پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

محارم و مورث فرزند پرورش یافته در رحم اجاره ای [رحم اجاره ای ]

پرسش : كودكی که در رحم مادر جانشين بزرگ شده، به كدام يك از اين دو زن تعلّق دارد، و وارث كدام يك از آنهاست؟
پاسخ : اين فرزند متعلّق به صاحبان نطفه و تخمک، و با آنها محرم است، و از آنها ارث مىبرد. و در مورد مادر جانشين، به منزله فرزند رضاعى او است و به او محرم است، بلكه در بعضى جهات نسبت به آن اولويت دارد چرا كه تمام گوشت و استخوان او از وى روييده است. بنابراين حرام است كه بعداً با آن زن و فرزندان او ازدواج كند، امّا ارث نمىبرد.

اجازه صاحب رحم و اجرت گرفتن در رحم اجاره ای [رحم اجاره ای ]

پرسش : در موردى كه تخمك زن سالم است، امّا رحم قدرت نگهدارى و پرورش جنين را ندارد، اگر اسپرم شوهر با تخمك زن در آزمايشگاه تركيب شود، و سپس نطفه تركيب شده يا جنين حاصله در آزمايشگاه به رحم زن ديگرى منتقل گردد، آيا اجازه صاحب رحم لازم است؟ و زنى كه نطفه تركيب شده يا جنين در رحم او قرار مىگيرد، آيا مىتواند جهت انجام اين عمل درخواست اجرت كند؟
پاسخ : آرى اجازه صاحب رحم لازم است. و دریافت اجرت مانعى ندارد.

حکم نفقه و اجرت مادر جانشین [رحم اجاره ای ]

پرسش : آيا مادر جانشين (زن پذيراى جنين) مستحقّ دريافت نفقه يا اجرةالمثل تا زمان تولّد جنين، از صاحب نطفه و پدر جنين مىباشد؟ و آيا اين كار نوعى اجاره اعضا (اجاره رحم) تلقّى مىگردد؟ يا مشمول عقد ديگرى است؟
پاسخ : اين موضوع تابع قرار داد است، و اگر قراردادى ندارند، و جنبه رايگان نداشته، حقّ اجرة المثل دارد. و عمل مزبور نوعى اجاره است، نه اجاره اعضا بلكه اجير شدن براى پرورش جنين.

رابطه فرزند پرورش یافته در رحم اجاره ای با شوهر زن صاحب رحم [رحم اجاره ای ]

پرسش : در موردى كه تخمك زن سالم است، امّا رحم قدرت نگهدارى و پرورش جنين را ندارد، اگر اسپرم شوهر با تخمك زن در آزمايشگاه تركيب شود، و سپس نطفه تركيب شده يا جنين حاصله در آزمايشگاه به رحم زن ديگرى منتقل گردد، رابطه شرعى اين كودك از نظر نسب، ارث، محرميّت و نكاح با شوهر زن صاحب رحم چگونه است؟ و آيا پس از تولد، شوهر زنى كه نطفه طفل پس از انعقاد در رحم او قرار داده شده مى‌تواند بدون دليل و با اجراى لعان منكر انتساب طفل به خود شود؟
پاسخ : فقط نسبت به او محرم است و در فرض سؤال طفل تعلّق به شوهر آن زن ندارد تا مسأله لعان پيش آيد.

اجازه شوهر نسبت به رحم اجاره ای [رحم اجاره ای ]

پرسش : آيا مجرّد يا متأهّل بودن زن اجنبى (مادر جانشين)، علم و جهل مادر جانشين، مجّانى يا غير مجّانى بودن رحم، تأثيرى در احكام مربوطه مىگذارد؟
پاسخ : هيچ كدام تفاوتى ندارد، ولى اگر مادر جانشين شوهر دارد، بايد با اجازه شوهرش باشد.

تعیین جنسیت با اصلاح ژنتیکی [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : آیا تعیین جنسیت جنین شرعا صحیح است؟
پاسخ : چنانچه تعيين جنسيت جنين از طريق رژيم غذايي باشد في نفسه مانعي ندارد ولي اگر از طريق اصلاح ژنتيکي بر روي نطفه باشد چنانچه ضرورت مهمي نباشد جايز نيست و اگر ضرورت مهمي داشته باشد در صورتي که نطفه مشروع را در آزمايشگاه رشد دهند و زماني که جنسيت آن مشخص شد به رحم مادر منتقل نمايند و از نطفه مرد بيگانه استفاده نکنند اشکالي ندارد.

توليد فرزند فقط با اسپرم مرد در رحم مصنوعى [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : اگر علم در آينده آن قدر پيشرفت كند كه اسپرم مرد را بدون تركيب با نطفه زن، در رحم مصنوعى پرورش دهند، حكم آن چه خواهد بود؟
پاسخ : آن مولود فقط منسوب به صاحب اسپرم است ولى فرزند شرعى او محسوب نمىشود.

تولید اسپرم توسط محصولات نباتی و تلقیح آن به رحم زن [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : اگر علم تا آنجا پيشرفت كند كه اسپرم و نطفه را از دانهها و محصولات نباتى و مانند آن بگيرند و به زن تلقيح كنند، و نوزاد مصنوعى به عمل آورند، در اين صورت كودك متعلّق به چه كسى است؟
پاسخ : اين كودك فقط با آن زن محرم است، ولى ارث بردن او از آن زن ثابت نيست.

توليد فرزند با اسپرم و نطفه نباتى در رحم مصنوعى [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : اگر نطفه و اسپرم را از فرآوردههاى نباتى تهيّه، و آن را در رحم مصنوعى پرورش دهند، و از آن كودكى به عمل آورند. نوزاد به چه كسى ملحق مىشود؟
پاسخ : اين نوزاد متعلّق به كسى نيست يعنى نه پدر دارد و نه مادر.

سلول های بنیادین برای تولید اسپرم [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : استفاده از سلول های بنیادین برای تولید اسپرم و تخمک چه حکمی دارد؟
پاسخ : استفاده از سلول های بنیادین برای این کار اشکال دارد.

تلقيح نطفه متوفّى به زوجهاش [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : نطفه مرد از نظر علمى تا 72 ساعت پس از مرگ داراى حيات كامل است. اگر زوجه درخواست تلقيح مصنوعى از شوهر متوفّاى خود داشته باشد، آيا اطبّا مجاز به اين كار هستند؟ لازم به ذكر است كه اين عمل بعضاً در كشورهاى خارجى اعمال مىگردد، و عمدتاً در مواردى است كه زوجه از زوج فرزندى نداشته، و زوج در همان اوايل ازدواج به هر دليلى از دنيا رفته است.
پاسخ : اشكال دارد.

حکم فرزند متولد شده از تلقیح نطفه بعد از فوت زوج [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : اسپرم زوج با رضايت او و به طريق اصول پزشكى گرفته شده تا به زوجه او تلقيح شود، امّا قبل از اين كار از دنيا رفته است.و پس از فوت شوهر تلقيح صورت گرفته، و فرزند به دنيا آمده است. آيا فرزند مذكور فرزند مشروع همان زوج است و از او ارث مىبرد؟
پاسخ : اين كار مجاز نبوده است ولى چنانچه نمىدانستند فرزند مزبور حلالزاده است و احكام محرميّت را دارد و از مادرش ارث مىبرد، ولى از پدر ارث نمىبرد.

دلیل عدم جواز تلقیح نطفه شوهر فوت شده [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : دلیل مجاز نبودن تلقیح نطفه شوهری که قبل از فوت موجود باشد و بعد از فوت مرد نطفه او را به همسرش تلقیح شود چیست؟
پاسخ : دلیل حرمت این است که زوجیت با فوت قطع می شود، به دلیل اینکه زن باید عده نگهدارد و ارث هم نمی برد.

انجام تلقیح توسط شوهر یا متخصص [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : برخى از مراجع عظام تلقيح را در صورتى تجويز فرمودهاند كه: «نطفه شوهر بدون ايجاد مقدّمات حرام، توسّط خود شوهر در رحم زن تزريق گردد». حال اگر به علّت نداشتن تخصّص و آشنايى، اين كار باعث عفونت ثانويّه و احياناً مرگ همسرش گردد، آيا شوهر ضامن است، يا ضمان متوجّه افراد متخصّصى بوده كه بدون دادن آگاهيهاى لازم او را نسبت به اين عمل ترغيب كردهاند؟
پاسخ : در صورتى كه ضرورتى براى اين كار احساس شود مىتوان از افراد متخصّص استفاده كرد، تا خطرى پيش نيايد.

حکم فرزند متولد شده از تلقیح شبهه ناک [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : در جايى كه عمل تلقيح به طور شبهه صورت گرفته (مثل جايى كه زن گمان مىكرده نطفه از شوهرش بوده، و مرد نيز گمان مىكرده زنى كه نطفه وارد رحم او شده، همسر واقعى او مىباشد، در حالى كه اين طور نبوده است). آيا احكام اولاد بر فرزندى كه به دنيا خواهد آمد، جارى مىشود؟
پاسخ : نسبت به صاحب آن نطفه و آن زن ولد شبهه است. و به شوهر آن زن نيز محرم است.

فروش تخمک به موسسه های درمان ناباروری [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : آیا فروش تخمک زن به موسسه های درمان ناباروری برای استفاده افراد نیازمند، جایز است؟
پاسخ : چنین کاری جایز نیست.

تقویت نطف منعقد شده با اسپرم یا تخمک فرد سوم [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : آیا بعد از ترکیب اولیه و بسته شدن نطفه زن و شوهر می توان آن را با اسپرم فرد سوم تقویت نمود؟ استفاده از نطفه حیوان چه حکمی دارد؟
پاسخ : مانعی ندارد.

مخلوط کردن اسپرم مرد با اسپرم مرد اجنبی [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : آیا مخلوط كردن منى شوهر با منى مرد اجنبىّ، و انتقال آن به رحم همسر مردِ اوّل جایز است؟
پاسخ : اگر انعقاد نطفه به وسيله منى شوهر باشد، اشكالى ندارد هر چند منى شخص ديگر آن را تقويت كرده باشد. ولى اگر انعقاد نطفه با اسپرم مرد بيگانه باشد، حرام است.

حقوق مدنی نسبت به جنین آزمایشگاهی [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : آيا كودك آزمايشگاهى پس از انعقاد نطفه و مادام كه به رحم منتقل نشده مى‌تواند از حقوق مدنى متمتّع شود، يا مقرّ له قرار گيرد، به طورى كه پس از تحقق شرط زنده متولد شدن بتوان حقوق مذكور را براى او از همان دوران تكامل خارج از رحم ثابت دانست؟
پاسخ : مادام كه زنده از مادر متولّد نشده مشمول حقوق مدنى نيست.

اجاره رحم اسب [احکام مرتبط با تلقیح]

پرسش : اگر شخصی اسب ماده ای اجاره کند برای اینکه از یک اسب نر دیگری استفاده کند تا آن اسب حامله شود و وقتی بچه آن به دنیا آمد اسب را به صاحبش برگرداند آیا اجاره رحم این اسب به این شکل اشکال دارد؟
پاسخ : اشکال ندارد.

تحصیل مردان در رشته زنان و زایمان [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : آيا تحصيل و تدريس در رشته مامايى، و مسائل مربوط به زنان و زايمان (با توجّه به اينكه معمولاً همراه با نظر و لمس موضع مخصوص مىباشد) براى مردان جايز است؟
پاسخ : در صورتى كه دانشجوى دختر به اندازه كافى در اين رشته وجود نداشته باشد، يا احتمال قابل ملاحظهاى داده شود كه در آينده براى حفظ جان زنان مسلمان مورد نياز باشد، جايز است.

تحصيل مردان در رشته زنان و زایمان [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : چنانچه مستحضريد پس از انقلاب شكوهمند اسلامى ملّت ايران، بر اساس ضوابط شرع مقدّس مقرر گرديد براى رشته تخصّصى زنان و زايمان در كشور از بانوان پذيرش گردد. ولى به علت مشكلات خاص بانوان متخصص، متأسّفانه بهره‌گيرى از تخصّص آنان در نقاط محروم و دورافتاده كشور امكان‌پذير نيست. بدين علّت شاهد عوارض مرگ و مير مادران، باقيماندن بچّه‌هاى يتيم و فروپاشى خانواده‌ها در اقصى نقاط كشور هستيم. با توجه به اين مطلب، لطفاً بفرماييد : الف) آيا مى‌توان به تربيت نيروهاى مرد براى رشته تخصّصى زنان و زايمان پرداخت تا پس از فارغ‌التحصيلى آنان را به مناطق محروم و دورافتاده اعزام كرد، تا از اين پس شاهد كاهش عوارض مرگ و مير مادران در سراسر كشور اسلامى ايران‌باشيم؟ ب) آيا اعزام بانوان متخصص به سراسر كشور خصوصاً مناطق محروم دور افتاده با وجود تعهّد دولتى تكليف شرعى مى‌باشد؟ ج) اگر تكليف شرعى است آيا بانوان متخصص زنان و زايمان مى‌توانند با وجود تعهد دولتى از رفتن به مناطق اعزامى به دليل مشكلات خانوادگى خوددارى نمايند؟
پاسخ : در صورتى كه زنان متخصص مانعى از رفتن به آن مناطق نداشته باشند، بايد اين وظيفه را قبول كنند و به كمك همنوعان خود بشتابند و اگر واقعاً خطرات و ضررهاى قابل توجّهى براى آنها دارد، مسأله جنبه ضرورت پيدا مىكند و مردان مىتوانند به مقدار لازم براى حل مشكلات زنان باردار در آن مناطق آموزش ببينند و اقدام كنند.

زایمان و کورتاژ توسط دانشجویان پسر [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : دانشجویان پسر ودختر در بیمارستانها و مراکز پزشکى، جهت آموزش مبادرت به انجام زایمان، کورتاژ و مانند آن مى کنند، چه حکمى دارد؟
پاسخ : تنها در صورتى جایز است که این آموزش براى غیر همجنس ضرورتى داشته باشد، یعنى بدون آن، تعلیمات کافى براى نجات جان بیماران از خطر یا بیمارى میسّر نشود.

نگاه به عورت به منظور آموزش پزشکی [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : آموزش واحدهاى زنان و زايمان براى دانشجويان پزشكى و پرستارى الزامى است. آيا اين الزام نگاه به عورت زن را جهت آموزش تجويز مىكند؟
پاسخ : تنها در صورت ضرورت چنين آموزشى جايز است.

مشاهده چگونگى زايمان جهت آموزش پزشكان [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : آيا مشاهده چگونگى زايمان جهت آموزش پزشكان مجاز است؟ با توجّه به اينكه ممكن است با آموزش زايمان در آينده انسان يا انسانهايى از مرگ حتمى نجات يابند، اين امر براى مردان چه حكمى دارد؟
پاسخ : در فرض مسأله به عنوان ضرورت مانعى ندارد. البته در صورتی که آموزش با مشاهده فیلم کامل گردد، مقدّم بر مشاهده مستقيم است.

حضور مرد در بخش زایمان با وجود زنان متخصص [آموزش رشته زنان و زايمان]

پرسش : دركارهاى مربوط به زايمان، دانشجويان زن (اعمّ از پزشكى و مامايى) به اندازه كافى تربيت شدهاند. آيا لزومى براى حضور مردان در بخشهاى زايمان كه موجب نظر يا تماس با بدن زن مىشود، وجود دارد؟
پاسخ : در صورت وجود زنان لايق، حضور مردان در اين موارد جايز نيست.

حکم شرعی سزارین [سزارين]

پرسش : برخى از خانمهاى حامله، كه مىتوانند به وضع طبيعى زايمان كنند، اصرار دارند سزارين شوند تا درد كمترى تحمّل كنند. حكم شرع در اين زمينه چيست؟
پاسخ : اگر اين كار جنبه عقلايى داشته باشد اشكالى ندارد.

توصیه پزشک به سزارین به خاطر درآمد زایی [سزارين]

پرسش : آيا درآمد زا بودن سزارين، مجوّز توصيه پزشك به بيماران جهت زايمان غير طبيعى هست؟
پاسخ : جايز نيست.

حضور شوهر بر بالین همسر هنگام زایمان [احکام مرتبط با زایمان]

پرسش : حضور شوهر بر بالين همسر به هنگام زايمان، نقش زيادى در آرامش وى دارد. آيا چنين كارى شرعاً نيز توصيه مىشود؟
پاسخ : اگر واقعاً چنين اثرى داشته باشد مانعى ندارد ولى ظاهراً اين اثر قابل ترديد است-
تعداد صفحات : 537