چرا این همه سؤال مى کنیم؟

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 
معراج، شقّ القمر، عبادت در قطبین
یک بحث پیچیده همراه با سؤالات گوناگون

انسان ذاتاً «کنجکاو» آفریده شده، و قسمت عمده معلومات خود - و به عقیده بعضى همه آن را - مدیون همین «حس کنجکاوى» است.

او میل دارد همه اسرار جهان را تا آنجا که امکان دارد کشف کند، هیچ چیز براى او لذت بخش تر از یک خبر تازه، و یک کشف مربوط به این جهان پهناور نیست.

او این حس را در همه چیز حتى در مسائل مذهبى و دینى به کار مى اندازد، و مى خواهد تا آنجا که فکر و عقل او اجازه مى دهد اسرار و فلسفه احکام مذهبى، و چگونگى عقائد مربوط به آنرا درک کند.

به همین دلیل ما انتظار داریم اسرار همه «مسائل اسلامى» را - اعم از عقائد، احکام و قوانین - تا آنجا که مى توانیم درک کنیم، و نیز انتظار داریم معلومات ما در این قسمت با معلوماتى که از جهان آفرینش از طریق علوم طبیعى دریافته ایم کاملا تطبیق کند.

این انتظار ما کاملا بجاست، مذهب واقعى آن است که فکر ما را در این مسائل مختلف علمى راهنمائى کند، و مکمل قوانین جهان آفرینش باشد، اگر مذهب با قوانین آفرینش تضاد داشته باشد مذهب نیست، خرافات و موهومات است.

ولى آیا مى دانید کتاب بزرگ آسمانى ما «قرآن» سهم مؤثرى در برانگیختن این حس در همه پیروان خود دارد و در حقیقت به آن دامن زده است؟

زیرا روش قرآن این است که خود براى همه «مسائل اصولى» استدلال مى کند، استدلالهائى که براى همه - در سطوح مختلف معلومات - آموزنده و بیدار کننده است.

بعلاوه قرآن از مخالفان خود نیز مطالبه دلیل و برهان مى نماید، و آنها را بخاطر پیروى از عقائد غیر مستدل و غیر منطقى سرزنش مى کند. آیات قرآن پر است از اینگونه مطالب که اینجا جاى نقل آن نیست، و این است که مى گوئیم قرآن حس کنجکاوى و استدلال ما را برانگیخته است.

ولى اگر شما وارد محیط مسیحیت کنونى یا بسیارى از مذاهب دیگر شوید و بخواهید مثلا یکى مسیحى واقعى و مؤمن باشید با کمال تعجب مى بینید وضع، وضع دیگرى است.

احساس مى کنید یک سلسله عقائد در برابر شما چیده شده که خواه ناخواه باید به آن مؤمن باشید و زیاد درباره آن بحث و گفتگو نباید بکنید:

مثلا اگر بپرسید مسئله تثلیث در وحدت و به عبارت دیگر «خدایان در عین این که سه گانه اند یکى بیش نیستند، و در عین یگانگى، سه هستند! چگونه به عقل مى گنجد؟

به شما خواهند گفت: این مطلبى است که باید آن را پذیرفت و با قلب به آن ایمان داشت و تعبداً قبول نمود!

اگر بپرسید آیا عیسى مسیح فرزند واقعى خداست؟

حتماً به شما مى گویند: آرى!

اگر ادامه دهید: فرزند واقعى براى خدا چه مفهومى مى تواند داشته باشد؟!

خواهند گفت: این دیگر از اسرارى است که باید با قلب پذیرفت!

باز اگر سؤال کنید: خدا براى چه منظورى فرزند خود را به این جهان پرغوغا، در میان این بشر دوپا فرستاده است؟

مى گویند: براى این که قربانى گناه بشر بشود، و افراد بشر آمرزیده شوند!

خوب، اگر ادامه دهید که او چه گناهى کرده که به آتش ما بسوزد؟ وانگهى قربانى شدن او چه تأثیرى در روح گنهکار من و تکامل و پرورش آن خواهد داشت؟!

باز مى گویند: انتظار نداشته باشید همه چیز را با استدلال درک کنید!

البته ما مسلمانان از این طرز بحثها بسیار متعجب و ناراحت خواهیم شد، زیرا قرآن به ما آموخته در همه مسائل اعتقادى فکر و استدلال نمائیم، اما متأسفانه مسیحیان امروز چون به این طرز بحث خو گرفته اند، زیاد هم از آن احساس ناراحتى نمى نمایند.

تصدیق مى کنید این نعمت بزرگى است که اسلام به ما ارزانى داشته، و به ما حق بحث و مطالعه و تفکر و تدبر داده است، و همچون مذاهب آمیخته به خرافات راه استدلال و برهان را به روى ما نبسته است.

در هر حال کتاب حاضر زائیده همین طرز تربیت اسلامى است، و در آن سه مسئله از مسائل مختلفى که کراراً از آن سؤال مى کنند مطرح شده است:

1- مسئله «معراج» و سفر پیامبر اسلام با همین بدن به آسمانها... آیا این حقیقت دارد؟ و اگر حقیقت دارد چگونه با اصول علمى امروز سازگار است؟

2- از آن مهمتر آیا مسئله «شق القمر» که در ردیف معجزات و کارهاى خارق العاده پیامبر نقل مى شود، صحت دارد؟ و آیا با علوم روز سازگار مى باشد؟

3- و نیز مسئله انجام وظایف اسلامى (مانند نماز و روزه) در مناطق قطبى، در آنجا که شبها و روزهاى بسیار طولانى (گاهى هر یک به اندازه شش ماه) دارد، و این که اگر اسلام یک آئین جهانى است و محدود به مناطق خاصى نیست، تکلیف اشخاصى که در آن نقاط زندگى مى کنند چیست؟

در این کتاب کوشش شده با بیانى ساده و روشن، و در عین حال کاملا مستدل و منطقى، و دور از هر گونه تعصب، مسائل فوق مورد بررسى قرار گیرد.

قم - ناصر مکارم

بهمن ماه 1347

 

یک بحث پیچیده همراه با سؤالات گوناگون
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Lotus
Mitra
Nazanin
Titr
Tahoma