با آب باران بوده يا با آب چاه و مانند آن، فقط یک بیستم بر او واجب ‏است.

مقدار نصابِ زکات غلّات أربع [زکات غلّات ]

پرسش : شرط وجوب زکات گندم، جو، خرما و کشمش و نصاب آن را بیان فرمایید؟
پاسخ : زكات گندم و جو و خرما و كشمش وقتى واجب است كه به حدّ نصاب برسد و نصاب آنها «288 من تبريز، 45 مثقال كمتر» است كه حدود «847 كيلوگرم» برآورد شده (كمى كمتر ازسه‏خروار).

زمان تعلق زکات به گندم و جو [زکات غلّات ]

پرسش : زكات گندم و جو در چه وقتى واجب می گردد؟
پاسخ : زكات گندم و جو وقتى واجب مى‏شود كه دانه آن بسته شود و به آن گندم و جو گويند ولى وقت دادن زكات در گندم و جو زمانى است كه آن را خرمن كنند و کاه را جدا نمايند.

زمان تعلّق زکات به انگور و کشمش و خرما [زکات غلّات ]

پرسش : زكات انگور و کشمش و خرما در چه وقتى واجب می گردد؟
پاسخ : زكات انگور و كشمش موقعى است كه ميوه برسد و به آن انگور گويند و همچنين در مورد خرما زمانى است كه خرما برسد و قابل خوردن شود؛ ولى وقت دادن زکات در خرما و كشمش موقعى است كه خشك شود، مگر اين‏كه بخواهند آن را به صورت تر مصرف كنند كه بايد زكات آن را بدهند به شرط اين‏ كه خشک شده آن به حدّ نصاب برسد.

شرایط واجب شدن زکات [شرایط واجب شدن زکات ]

پرسش : با چه شرایطی زکات بر انسان واجب می گردد؟
پاسخ : زكات با چند شرط واجب مى‏شود: 1- مال به مقدار نصاب برسد. 2- مالك آن بالغ و عاقل باشد. 3- بتواند در آن مال تصرّف كند. 4- در مورد گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره بايد دوازده ماه بر آن بگذرد، ولى احتياط واجب آن است كه از اوّل ماه دوازدهم زكات تعلّق مى‏گيرد، و اگر بعضى از شرايط در اثناء ماه دوازدهم از بين برود زكات را بايد بپردازد.

محاسبه زکات بعد از کسر مخارج [شرایط واجب شدن زکات ]

پرسش : آیا می توان مخارج را قبل از محاسبه زکات کسر نمود؟
پاسخ : ابتدا مخارج را کسر کنند؛ اگر باقیمانده به اندازه نصاب بود زکات را محاسبه کنند.
تعداد صفحات : 535