پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

معناى ضجّه بر اباعبدالله(علیه السلام) [گریه بر معصومین علیهم السلام]

پرسش : لطفاً بفرمایید معناى ضجّه بر اباعبدالله(علیه السلام) که در روایات آمده است چیست؟ و آیا ناله و ضجّه بر اباعبدالله حدّى دارد؟ آیا کسى که از فرط گریه بر اباعبدالله(علیه السلام) از حال خود خارج شود دچار عصیان شده است؟
پاسخ : ناله و ضجّه حدّى ندارد ولى نعره کشیدن در مجالس عمومى در صورتى که سبب وهن شود کار صحیحى نیست.

عدم اختصاص طبل به کفّار [استفاده از ابزار و آلات موسیقی]

پرسش : آیا طبل زدن که از کارهاى لشکر یزید بوده، و مسلّماً موجبات مزاحمت و تضییع حقوق همسایه ها مى شود، مجاز است؟
پاسخ : طبل زدن اختصاصى به لشکر کفّار نداشته است و استفاده از آن براى تنظیم حرکت دسته جات در خیابان ها و معابر عمومی مانعى ندارد.

استفاده از منی برای طراوت و یا درمان پوست [منی]

پرسش : استفاده از منی برای طراوت پوست و یا درمان برخی از لکهای پوستی صورت؟
پاسخ : شرعا مانعی ندارد ولی سزاوار است پرهیز شود. البته برای وضو و نماز باید تطهیر شود.

استفاده از شراب برای تقویت پوست [شراب]

پرسش : استفاده از شراب برای تقویت پوست چه حکمی دارد؟ (منی را داریم که می گوید حرام نیست. ولی ممکن است شراب حکمش متفاوت باشد.)
پاسخ : در صورتی که ضرورت شدیدی باشد بشرط اینکه جذب بدن و موجب مستی ولو به صورت خفیف نشود اشکالی ندارد. البته برای وضو و نماز باید تطهیر شود.

بالا و پایین کردن دست در هنگام مسح سر [مسح سر ]

پرسش : اگر مسح سر از بالا یکسره به پایین نباشد و دست روی سر حالت رفت و برگشت داشته باشد اشتباه است؟
پاسخ : وضوهایی که به این صورت گرفته است باطل نیست ولی بعد از این اجتناب نماید.

وظیفه هیئت نسبت به علامت تازه ساخته شده [علم و علامت]

پرسش : اگر هیاتی ، تازه علامت ساخته است با آن چه کند؟
پاسخ : اگر اجزاء آن قابل استفاده باشد آن را خرد کنند و بفروشند.

شباهت علامت به صلیب [علم و علامت]

پرسش : آیا استفاده از وسایلى که به شکل صلیب هستند و در ماه محرم الحرام در جلوى صف صف عزادارى حمل مى شود جایز است؟
پاسخ : این علامتها تداعى صلیب را نمى کنند ولى عزادارى هرچه ساده تر باشد بهتر است.

صحت یا عدم صحت حدیث در مورد سینه زنی [سینه زنی و زنجیر زنی]

پرسش : آیا این مطلب درست است که اگر کسى براى امام حسین(علیه السلام)سینه بزند و در اثر سینه زدن سینه اش کبود شود، تا زمانى که جاى کبودى بر سینه اوست براى او حسنه و ثواب مى نویسند؟
پاسخ : چنین مطلبى صحّت ندارد و آسیب به بدن در عزادارى اشکال دارد.

دلیل سینه زنی [سینه زنی و زنجیر زنی]

پرسش : دلیل سینه زدن براى ائمّه(علیهم السلام) چه مى باشد؟
پاسخ : عزادارى، حمایت از مکتب امام حسین(علیه السلام) در ظلم ستیزى و اعلام برائت و بیزارى از ظالمان است و سینه زنى نوعى عزادارى محسوب مى شود.

تلقيح نطفه اجنبى با تخمک زن اجنبیه خارج رحم و انتقال آن به رحم زن [مواردی که نطفه مرد مشکل دارد]

پرسش : مردى عقيم، ولى زن او سالم و قدرت بارورى دارد. اگر اسپرم مرد ديگرى در آزمايشگاه با تخمك زن مذكور تركيب، سپس نطفه تركيب يافته در رحم زن نهاده شود، لطفاً بفرماييد: اوّلاً: آيا اين كار جايز است؟ ثانياً: آيا اين امر زنا محسوب مىشود؟ ثالثاً: آيا مشخّص بودن يا ناشناس بودن دهنده اسپرم در حكم مسأله تأثيرى دارد؟ رابعاً: رابطه شرعى كودك با شوهر زن از لحاظ ارث، محرميّت و نكاح چگونه خواهد بود؟ خامساً: رابطه شرعى كودك با مرد صاحب اسپرم از نظر ارث، محرميّت و نكاح چگونه مىباشد؟
پاسخ : اوّلاً: جايز نيست. ثانياً: زنا نيست ولى از جهاتى شبيه زناست. ثالثاً: هيچ تأثيرى ندارد. رابعاً: رابطه اى با او ندارد جز اينكه فرزند طبيعى همسر او ست، و با او محرم مىباشد. خامساً: به منزله فرزند نامشروع اوست كه محرماست ولى از يكديگر ارث نمىبرند.

حکم فرزند متولد شده از تلقیح نطفه مرد اجنبی با تخمک زن اجنبیه در آزمایشگاه [مواردی که نطفه مرد مشکل دارد]

پرسش : آيا مى توان اسپرم مرد و زن اجنبى را در لوله آزمايش قرار داد؟ اگر فرزندى متولّد شود متعلّق به كيست؟ آيا حكم ولد الزنا را دارد؟
پاسخ : اين كار جايز نيست و اگر فرزندى متولّد شود در بسيارى از احكام تابع صاحبان نطفه است ولى از آنها ارث نمىبرد.

دیدن خون حیض از نشانه هاى بلوغ [بلوغ]

پرسش : آیا دیدن خون حیض نشانه ی بلوغ می باشد؟
پاسخ : دو صورت دارد : الف : چنانچه فرد یقین دارد که این خون قبل از نه سال قمری می باشد،خون حیض محسوب نمی شود و اگر مربوط به زخم و جراحت نباشد،استحاضه محسوب می شود. ب : چنانچه فرد نمی داند سنش چقدر است، هرگاه عادت ماهیانه ببیند نشانه بلوغ است.

خون حیض قبل از رسیدن به 9 سالگی [بلوغ]

پرسش : اگر دختری قبل از سن نه سالگی خون حیض ببیند آیا عادت ماهیانه به حساب می آید؟
پاسخ : آنچه قبل از نُه سالگى دیده مى شود عادت ماهانه محسوب نمى شود، هرچند داراى همان صفات بوده باشد، بنابراین نشانه بلوغ نیست.

راه حل عقیم بودن زن [مواردی که تخمک زن مشکل دارد]

پرسش : در مواردی که تخمک زن نابارور است آیا راه حل شرعی برای بچه دار شدن چنین زنی وجود دارد؟
پاسخ : تنها راه، این است که بین مرد و زن دیگری عقد موقت خوانده شود (هر چند اصلا همدیگر را نبینند) سپس نطفه آن مرد را برداشته و در زمان عقد با تخمک زن ترکیب کنند. و پس از آن، نطفه ترکیب شده را در رحم زن اول بکارند. فرزندی که متولّد می شود بر آن مرد و زن محرم است، ولی تنها از صاحبان نطفه ارث می برد.

تلقیح نطفه شوهر خواهر [مواردی که تخمک زن مشکل دارد]

پرسش : دو خواهرند که تخمک هایشان را گرفته اند و با اسپرم شوهر خواهر قاطي کرده اند و در رحم خواهر زن قرار داده اند، حکمش چيست؟
پاسخ : تنها تلقیح نطفه مرد با همسر شرعی جایز است.

لقاح خارج رحمى [لقاح خارج رحمی]

پرسش : تلقيح اسپرم و تخمك زن و شوهر شرعى در خارج از بدن و جايگزينى آن در رحم همان زن چه حكمى دارد؟ همچنین تلقيح اسپرم و تخمك زن و شوهر شرعى و رشد جنين در محيط غير انسانى چه حكمى دارد؟ آيا در هر دو صورت كودك حاصل حلال زاده است؟
پاسخ : در هر دو صورت اين كار ذاتاً اشكالى ندارد ولى چون معمولاً مستلزم نظر و لمس حرام است، تنها در صورت ضرورت جايز مىباشد. (منظور از ضرورت اين است كه مثلاً اگر اين كار انجام نشود زندگى زناشويى آن مرد و زن مختل، و يا زن گرفتار بيمارى مىشود). و در هر حال فرزند مذكور حلال زاده است.

انتقال جنین [لقاح خارج رحمی]

پرسش : اطباء مىتوانند جنين را از شكم زنى كه نمىتواند آن را در رحم معيوب خود پرورش دهد و سقط مىكند خارج نموده، و در رحم سالم زن ديگرى قرار داده تا در آنجا به رشد خود ادامه دهد و به طور طبيعى متولّد شود، بفرماييد: 1. اگر زن دوّم هم همسر شوهر زن اوّل باشد (كه نطفه متعلّق به يك شوهر مىشود) آيا اين كار جايز است؟ 2. در صورتى كه زن دوم با شوهر زن اوّل بيگانه باشد، اين كار چه حكمى دارد؟ 3. انجام اين كار قبل از ولوج روح يا بعد از ولوج روح چه تفاوتى دارد؟
پاسخ : در هر سه صورت، انتقال جنين (بعد از انعقاد نطفه) مانعى ندارد، ولى چونمعمولاًمستلزمنظرولمسحراماست،تنها در موارد ضرورت مجاز مىباشد.

انتقال جنین از رحم به دستگاه «انکوباتور» [لقاح خارج رحمی]

پرسش : جنينى است كه اگر در شكم مادر بماند خواهد مرد، ولى اگر آن را از شكم مادر خارج نمايند و در دستگاه مخصوص (انكوباتور) بگذارند زنده مانده، و به رشد و حيات خود ادامه مىدهد، بفرماييد: 1. تكليف در اين مورد چيست، آيا مىتوان بچّه را از شكم مادر خارج نمود؟ 2. آيا قبل از ولوج روح و يا بعد از ولوج، حكم فرق مىكند؟
پاسخ : 1. اگر اين موضوع قطعى باشد نه تنها اشكالى ندارد، بلكه اقدام بر آن مطابق احتياط است. 2. تفاوتى ندارد.

رضایت صاحبان جنین نسبت به اهدای جنین [لقاح خارج رحمی]

پرسش : در مواردی که لقاح خارج از رحمى صورت می گیرد به اين معنا كه تخمك را از زوجه و نطفه را از شوهرش گرفته و آنها را با هم مخلوط نموده، تا از اختلاط و امتزاج تخمك و نطفه، جنين حاصل شود، سپس اين جنين به رحم زوجه منتقل شود، تا حاملگى و بعد زايمان صورت گيرد. گاهى از اوقات، تعداد جنينهاى حاصل از نطفه زن و شوهر بيش از حدّ نياز است، كه در اين صورت اضافه بر نياز منجمد شده، و پس از زايمان زن با رضايت زوجين، جنينها از رده خارج و دور ريخته مىشود. در صورت عدم نياز زوجين به جنين خود، آيا موافقت آنها براى هديه جنين به غير لازم است؟
پاسخ : آرى، موافقت آنها لازم است.

دریافت اجرت در ازای اهدای جنین [لقاح خارج رحمی]

پرسش : در صورت اهداء جنین حاصل از لقاح خارج رحمی، آيا والدين صاحب جنين مىتوانند در ازاى اهداى جنين خود وجهى دريافت نمايند؟
پاسخ : بهتر اين است كه چيزى نگيرند.

ثبت هویت اهداء کنندگان جنین [لقاح خارج رحمی]

پرسش : در صورت اهداء جنین حاصل از لقاح خارج رحمی، آيا ارائه مشخّصات اهداكنندگان جنين به دريافتكنندگان و برعكس لازم است؟
پاسخ : نظر به اينكه فرزند مزبور تعلّق به صاحبان اصلى نطفه دارد، لازم است هويّت آنها ثبت شود و به اطّلاع برسد.

پس گرفتن نوزادی که جنین آن اهداء شده بوده [لقاح خارج رحمی]

پرسش : در صورت موافقت قبلى والدين صاحب جنين (صاحب نطفه و تخمك) در اهداى جنين خود، آيا مىتوانند پس از تولّد نوزاد و يا سالها بعد، از شخص ثالث متقاضى استرداد طفل شوند؟
پاسخ : احتياط آن است كه با رضايت مادرِ جانشين، بچّه را بگيرند.

پيوند تخمدان زن اجنبيّه به زوجه [پیوند رحم]

پرسش : در مورد پيوند تخمدان زن اجنبى (مانند پيوند كليه) براى باردار شدن زوجه، لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد: الف) آيا اين كار جايز است و ديه دارد؟ ب) آيا تخمدان را مىتوان فروخت؟ ج) حكم اولاد زوجه چگونه است؟ د) آيا زن اجنبى حقّى مانند مادر بودن پيدا مىكند؟
پاسخ : چنانچه ضرورتى براى اين كار نباشد از آن صرف نظر شود. و اگر ضرورتى وجود دارد، بعد از پيوند اين عضو جزء بدن آن زن مىشود، و فرزند مال خود اوست. و در فرض فوق ديه ندارد، و خريد و فروش آن جايز است هرچند بهتر است كه پول را در مقابل اجازه برداشتن عضو مزبور بگيرد، نه در مقابل خود آن.

مادر جانشین [رحم اجاره ای ]

پرسش : رحم بانويى به هر علّت قادر بر نگاهدارى جنين نيست، و آن را سقط مىكند. با آميزش تخمك وى و نطفه شوهرش در آزمايشگاه، و انتقال جنين به رحم زن ديگرى ( که به اصطلاح مادر جانشين، يا مادر قائم مقام ناميده مىشود) بچّه رشد نموده، و به موقع، متولّد مىشود، و برابر قرار داد اجرت معيّنى به مادر جانشين داده مىشود، تا كودك تحويل زن و شوهر گردد. آيا اين كار جايز مىباشد؟
پاسخ : اين كار ذاتاً مانع شرعى ندارد، ولى مستلزم مسائل جنبى حرامى از قبيل لمس و نظر كردن است. بنابراين، هرگاه اين كار به وسيله محرمى مانند شوهر انجام شود، به اين صورت كه نطفه خود و يكى از دو همسرش را بگيرد، و تركيب نمايد، و در رحم همسر ديگر (هرچند عقد موقّتى با او خوانده باشد) كشت كند، مرتكب حرامى نشدهاند. در غير اين صورت، براى مجاز بودن اين محرّمات جنبى بايد ضرورتى وجود داشته باشد. بنابر این هر گاه نطفه زن و شوهرى را در خارج از رحم با هم تركيب كنند، و در رحم شخص ثالثى قرار دهند، اين امر ذاتاً جايز است؛ ولى چون غالباً مستلزم نگاه و لمس حرام است، تنها در موارد ضرورت مجاز است.

حکم اجاره رحم محارم [رحم اجاره ای ]

پرسش : اگر زوجین که مشکل باروری دارند نطفه خود را در رحم زن دیگر مثلا خاله زوج پرورش دهند، آیا شرعا جائز است؟
پاسخ : در صورتی که نطفه زوجین در خارج از رحم تلقیح شود و سپس به رحم زن دیگری منتقل گردد، این کار ذاتا اشکالی ندارد. ولی با توجه به این که غالباً مستلزم نظر و لمس حرام می باشد جز در موارد ضرورت جایز نیست.

محارم و مورث فرزند پرورش یافته در رحم اجاره ای [رحم اجاره ای ]

پرسش : كودكی که در رحم مادر جانشين بزرگ شده، به كدام يك از اين دو زن تعلّق دارد، و وارث كدام يك از آنهاست؟
پاسخ : اين فرزند متعلّق به صاحبان نطفه و تخمک، و با آنها محرم است، و از آنها ارث مىبرد. و در مورد مادر جانشين، به منزله فرزند رضاعى او است و به او محرم است، بلكه در بعضى جهات نسبت به آن اولويت دارد چرا كه تمام گوشت و استخوان او از وى روييده است. بنابراين حرام است كه بعداً با آن زن و فرزندان او ازدواج كند، امّا ارث نمىبرد.

اجازه صاحب رحم و اجرت گرفتن در رحم اجاره ای [رحم اجاره ای ]

پرسش : در موردى كه تخمك زن سالم است، امّا رحم قدرت نگهدارى و پرورش جنين را ندارد، اگر اسپرم شوهر با تخمك زن در آزمايشگاه تركيب شود، و سپس نطفه تركيب شده يا جنين حاصله در آزمايشگاه به رحم زن ديگرى منتقل گردد، آيا اجازه صاحب رحم لازم است؟ و زنى كه نطفه تركيب شده يا جنين در رحم او قرار مىگيرد، آيا مىتواند جهت انجام اين عمل درخواست اجرت كند؟
پاسخ : آرى اجازه صاحب رحم لازم است. و دریافت اجرت مانعى ندارد.

حکم نفقه و اجرت مادر جانشین [رحم اجاره ای ]

پرسش : آيا مادر جانشين (زن پذيراى جنين) مستحقّ دريافت نفقه يا اجرةالمثل تا زمان تولّد جنين، از صاحب نطفه و پدر جنين مىباشد؟ و آيا اين كار نوعى اجاره اعضا (اجاره رحم) تلقّى مىگردد؟ يا مشمول عقد ديگرى است؟
پاسخ : اين موضوع تابع قرار داد است، و اگر قراردادى ندارند، و جنبه رايگان نداشته، حقّ اجرة المثل دارد. و عمل مزبور نوعى اجاره است، نه اجاره اعضا بلكه اجير شدن براى پرورش جنين.

رابطه فرزند پرورش یافته در رحم اجاره ای با شوهر زن صاحب رحم [رحم اجاره ای ]

پرسش : در موردى كه تخمك زن سالم است، امّا رحم قدرت نگهدارى و پرورش جنين را ندارد، اگر اسپرم شوهر با تخمك زن در آزمايشگاه تركيب شود، و سپس نطفه تركيب شده يا جنين حاصله در آزمايشگاه به رحم زن ديگرى منتقل گردد، رابطه شرعى اين كودك از نظر نسب، ارث، محرميّت و نكاح با شوهر زن صاحب رحم چگونه است؟ و آيا پس از تولد، شوهر زنى كه نطفه طفل پس از انعقاد در رحم او قرار داده شده مى‌تواند بدون دليل و با اجراى لعان منكر انتساب طفل به خود شود؟
پاسخ : فقط نسبت به او محرم است و در فرض سؤال طفل تعلّق به شوهر آن زن ندارد تا مسأله لعان پيش آيد.
تعداد صفحات : 537