Böyük Mərcəyi-təqlid Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin dəftərxanasının rəsmi saytı

Böyük Mərcəyi-təqlid Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin dəftərxanasının rəsmi saytı

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

LoginToSite

Təhlükəsizlik sözü:

İstifadəçi adı:

Şifrə:

LoginComment LoginComment2 LoginComment3 .
əsasında düz
 

YUXUNUN REALLIQĞI VƏ GƏLƏÇƏK HADİSƏLƏRDƏ RABİTƏSİ

Sual : Yuxunun reallıqla, gələcək hadisələrlə bir rabitəsi varmı?
Qısa cavab:
Yuxular bir neçə növ olur, yalnız bir hissəsi “gerçək yuxu” (doğru yuxu) adlanır, hansı ki bəzi gələcək həqiqətləri kəşf etmək üçün açardır. Bu iddianı Quran da təsdiq edir. Əlavə olaraq, təcrübə sayəsində bir çox nümunələri öz isbatını tapmışdır. Əlbəttə, yuxu özü-özlüyündə bilik qaynağı kimi təqdim edilə bilməz.

ƏMİRƏL- MÖMİNİN ƏLİ (ə) VƏ TARİXİN ƏHƏMİYYƏTİ

Sual : Əmirəl-möminin Əlinin (ə) baxışında tarixi mütaliə etməyin nə kimi dəyəri vardır?
Qısa cavab:

Əmirəl-möminin Əli (ə) buyurur: “Ey Allah bəndələri! Ruzigar keçmişdəkilərə necə keçibsə, sağ qalanlar üçün də elə keçir. Hazırda mövcud olun əbədi qalmayacaq. İşinin sonu işinin əvvəli kimidir. Əməl və rəftarları bir-birinə bənzər, əlamətləri aşkardır!”.
Həzrət (ə), keçmiş sünnələrə – qanunlara diqqəti imanın əsaslarından biri olaraq sayır və buyurur: “Keçmiş təkəbbürlü ümmətlərin başına gələn ilahi əzablardan, cəzalardan, bir də pis aqibətlərindən ibrət götürün və torpaq altındakı qəbirlərindən dərs alın!”.

 

PİSLİKDƏN ÇƏKİNDİRMƏNİN İNSAN AZADLIĞI İLƏ ZİDDİYƏTİ

Sual : Pislikdən çəkindirməyin (nəhy əz münkər) insan azadlığı ilə ziddiyyəti varmı?
Qısa cavab:
İslamın iki böyük ictimai prinsipi sayılan yaxşılığa dəvət və pislikdən çəkindirmədən məqsəd fərdləri yaxşı və faydalı işlərə yönəltmək, çirkin işlərdən çəkindirmək, bir sıra ictimai və etik azğınlıqlarla mübarizə aparmaqdır. Müştərək taleyin mövcud olduğu birgə yaşam üslubunda fəsadla mübarizə və insanları yaxşı işlərə dəvət mühüm və qaçılmaz vəzifədir. Belə bir cəmiyyətdə fərdlər əməllərinin xeyir və şərində tamamilə şərikdirlər. Bir fərdin əməlinin nəticəsi bütün fərdləri ağuşuna alır.

TARİXİ ÖYRƏNMƏYİN ƏHƏMİYYƏTİ

Sual : Niyə tarixi öyrənmək bu qədər əhəmiyyətlidir?
Qısa cavab:
İnsan ömrünün ən önəmli səmərəsi onun təcrübələridir. Tarix, keçmiş əsrlərdəki bütün insanların təcrübələrini onu araşdıranların önünə sərir.
Tarix daim təkrarlanır. İmam Əli (ə) da buna işarə edir və buyurur:
“Ey Allah bəndələri! Ruzigar keçmişdəkilər üçün necə cərəyan edibsə, yerdə qalanlara da elə keçəcək”.
Odur ki, məğlubiyyət, nakamlıq, zəfər, uğur, sivilizasiyaların çiçəklənməsi, hökumətlərin süqutu və s. amillərini tarixdə görmək olar.

QURAN BAXIMINDAN AĞLIN FƏALİYYƏT VƏ FUNKSİYASI

Sual : Quran baxımından ağlın fəaliyyət və funksiyaları hansılardır?
Qısa cavab:
Quranın bəyanına əsasən, ağlın fəaliyyət və funksiyası bunlardan ibarətdir:
1- Zikir: unutqanlığın antonimi kimi;
2- Fikir: düşünmək və ağılın fəaliyyəti;
3- Fiqh: dərk və dəlil əsasında elm əldə etmək;
4- Şüur: elm, bilgi və daxili hiss;
5- Bəsirət: idrak qüvvəsi və elm;
6- Dirayət: elm, savad və zəka.
Quranda ağıl üçün işlədilən, elm və idrak məfhumunu çatdıran bütün sözlər elmin prizmalarından birinə işarə edir və ona uyğun şəkildə istifadə edilmişdir.

QURAN BAXIMINDAN ELMİN ƏHƏMİYYƏTİ

Sual : Qurani-kərimin ayələrində elmin əhəmiyyəti necə bəyan olunur?
Qısa cavab:
Qurani-kərimdə elm öyrənməyin, mərifət kəsb etməyin əhəmiyyətini göstərən bir çox ayələr vardır; “Talaq” surəsində kainatın yaradılış hədəfi kimi elm və bilik, “Bəqərə” surəsində isə peyğəmbərlərin gəlişinin məqsədi kimi təlim-tərbiyə göstərilir.
Eyni məna “Ali-İmran” və “Cumə” surələrində də gəlib. Bundan əlavə “Qəsəs” və “Muhəmməd (s)” surələrinin bəzi ayələrində Quranın nazilolma səbəbi kimi təfəkkür etmək, ibrət götürmək qeyd edilib. Hətta, “İsra” surəsində deyilir ki, İslam peyğəmbərinin (s) merac səfəri elm və mərifət məqsədi daşıyırdı. Həmin məna “Nəcm” surəsində də təkrar edilib.

QURAN BAXIMINDAN ELMİN ƏHƏMİYYƏTİ

Sual : Qurani-kərimin ayələrində elmin əhəmiyyəti necə bəyan olunur?
Qısa cavab:
Qurani-kərimdə elm öyrənməyin, mərifət kəsb etməyin əhəmiyyətini göstərən bir çox ayələr vardır; “Talaq” surəsində kainatın yaradılış hədəfi kimi elm və bilik, “Bəqərə” surəsində isə peyğəmbərlərin gəlişinin məqsədi kimi təlim-tərbiyə göstərilir.
Eyni məna “Ali-İmran” və “Cumə” surələrində də gəlib. Bundan əlavə “Qəsəs” və “Muhəmməd (s)” surələrinin bəzi ayələrində Quranın nazilolma səbəbi kimi təfəkkür etmək, ibrət götürmək qeyd edilib. Hətta, “İsra” surəsində deyilir ki, İslam peyğəmbərinin (s) merac səfəri elm və mərifət məqsədi daşıyırdı. Həmin məna “Nəcm” surəsində də təkrar edilib.

Quranın fitrət və vicdanı bilik qaynağı kimi tanıtdırması

Sual : Görəsən, Qurani-kərim fitrət və vicdanı bilik (qazanma) qaynağı kimi təqdim edirmi?
Qısa cavab:
Allah-taala “Şəms” surəsində insan nəfsinə xeyir və şərin ilham olunmasından xəbər verir, eyni halda əxlaqi vicdanın ilhamverici qaynağına, insanın günah və təqvanı dərk etməsinə işarə edir. “Ənbiya” surəsində də bütpərəstlərin özlərinə qayıtmasına, müşrikcəsinə pərəstişlərinə yenidən baxmalarından xəbər verir. Habelə, “Loğman”, “Ənkəbut”, “Bəqərə” və “Rum” surələrində eyni məna təqib edilir.

Quranda təfəkkür və dərin düşüncənin əhəmiyyəti barədə

Sual : Quranda təfəkkür və dərin düşüncənin əhəmiyyəti necə qeyd edilib?
Qısa cavab:
Allah-taala “Bəqərə” surəsində ilahi ayələrin nazilolma səbəbi kimi dərin düşüncə, ağıl və təfəkkürü göstərir. Bir sıra Quran ayəsi məzəmmətedici tərzdə, ağıl və düşüncədən faydalanmadıqları üçün insanları hesaba çəkir. Quran buyurur: Allah ağıl qüvvəsini insanların ixtiyarında qoydu ki, həqiqətlərin dərkində ondan yararlansın. Əks təqdirdə, məzəmmət olunacaq. Quran insan ağıl və zəkasını başlıca bilik qaynaqlarından sayaraq, hamını bir nəfər kimi bütün məsələlərdə dərin düşüncəyə, fikir yürütməyə dəvət edir.

Quran ayələri və hədis nöqteyi-nəzərindən əxlaqda dəyişiklik imkanı

Sual : Quran ayələri və hədis baxımından fərdlərin əxlaqında dəyişilmə istedadı vardırmı?
Qısa cavab:

Əxlaqı saflaşdırmağa birbaşa təşviq edən ayələr əxlaqi səciyyələrin dəyişməsi imkanına tutarlı dəlildir. Misal üçün: “قد افلح من زکیها و قد خاب من دسیها”; “Hər kim nəfsini saflaşdırsa, nicat tapıb və nəfsini günaha bulaşdıran kəs isə məyus və məhrum olub”. İslam hədislərində də mövzu ilə əlaqədar şəffaf ifadələr gözə dəyir. O cümlədən, bir hədisdə Allah Rəsulunun (s) səhabələrindən biri Cərir ibn Abdullaha buyurur:
“انک امرء قد احسن الله خَلقک فاحسن خُلقک”
“Allah sənə gözəl sima verib, əxlaqını da sən gözəlləşdir!”.

 

“Seyri-süluk”da müəllimə ehtiyac məsələsindən sui-istifadə

Sual : “Seyri-süluk”da müəllimə ehtiyac məsələsindən nə kimi sui-istifadələr olunmuşdur?
Qısa cavab:
Hər zaman, hər bir xalq və millət arasında düzgün və yaradıcı məfhumlardan sui-istifadələr olunmuşdur. Əxlaq ustadı məsələsi, nəfsi saflaşdırma və Allaha doğru seyrin – hərəkətin daha effektiv olması üçün ümumi və xüsusi müəllimlərdən istifadə vacibliyi bu qaydadan müstəsna deyil.
Sufilərin bir dəstəsi özlərini “mürşid”, “şeyx”, “təriqət piri” və “qütb” adlandıraraq, başqalarını qeydsiz-şərtsiz özlərinə tabe etməyə çalışırlar. Deyirlər ki, təriqət pirindən şəriətə zidd əməllər görsəniz, irad tutmayın, çünki təslim olmuş ruhla bu işi görmək ona qarşı çıxmaqdır.

İslam hədislərində mükaşifə və intuisiya əldə etməyin yolu

Sual : İslam hədisləri nöqteyi-nəzərindən mükaşifə və intuisiya əldə etməyin yolu nədir?
Qısa cavab:

Hədislərdə gələn ibarələrdən məlum olur ki, insanın imanı artdıqca, günahlar nəticəsində qəlbi əhatə edən pərdələr kənarlaşdıqca, insan varlıq aləminin sirlərini daha da kəşf edir. Belə ki, sonda İbrahimsayağı göy və yer səltənətini müşahidə edə bilər. O cümlədən, hədislərdə vurğulanır ki, insan qəlbi şeytandan təsirlənmədiyi təqdirdə mələkut aləminə nəzər sala bilər. Yaxud, hədislərdə həqiqi elm nur sayılmışdır, hansı ki Allah bəzi bəndələrinin qəlbinə salır və bəndə onun sayəsində qeyb aləmini görə bilir.

Təbiət barəsində təfəkkür – Quranın bilgi qazanmaq xüsusunda təklifi

Sual : Niyə Quran bizi təbiət barədə düşünməyə dəvət edir?
Qısa cavab:
Quran bir bilik və tanıma qaynağı kimi hiss və müşahidədən istifadənin vacibliyinə çoxlu təkid edir. İnsanların diqqətini göyə və onun gözəlliklərinə, nəzminə və möhkəmliyinə çəkməsi, qəlblərin dirilməsi və Allahşünaslıq, tövhid yolunu keçməsi üçün onları yer-göy və məxluqatın sistematikliyinə baxmağa dəvət etməsi, yağışın yağmasına, ölmüş torpağın dirilməsini görməyə çağırması, yaradılışın əvvəlinə diqqətini yönəltməsi, insanı qidasına bir də baxıb onun necə yarandığını görməyə və ümumi olaraq, varlığın müxtəlif nəsnələri haqqında düşünməsinə dəvət etməsi bu qəbildəndir.

RƏHMANİ MÜKAŞİFƏNİ ŞEYTANİ MÜKAŞİFƏDƏN VƏ REALLIĞI XƏYALDAN AYIRMAĞIN MEYARI

Sual : Rəhmani (ilahi) mükaşifəni şeytani mükaşifədən və reallığı xəyaldan ayırmağın hər hansı bir yolu varmı?
Qısa cavab:
Rəhmani mükaşifəni tanımağın üç ümdə əlaməti var:
1.    Rəhmani mükaşifələr həm yəqin həddindədir, həm də imanın ən yüksək səviyyəsi ilə yanaşıdır. Halbuki, şeytani mükaşifələr bundan məhrumdur.
2.    Rəhmani mükaşifələr kitab və sünnəyə uyğundur, şeytani mükaşifələrdə isə belə deyil.
3.    Rəhmani mükaşifələrin məzmunu ağılauyğun olduğu halda, şeytani mükaşifələr başdan-ayağa mövhumat dolu və əsassızdır.

ELMİN İMANA TƏSİRİ

Sual : Görəsən, elmin insanın imanına təsiri varmı?
Qısa cavab:
Elm imanın qaynağıdır, onunla möhkəm bağlılığı var. “İsra” və “Səba” surələrində bu məqama işarə edilir:
“Elm verilmiş kəslər Rəbləri tərəfindən nazil olana iman gətirirlər”. Habelə, Allah-taala “Ali-İmran” surəsində elmlə imanın möhkəm əlaqəsinə gözəl şəkildə aydınlıq gətirərək, belə buyurur: “Elm və məlumatı daha çox olanların təslimçiliyi və imanı da çoxdur”. Əlbəttə, elmin imanı formalaşdırmaqdan əlavə, mətanət və dönməzlik kimi səmərələri də vardır.

QURANİ-KƏRİM VƏ İMAMIN TƏYİN OLUNMASINA MÜNASİBƏT

Sual : İmamın Allah tərəfindən təyin olunmasına Qurani-kərim necə yanaşır?
Qısa cavab:

Quran ayələrindən başa düşmək olur ki, canişinlər Allah tərəfindən təyin olunur. Misal üçün ayədə Allah İbrahimə (ə) buyurdu: “Mən səni insanlara imam və rəhbər təyin etdim.”

 

İCMANIN DİNİ DƏLİL SAYILMASINA DAİR ƏHLİ- SÜNNƏTİN QURANDA SÜBUTLARI

Sual : Əhli-sünnət icmanı əsaslandırmaq üçün hansı ayələrə istinad edir?
Qısa cavab:

Əhli-sünnət alimləri xəlifə təyin etmək üçün icmanı (yekdil rəyi) əsas tuturlar. Buna dəlil olaraq “iman əhlinin tutduğu yoldan başqa yolla gedərsə” ayəsini qeyd edirlər. “möminlərin yolu” dedikdə məqsəd “Peyğəmbərə itaət”dir. Ayənin mənası budur ki, hər kəs Peyğəmbərlə müxalifət edərsə, ona tabe olmazsa və möminlərin itaət etdiyi kimi ona itaət etməzsə, yeri cəhənnəm odudur.

MƏHƏMMƏD PEYĞƏMBƏRİN (s) QƏBİRİ İLƏ YANAŞI DƏFN OLUNMAQ ÖMƏR ÜÇÜN BÖYÜK BİR FƏZİLƏTDİR!

Sual : Ömər ibn Xəttabın peyğəmbərin (s) qəbrinin yanında dəfn olunması və bunun üçün Ayişədən icazə alınması xəlifə üçün bir fəzilət sayılırmı?
Qısa cavab:

Rəvayətə görə İkinci xəlifə Ömər ibn Xəttab Məhəmməd peyğəmbərin (s) yanında dəfn olunması üçün Aişədən icazə aldı. Bu hərəkət “Biz peyğəmbərlər özümüzdən heç nəyi irs qoymuruq; bizdən qalan hər bir şey sədəqədir” hədisi ilə ziddiyyət daşıyır.

QURANİ-KƏRİMDƏ ƏHLİ-BEYTƏ (ə)-a MƏHƏBBƏT

Sual : “Məvəddət” ayəsinə əsasən kimlərə qarşı məhəbbət bəsləmək tövsiyə olunmuşdur?
Qısa cavab:

İmam Həsən (ə) oxuduğu xütbədə belə buyurdu: “Mən elə bir əhli-beytdənəm ki, Allah onlara məhəbbət bəsləməyi hər bir müsəlmana vacib etmiş və buyurmuşdur: “Ey Peyğəmbərimiz! De, mən risalət müqabilində sizdən ən yaxınlarıma məhəbbət bəsləməkdən başqa heç bir şey istəmirəm.

 

“QARDAŞLIQ” HƏDİSİNİN DƏLALƏTİ

Sual : “Qardaşlıq” hədisi imam Əlinin (ə) hansı fəzilətlərini sübut edir?
Qısa cavab:

“Qardaşlıq” hədisinə görə peyğəmbər (s) yalnız Əlini (ə) özünün qardaşlıq məqamına yüksəltmişdir. Şübhəsiz ki, bu iş səbəbsiz deyildi; əksinə, o Allahın əmri əsasında idi. Bu fəzilət də ilahi bir fəzilət idi ki, Allah onu istədiyi şəxsə nəsib edir.


 

MƏHƏMMƏD PEYĞƏMBƏR (s) HƏZRƏT ƏLİNİ (ə) UŞAQ YAŞINDA QUCAQINA ALARDI

Sual : Həzrət Əli (əleyhis-salam) uşaqlıq çağlarında Peyğəmbərin yanında olmasını necə xatırlayır?
Qısa cavab:

Həzrət Əli (ə) belə xatırlayır: Mən səfərdə və evdə daim onunla bilikdə idim – eynilə bala dəvənin anasının ardınca getdiyi kimi. Hər gün öz gözəl davranışlarından birini mənə göstərir, mənə onu təqlid etməyi tövsiyə edirdi. Hər il “Həra” mağarasında ibadət edərdi. Mən onu görürdüm, məndən başqa heç kəs onu görmürdü.

“QAPILARIN BAĞLAMASI” HƏDİSİNİN RAVİLƏRİ

Sual : Əhli-sünnə alimləri “Qapıların bağlaması” hədisini hansı səhabələrdən nəql etmişlər?
Qısa cavab:

Bu hədisi peyğəmbərin (s) səhabələrindən 14 nəfər və peyğəmbərin (s) xanımlarından 2 nəfər nəql edib. Nəqllər müxtəlif məşhur kitablarda öz əksini tapıb.

 

ƏHLİ-SÜNNƏT ALİMLƏRİNDƏN “NUR” HƏDİSİNİ NƏQL EDƏN RAVİLƏR

Sual : Bu hədisi əhli-sünnət alimlərindən kimlər nəql etmişlər?
Qısa cavab:

Məqalədə bir qrup əhli-sünnə alimlərinin adı sadalanır.

ƏHLİ-SÜNNƏT ALİMLƏRİNDƏN “NUR” HƏDİSİNİ NƏQL EDƏN RAVİLƏR

Sual : Bu hədisi əhli-sünnət alimlərindən kimlər nəql etmişlər?
Qısa cavab:

Məqalədə bir qrup əhli-sünnə alimlərinin adı sadalanır.

“AMAN” HƏDİSİNİ NƏQL EDƏN ƏHLİ-SÜNNƏ ALİMLƏRİ

Sual : Əhli-sünnə alimlərindən “Aman” hədisini kimlər nəql etmişlər?
Qısa cavab:

Burada 15 əhli-sünnə aliminin və onların əsərlərinin adı çəkilir.

HƏZRƏT ƏLİ (ə) MÖMİNLƏRİN QƏLBİNDƏ

Sual : “Məryəm” surəsinin 96-cı ayəsində söhbət nədən gedir?
Qısa cavab:

Bəzi hədislərə görə bu ayə İmam Əli barəsindədir. Məsələn bir hədisdə İbn Abbasdan nəql olunub: “İman gətirib yaxşı iş görənlər üçün Rəhman Allah qəlblərdə sevgi yaradacaq.” ayəsi Əli ibn Əbi Talib haqqında nazil olub.

QƏZA VƏ QƏDƏRİN İNSAN İXTİYARI İLƏ ZİDİYYƏT TƏŞKİL ETMƏMƏSİ

Sual : Qəza və qədər dedikdə məqsəd nədir?
Qısa cavab:

İlahi təqdirlə tanış olduğumuz zaman, başa düşəcəyik ki, varlıq aləmində yaşayış mühiti və failin (iş görənin) iradəsindən kənar "qəza və qədər" adlı bir amil yoxdur. Misal üçün Tənbəllik və işsizliyi seçən, bir-biri ilə ixtilaf və ziddiyyətə düçar olan və Allahın verdiyi qüvvə və enerjini yanlış yollarda sərf edərək hədər edən, öz zaman və mühitinin vəziyyətindən xəbərsiz olan və şəxsi mənafeyini güdməklə öz həmcins və həmnövlərindən bixəbər olan millət barədə ilahi təqdir gec-tez onların bir-birindən ayrılaraq (parçalanaraq) məhv olmasından ibarətdir.

ÖNÇƏKİ DİNLƏRDƏ ORUC

Sual : İslamdan öncəki dinlərdə də oruc var idimi?
Qısa cavab:

Qurani-Kərim orucun öncəki dinlərdə olmasını açıq şəkildə bəyan edir: "Oruc sizdən öncəkilər üçün də vacib edilmişdir." Həmçinin, qədim və hazırkı Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədidlərdə də bu məsələyə işarə olunmuşdur.

Səhifə sayı : 16