پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

انواع سرقفلی و روش انتقال آن [احکام سرقفلی ]

پرسش : چند نوع سرقفلی وجود دارد و کدام نوع آن مشروع است؟ طریقه انتقال و قیمت گذاری آن چگونه است؟
پاسخ : سرقفلی های معمولی که برای مغازه ها و اماکن دیگر قرار می دهند و توافق با مالک می شود مشروعیت دارد. و طریق انتقال آن با موافقت مالک معمولا صورت می گیرد و قیمت گذاری بر اساس تراضی طرفین و گاه رجوع به کارشناس تعیین می شود.

حکم سرقفلی در اجاره بدون مدت [احکام سرقفلی ]

پرسش : اگر كسى ملكى را بدون تعیین مدت اجاره كرد و سرقفلى نيز پرداخت كرد آيا با باطل شدن اجاره سرقفلى نيز از بين مى‏رود؟
پاسخ : خير سرقفلى بر سر جاى خود باقى است.

گوسفندی که شیر سگ یا خوک بخورد [حیوان نجاستخوار ]

پرسش : اگر گوسفندى از شیر سگ بخورد آیا گوشت آن نجس و حرام است؟
پاسخ : در مورد شیر سگ دلیلى بر حرام بودن نداریم هرچند گوسفند از آن زیاد بخورد آن چنان که استخوانش محکم گردد، ولى در مورد خوردن شیرخوک هرگاه به این مقدار بنوشد هم گوشت خودش حرام است و هم نسلهاى بعد از آن، اما اگر کمتر از آن باشد گوشتش مکروه است و بهتر آن است که هفت روز آن را ببندند و غذاى پاک بدهند.

خرید و فروش سرقفلی بدون وجود عقد اجاره [احکام سرقفلی ]

پرسش : الف) آيا فروش سرقفلى بدون وجود عقد اجاره و مستقل از آن جايز است؟ ب) نظر به مشخّص بودن متراژ و ميزان و نقشه و موقعيّت محل و نوع مصالح و وضعيّت ساخت زير نظر مهندس ناظر و طبق پروانه شهردارى، آيا پيش‌فروش سرقفلى هر مغازه يا مصالحه آن قبل از احداث بنا و تكميل ساختمان جايز است؟
پاسخ : الف) خريد و فروش سرقفلى منهاى عقد اجاره اشكال ندارد. ب) پيش فروش سرقفلى مغازه در صورتى كه ابهامات از ملك مورد نظر برطرف گردد اشكال ندارد.

اخذ مبلغی بیشتر از اجرت اجیر توسط وکیل از صاحب کار [متفرقه اجاره]

پرسش : چنانچه بنایی وکیل شود که کارگر ساختمانی اجیر کن، آیا می تواند بیش از آنچه با کارگر قرارداد بسته، از صاحب کار پول بگیرد؟
پاسخ : هرگاه صاحب كار، بنّايى را وكيل كند كه براى او كارگر ساختمانى بگيرد چنانچه بيش از آنچه به كارگر مزد مى‏دهد از صاحب كار بگيرد حرام است، ولى اگر قبول كند كه ساختمان را با مبلغ معيّنى تمام نمايد و بيش از آنچه خرج كرده است باشد اشكالى ندارد، امّا احتياط واجب اين است كه خودش هم كارى را انجام داده باشد، خواه بنّايى باشد، يا نظارت بر آن، يا تهيّه مصالح.

تغذیه حیوان به نجاست غیر از مدفوع [حیوان نجاستخوار ]

پرسش : تغذیه کردن حیوان به نجاست (غیر از مدفوع) مانند استفاده از خون براى تغذیه طیور چه صورتى دارد؟
پاسخ : تغذیه حیوان به غیرمدفوع از سایر نجاسات باعث حرمت گوشت و شیر آن نمى شود، ولى پرهیز کردن از آن بهتر است.

رهن کامل یا زیاد کردن مبلغ رهن بشرط کم کردن اجاره [متفرقه اجاره]

پرسش : آنچه در میان بعضی از مردم معمول است که مبلغی به عنوان رهن می پردازند و منزل را بدون پرداخت مبلغی اجاره می کنند چه حکمی دارد؟
پاسخ : در ميان بعضى از مردم معمول است كه وامى‏به صاحب خانه مى‏دهند و خانه او را گرو برمى‏دارند به شرط اين‏كه قيمت كمترى جهت مال الاجاره بپردازند، يا اصلًا مال الاجاره‏اى ندهند و آن را خانه رهنى مى‏گويند، اين كار ربا و حرام است. بهترین راه برای خانه های رهن و اجاره آن است که، مالك ملك خود را به مبلغ كمى اجاره دهد، و در ضمن عقد اجاره شرط كند كه مستأجر فلان مبلغ را به او وام دهد، و ملك مورد اجاره در مقابل آن وام رهن باشد.که در این صورت اشکال شرعی نخواهد داشت.

شراکت در خرید خودرو و اجاره کردن سهم شریک [متفرقه اجاره]

پرسش : شخصى به اين جانب مقدارى پول داده است تا با پولى كه خود داشتم ماشينى خريده و ماهيانه مبلغ معيّنى به عنوان سود پول به او بدهم آيا اين كار جايز است؟ و در صورت عدم جواز راه شرعى آن چيست؟
پاسخ : براى اين كه معامله صورت شرعى داشته باشد بايد به اين نحو عمل شود كه معادل مبلغ مزبور از ماشين به صاحب پول واگذار شود سپس سهم او را از ماشين به مبلغ معيّنى اجاره‏ كنيد و براى طرفين حقّ فسخ معامله در رأس مدّت قرار داده شود و چنانچه معامله مزبور به همين نحو انجام شود صحيح است.

گوشت حیوانی که شراب یا بول خورده [حیوان نجاستخوار ]

پرسش : اگر حيوان حلال‏گوشت شراب يا بول بخورد مى‏توان از گوشت آن استفاده كرد؟
پاسخ : اشكال ندارد و قدر متيقّن در عذره است.

فروش يك ملك به صورت زمانى به چند نفر [متفرقه اجاره]

پرسش : فروش يك ملك به صورت زمانى به چند نفر چه حكمى دارد؟ (مثلًا ملك يا خانه‏اى در مشهد به چهار نفر فروخته شود تا اين ملك در هر فصل از سال در اختيار مالك همان فصل باشد كه خودش استفاده كند يا اجاره‏ دهد).
پاسخ : اين كار جايز نيست؛ ولى اگر به صورت اجاره مادام العمر و در فصل معيّنى از سال يا ماه معيّنى باشد صحّت آن بعيد نيست.

حکم دریافت اجرت در برابر نجات غریق [متفرقه اجاره]

پرسش : در خصوص موادّ 174 و 181 قانون دریایى جمهورى اسلامى ایران سؤالاتى مطرح است، لطفاً پاسخ بفرمایید. در مادّه 174 مى خوانیم: « به هر نوع کمک و نجات که داراى نتیجه مفیدى باشد، اجرت عادلانه تعلّق خواهد گرفت، ولى اگر عمل کمک یا نجات نتیجه مفیدى نداشته باشد، هیچ گونه اجرتى به آن تعلّق نخواهد گرفت، و در هیچ مورد مبلغ پرداختى بیش از ارزش نجات یافته نخواهد بود.» و در مادّه 181 آمده است: « اشخاصى که جان آنها نجات یافته، ملزم به پرداخت هیچ گونه اجرتى نخواهند بود. نجات دهندگانى که در عملیّات کمک یا نجات مربوط به یک حادثه، خدماتى براى نجات اشخاص انجام داده اند، مستحقّ دریافت سهم متناسبى از اجرت پرداختى به نجات دهندگان کشتى و بار و سایر متعلّقات آن هستند.» این دو مادّه در قالب چه نوع عقدى از عقود اسلامى مى گنجد؟ و کدام یک از قواعد فقهیّه را در بر مى گیرد؟
پاسخ : در مورد مادّه اوّل تنها در موردى مى توانند مطالبه اجرة المثل کنند که در خواستى از سوى صاحبان کالا، یا صاحبان کشتى، صورت گرفته باشد. یا توافق و قرارداد کلّى بین صاحبان کشتى ها و نجات غریق وجود داشته باشد. و در فرض درخواست از نجات غریق، مى تواند اجرة المثل خود را بگیرد هر چند اجرة المثل او بیش از قیمت کالا باشد، و این داخل در عقد اجاره، یا جعاله است. و در مورد مادّه دوّم، در برابر نجات انسان ها اجرتى لازم نیست، چون واجب است. مگر این که دولت گروهى را استخدام کرده باشد که به طور مرتّب مراقب این امر باشند، که در این صورت حق دارند حقوقشان را بگیرند، ولى قرار دادن سهمى از اجرة المثل نجات کشتى و کالا براى نجات دهنده انسانها وجه شرعى ندارد. مگر این که توافق و قرار داد کلّى با صاحبان کشتى ها و سایر دست اندرکاران صورت گرفته باشد. در مجموع تطبیق این دو مادّه بر موازین فقهى مشکلات متعدّدى دارد.

استفاده از گوشت حیوانی که با پودر خون تغذیه شده [حیوان نجاستخوار ]

پرسش : در برخى از مرغ‏داري ها به مرغ ها پودر خون مى ‏دهند آيا مى ‏توان از گوشت اين حيوانات استفاده كرد؟
پاسخ : در اينجا نيز دليل بر حرمت نداريم و ادله ناهيه مربوط به جلّال ( نجاست خوار) است ولو اينكه بهتر است اين گوشت ‏ها را نخورند.

اجاره دادن تالار جهت مجالس نامشروع [متفرقه اجاره]

پرسش : کسی که تالار مجلس دارد و آن را برای مجالس عروسی کرایه می دهد و در آن مجلس رقص و ساز باشد برای صاحب تالار که آن را اجاره داده است گناه محسوب می شود؟
پاسخ : لازم است به کسانی که تالار را اجاره می کنند سفارش کنند از هر گونه کار خلاف شرع پرهیز کنند. اگر تخلف کردند آنها مسوول هستند و او وظیفه ای ندارد.

دریافت مبلغ قرض الحسنه و پرداخت بخشی از اجاره بها توسط بنگاه دار [متفرقه اجاره]

پرسش : اگر کسی خانه ای رهن و اجاره کند و نصف پول رهن را بنگاه دار بردارد و بگوید نصف کرایه را من می دهم. آیا پولی که بنگاهدار می دهد ربا است یا نه؟
پاسخ : پرداخت سود در مقابل مبلغ مزبور مصداق رباست.

اجاره دادن ملک رهن شده به مالک آن [متفرقه اجاره]

پرسش : من مغازه ای رهن کردم و می خواهم آن را به صاحب مغازه کرایه دهم آیا این کار اشکال دارد؟
پاسخ : در صورتی که تغییراتی در ملک ایجاد نمایید این کار مانعی ندارد.

گوشت حیوانی که از مردار تغذیه می کند [حیوان نجاستخوار ]

پرسش : اگر گوشت حیوان حلال گوشتی را که توسط روباه کشته شده بپزیم و به مرغ و خروس بدهیم آیا گوشت آنها حلال است؟
پاسخ : خوردن گوشت آن مرغ و خروس اشکال ندارد.

دادن و گرفتن چک تخلیه در اجاره [متفرقه اجاره]

پرسش : آیا دادن و گرفتن چک تخلیه که در حال حاضر در بنگاه های معاملاتی عرف شده است با توجه به این که اولاً مستأجر در زمان صدور آن علم به موضوع دارد که توان پرداخت مبلغ را ندارد و ثانیاً به خاطر عرفی بودن در صورت عدم تحویل چک، منزل به وی اجاره نمی دهند از نظر شرعی دارای اشکال است یا خیر؟
پاسخ : هرگونه تعهدی برای تخلیه در مورد مقرّر با رضایت طرفین اشکالی ندارد.

عدم تنافی شرط عدم اجاره مجدد عین مستأجره با ملکیت منافع [متفرقه اجاره]

پرسش : اگر موجر با مستاجر شرط کرده باشد که نمی تواند عین مستاجره را اجاره دهد و با توجه به اینکه مستاجر مالک منافع شده آیا این شرط لطمه به مالکیت خصوصی نمی زند؟
پاسخ : مستاجر، مالک منافع است نه مالک عین و باید طبق قرارداد خود عمل نماید.

خوردن اشیاء خبیث [خوردنی های حرام ]

پرسش : آیا خوردن چیزهایی خبیث و به اصطلاح چندش آور جایز است؟
پاسخ : خوردن اشیاء خبیث و پلید که طبع انسان از آن تنفر دارد (مانند فضله و بول حیوانات و آب بینی و امثال آن) حرام است هر چند پاک باشد.

اجاره ی خانه از مسیحیان در کشور مسیحی [متفرقه اجاره]

پرسش : در صورت اجاره ی خانه از مسیحیان در کشور مسیحی آیا تطهیر خانه لازم است یا محکوم به طهارت است؟
پاسخ : محکوم به طهارت است.

وظیفه کسی که رهن کامل کرده [متفرقه اجاره]

پرسش : من خانه را رهن کامل کرده ام و امکان فسخ معامله نیست نمازهای من در این خانه باطل است؟
پاسخ : نیت قرض کند و رضایت او را بطلبد و اگر یقین به رضایت دارید کافی است.

فرو بردن عمدی اخلاط [خوردنی های حرام ]

پرسش : آیا فرو بردن عمدی اخلاط سر و سینه جایز است؟
پاسخ : تا زمانی که وارد فضای دهان نشده اشکال ندارد.

خمس معدنی که اجاره ای می باشد [متفرقه اجاره]

پرسش : چنانچه معدنی را اجاره کنند، خمس آنچه که استخراج می شود بر عهده کیست؟ مالک یا مستاجر؟
پاسخ : کسی که اجاره داده خمس معدن ندارد و اجاره کننده خمس دارد پس از کسر مخارج.

تعلق اجرت به برنامه های تبلیغاتی صدا و سیما [متفرقه اجاره]

پرسش : برنامه‌اى تبليغاتى به سيما داده مى‌شود تا در شب مشخّصى پخش نمايند. مسؤولين محترم ذيربط اسمى از پرداخت پول براى اين كار نمى‌برند و متعارف اين عمل هم در ذهن برادران متقاضى چنين بوده كه چون كار، كار قرآنى است حتماً رايگان خواهد بود. ولى بعد از اتمام برنامه، عزيزان سيما مطالبه وجه مى‌نمايند. آيا دينى بر ذمّه متقاضيان مستقر است؟
پاسخ : برنامه‌هاى تبليغاتى معمولاً اجرت دارد، خواه صحبتى درباره آن باشد، يا نشده باشد. و خواه در ذهن متقاضيان، مجّانى بودن باشد، يا نباشد. بنابراين، شما مديون اجرت تبليغات هستيد. ولى سزاوار است مسؤولين صدا و سيما تا آنجا كه امكان دارد در اين گونه مسائل قرآنى و فرهنگى ارفاق كنند.

حبوبات پخته شده با گوشت غیر مذکی [خوردنی های حرام ]

پرسش : اگر در کشور خارجی در سفره اهل کتاب باشیم که غذای طبخ شده مرغ با لوبیا باشد که با هم پخته شده، آیا می شود از لوبیای آن خورد یا نه؟
پاسخ : استفاده از حبوبات و لوبیا اشکالی ندارد ولی استفاده از آبگوشت غیر مذکی جایز نیست.

خوردن ژلاتین [خوردنی های حرام ]

پرسش : خوردن ژلاتین چه حکمی دارد؟
پاسخ : مصرف ژلاتين هايي که مطمئن است از حيوان حلال گوشت ذبح شرعي شده، گرفته اند، اشکال ندارد ولي از غير آن اجتناب کند مگر در موارد ضرورت قطعيه.

استفاده از خاک در بعضی از غذاهای محلی [خوردنی های حرام ]

پرسش : در بعضی نقاط غذایی طبخ می شود که یکی از مواد اولیه آن نوعی خاک قرمز است؛ استفاده از آن غذا چه حکمی دارد؟
پاسخ : اگر مقدار کم باشد و مستهلک شود مانعی ندارد.

شیر زن مرده [خوردنی های حرام ]

پرسش : خوردن شیرمادری که هنگام زایمان فوت کرده چه حکمی دارد؟
پاسخ : اشکالی ندارد.

تخم مرغ موجود در شکم مرغ مرده [خوردنی های حرام ]

پرسش : تخم مرغى که از شکم مرغ مرده بیرون مى آید چه حکمی دارد؟
پاسخ : پاک است، به شرط این که پوست آن سفت شده باشد، ولى باید ظاهر آن را آب بکشند.
تعداد صفحات : 538