پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

تعدد باغداران و وحدت مالک در مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : آیا صاحب باغ می تواند با چند نفر قرارداد مساقات ببندد؟
پاسخ : آری، ممكن است طرف قرارداد در مساقات متعدّد باشد يعنى صاحب باغ آن را در اختيار چند نفر بگذارد و با آنها قرارداد مساقات ببندد.

مساقات در درختانى که نياز به آبيارى ندارند [احکام مساقات ]

پرسش : در مورد درختانی كه احتياج به آبيارى ندارند و از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مى‏كنند، آیا معامله مساقات صحیح است؟
پاسخ : در فرض سوال، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل‏زدن و كود دادن و سمپاشى كه موجب زياد شدن يا مرغوبيت ميوه مى‏شود احتياج داشته باشد معامله مساقات در آن صحيح است.

تکلیف ميوه ها در صورت بطلان معامله مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : اگر معلوم شود که معامله مساقات باطل بوده ميوه ‏هاى باغ متعلق به کیست؟
پاسخ : مال صاحب باغ است، ولى بايد اجرت آبيارى و كارهاى ديگر را مطابق معمول به كسى كه درختان را سرپرستى كرده بدهد.

لزوم اجرای صیغه لفظی یا معاطاتی در مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : آیا برای اجرای مساقات باید صیغه ای خوانده شود؟
پاسخ : در معامله مساقات مى‏توانند صيغه بخوانند، همچنين اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را دراختيار كسى كه كار مى ‏كند بگذارد و او نيز به همين قصد تحويل گيرد بى آن كه صيغه ‏اى بخواند، باز معامله صحيح است (ولى گفتگوى لازم براى مدّت و شرايط بايد قبلًا شده باشد).

چگونگى فسخ قرارداد مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : چگونه می توان قرار داد مساقات را فسخ کرد؟
پاسخ : طرفين معامله مى‏توانند با رضايت يكديگر معامله مساقات را فسخ كنند و نيز اگر در ضمن قرارداد، حقّ فسخ براى هر دو يا براى يكى قرارداده باشند مى‏توانند معامله را به هم زنند واگر در قرارداد مساقات شرطى ذكر كرده باشند و آن شرط عملى نشود و كسى كه شرط به نفع اوست نتواند طرف را وادار به انجام آن كند، مى‏تواند معامله را به هم زند.

معنی مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : گفته می شود معامله ای به نام مساقات داریم، بفرمایید که این چه نوع معامله ای است؟
پاسخ : هرگاه كسى درختان ميوه خود را تا مدّت معيّنى به ديگرى واگذار كند كه در مقابل دريافت سهمى از ميوه، باغ او را آبيارى و رسيدگى نمايد اين معامله را «مساقات» گويند.

شرایط مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : آیا در تحقق مساقات شرایطی لازم است؟
پاسخ : مساقات چند شرط دارد: 1- مالك و باغدار بايد بالغ و عاقل‏باشند. 2- كسى آنها را مجبور به اين كار نكرده باشد. 3- ممنوع از تصرّف در مال خود نباشند 4- مدّت مساقات بايد معلوم باشد و اگر ابتداى آن را معيّن‏كنند و آخر آن را موقعى‏ قرار دهند كه حاصل آن سال بدست مى‏آيد صحيح است. 5- بايد سهم هر كدام به صورت نصف يا ثلث حاصل و مانند آن باشد، بنابراين اگر قرار بگذارند كه مثلًا يك تن از ميوه، مال صاحب باغ و بقيّه مال كسى است كه كار مى‏كند معامله باطل است. 6- بايد قرار داد معامله را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن بگذارند چنانچه كارهايى مانند آبيارى و سمپاشى كه براى پرورش ميوه لازم است باقى‏مانده باشد مساقات صحيح است وگرنه اشكال دارد و اگر فقط احتياج به كارهايى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن باشد قرارداد آنها صحيح است، ولى مساقات نيست.

محدوده اجرای مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : معامله مساقات در چه مواردی اجرا می شود؟
پاسخ : معامله مساقات علاوه بر درختان ميوه در مورد درختانى مانند درخت گل كه از گل آن براى گلاب گيرى و مانند آن استفاده مى‏كنند و يا درختانى مثل درخت حنا و سدر كه از برگ آنها بهره مى‏گيرند، يا بعضى از درختان كه از شيره و صمغ آن استفاده مى‏كنند صحيح است، ولى در مورد درختانى كه هيچ يك از اينها را ندارد مساقات صحيح نيست.

عدم صدق مساقات بر واگذارى زمين جهت کاشت درخت [احکام مساقات ]

پرسش : اگر زمين را به ديگرى واگذار كنند كه در آن درخت بكارد و آنچه عمل مى‏آيد مال هردو باشد، آیا این معامله صحیح است؟ و آیا این معامله را می توان مساقات نامید ؟
پاسخ : در فرض سوال، در صورتى كه تمام جهات را روشن كنند معامله صحيح است، هر چند مساقات ناميده نمى‏ شود.

اجاره درختی که مقدار ثمره آن مشخص نیست [احکام مساقات ]

پرسش : اجاره درختی که مقدار ثمره آن مشخص نیست چه حکمی دارد؟
پاسخ : اجاره جایز نیست ولی خرید مانعی ندارد.

لزوم تعيين وظيفه هر کدام از طریفین در قرارداد مساقات [احکام مساقات ]

پرسش : آیا لازم است که کارهایی که هرکدام از دو طرف قرار داد مساقات باید انجام دهند ، از قبل مشخص بشود؟
پاسخ : بايد اعمالى را كه بر عهده هر كدام از دو طرف مى‏باشد قبلًا معيّن كنند، مانند تعمير قنات، يا موتور چاه و همچنين تهيّه كود و وسيله سمپاشى و غير اينها و اگر عرف و قاعده‏اى در محل باشد همان كافى است.

تکلیف مساقات در صورت مرگ مالک يا باغدار [احکام مساقات ]

پرسش : اگر هر کدام از مالک یا باغدار فوت شود تکلیف قرار داد مساقات چیست؟
پاسخ : معامله مساقات با مرگ صاحب باغ به هم نمى‏خورد و ورثه او به جاى‏ او هستند، امّا اگر كسى كه تربيت درخت ها به او واگذار شده بميرد در صورتى كه شرط كرده باشند خودش باغدارى كند معامله به هم مى‏خورد، ولى اگر چنين شرطى نكرده باشند ورثه او جانشين او مى‏شوند.

عدم جواز انتقال حق مغارسه به غیر و به ارث نرسیدن آن [احکام مساقات ]

پرسش : شخصی قطعه زمینی را در اختیار دیگری قرار می دهد تا در آن بطور نصفه کاری درختان زردآلو با دور آن درختان تبریزی بکارد، حال سوالات زیر مطرح می باشد: 1- آیا غارس می تواند بدون اجازه مالک عرصه و در واقع صاحب پنجاه درصد مغارسه حق و حقوق خود یعنی دیگر پنجاه درصد مغارسه را به غیر منتقل نماید؟ 2- با فوت هر دو طرف مغارسه و از بین رفتن کلیه درختان فوق الاشاره و تبدیل زمین به زباله دانی ، آیا در حال حاضر و پس از گذشت سال ها ، وراث غارس مرحوم اجازه دارند بدون اذن مالک فعلی عرصه زمین مورد نظر، نسبت به احیاء مغارسه و تجدید اعیان درختان مذکور در فوق اقدام نمایند؟
پاسخ : 1-بدون اجازه جایز نیست. -2آنها حقی برای این کار ندارند.

تحویل زمین به دیگری در قبال مبلغی قرض الحسنه و دریافت نصف محصول [احکام مساقات ]

پرسش : زمینم را یک سال به شما دادم و دو میلیون قرض الحسنه از شما گرفتم و قرار شد پایان سال هر چی محصول برداشتی با هم نصف کنیم. این کار صحیح است ؟
پاسخ : اشکالی ندارد .

مساقات درمورد بوته خربزه و خيار [احکام مساقات ]

پرسش : آیا می توان در مورد بوته خربزه و خیار و مانند آن نیز مساقات انجام داد؟
پاسخ : در فرض سوال، اگر قرارداد روشنى بگذارند و تعداد چيدن و سهم هر كدام را مشخص كنند صحيح است، هر چند مساقات ناميده نمى‏شود.

قطع درختانی که به شرط شراکت در زمین باغ در آن کاشته شده [احکام مساقات ]

پرسش : دو نفر زمینى را معامله مى کنند به این عنوان که مالک، زمین خود را به دیگرى واگذار مى کند براى درختکارى و دیگرى هم درخت مى کارد قرارشان بر این بود که بعد از بزرگ شدن درختان، زمین را با درختان نصف کنند اما بعد از رحلت طرفین، ورثه درختها را قطع نموده اند، بعد از مدّتى ورثه مالک زمین، بر علیه ورثه مالک درخت شکایت مى کنند و مى گویند این زمین مال ماست و به زور زمین را از آنها گرفته است آیا این کار جایز است؟
پاسخ : اگر درختان قطع شود، مالکیّت هر کدام نسبت به سهم خود از زمین باقى است و هر کسى درختها را قطع کرده ضامن است.
تعداد صفحات : 1