پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

مضاربه در قالب خرید سهام کارخانه ها [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا می توان برای مضاربه در قالب خرید سهام کارخانه ها سرمایه گذاری کرد؟
پاسخ : خريد سهام كارخانه‏ ها و استفاده از منافع آنها نيز صحيح است.

مضاربه با سرمایه گذاری در امور تولیدی و تجاری [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا برای انجام مضاربه حتما باید در امور تجاری سرمایه گذاری کرد یا اینکه در امور تولیدی هم میتوان جهت مضاربه سرمایه گذاری کرد؟
پاسخ : شرط نيست سرمايه گذارى حتماً براى امور تجارى باشد، بلكه سرمايه‏ گذارى در امور توليد (صنعتى، كشاورزى و دامدارى و مانند اينها) را شامل مى‏ شود، بنابراين خريد سهام كارخانه‏ ها و استفاده از منافع آنها نيز صحيح است.

مضاربه با پول رایج [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا در شرایط فعلى که سکّه هاى رایج طلا و نقره در ایران نیست با پول رایج مضاربه را تجویز مى فرمایید؟
پاسخ : اشکالى ندارد.

معنای عقد خارج لازم [کلیات مضاربه ]

پرسش : عقد خارج لازم به چه معناست؟
پاسخ : منظور این است که معامله ای مانند فروش یک کتاب به قیمت معین انجام شود و این عقد لازم است و خارج از معامله اصلی اوست و در ضمن آن شرطی کنند.

تعریف مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : لطفا بفرمایید که مضاربه چه نوع معامله ای است؟
پاسخ : «مضاربه» آن است كه فرد يا افرادى سرمايه‏ گذارى كنند و فرد يا افراد ديگرى با آن سرمايه كار كنند و درآمد آن را مطابق قراردادى ميان خود تقسيم كنند، و هر كدام سهمى از آن را ببرند.

ماهیت و حقیقت مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : امروز در بسياري از محافل سخن از مضاربه است، لطفاً حقيقت آن را به طور شفاف شرح دهيد؟
پاسخ : الف) مضاربه در أصل مربوط به سرمايه گذاري يک نفر، و تجارت نفر ديگر با آن سرمايه است و سپس تقسيم سود حاصل، طبق توافق قبلي. و چون غالباً براي تجارت مسافرت مي کردند، مضاربه (ضرب در أرض به معني سفر است) ناميده شده، عدّه اي از فقها معتقد بودند مضاربه حتماً از طريق تجارت و بايد با درهم و دينار باشد، ولي ما معتقديم هيچ کدام از اين امور شرط نيست، و مضاربه به معني سرمايه گذاري از يک سو و عمل از سوي ديگر است. چه تجارت يا صنعت يا زراعت يا دامداري باشد. با اسکناس يا درهم و دينار و امثال آن. ب) سود حاصل از مضاربه دو نوع مي تواند باشد: 1- درصدي را براي هر طرف معين کنند. و 2- مبلغ مشخصي را براي صاحب سرمايه در نظر بگيرند؛ به شرط اين که سود حاصل از آن معامله چيزي بيشتر از مبلغ تعيين شده باشد، تا طرف ديگر هم سودي ببرد. نکته: سرمايه گذار مي تواند مبلغي را علي الحساب در ماه بگيرد و در انتهاي مضاربه يا زمان خاصّ ديگري، به طور دقيق محاسبه کنند. ج) زيان حاصل در مضاربه (کم شدن اصل سرمايه) به شرط عدم تعدّي و تفريط عامل، مربوط به سرمايه گذار است. هر چند عامل نيز چون سودي از کارش به دست نياورده زيان کرده است. و در فرض سهل انگاري، بايد عامل زيان را جبران کند. پس اگر سرمايه گذار زيان را نپذيرد مضاربه باطل است. مگر اين که در عقد خارج لازمي مانند بيع شرط کنند چنانچه سرمايه در مضاربه لطمه خورد، آن را عامل جبران مي کند. مهم انجام عقد خارج لازمي به صورت واقعي و جدّي است. مثلاً جنسي را بخرد و در ضمن اين خريد و فروش، شرط کند که عامل زيان احتمالي از مضاربه را جبران مي کند. بانکها در عقد مضاربه براي تضمين سرمايه، بايد اين گونه عمل کنند. يا طبق شرايط مضاربه ضرر براي سرمايه است؛ ولي چون در موارد مختلف سرمايه گذاري مي کنند مي گويند امکان ضرر همزمان در تمام آنها وجود ندارد، سرمايه به خطر نمي افتد.

مضاربه با سود های بالا [کلیات مضاربه ]

پرسش : شرکتی به ازای هر یک میلیون به مدت ۱۵ماه و هر ماه دویست هزار تومان پرداخت میکند(۳ برابر اصل پول) ولی دیگر اصل پول را برگشت نمی دهند و نوع عقد را نیز مشارکتی بیان می کنند و می گویند ضرر وزیان را نیز با هم مصالحه میکنیم. لطفا حکم این نوع شرکت ها را بیان کنید؟
پاسخ : در صورتی که طبق معاملات مشروع مانند مضاربه بوده باشد مانعی ندارد، ولی با توجّه به این که چنین سودی در هیچیک از معاملات رایج نیست، این گونه مؤسّسات به احتمال قوی کلاه برداری است و باید از آنها اجتناب کرد.

عدم تاثیر تورم در اصل سرمایه طرفین [کلیات مضاربه ]

پرسش : اگرکسی مقداری پول به عنوان مضاربه به کسی بدهد و ماهیانه علی الحساب مبلغی دریافت نماید اما بعد از چند سال اصل پول را که به او برمیگردانند آیا حق داردکه بابت اینکه ارزش پول او کم شده تقاضای چیزی اضافه بر اصل پولش را بکند یا خیر؟
پاسخ : حق ندارد چیزی مازاد بر اصل مال مطالبه کند.

حکم شرایط مندرج در مادّه 17 قراردادهاى مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : متن مادّه 17 قراردادهاى مضاربه این تعاونى به شرح ذیل مى باشد: «پس از انجام قرارداد، یا فسخ آن، در صورتى که در نتیجه محاسبه طبق تشخیص شعبه زیانى متوجّه تعاونى شده باشد، عامل ضمن عقد صلح مذکور در مادّه این قرار داد، ملتزم و متعهّد گردید معادل زیان مزبور را مجّاناً از مال خود به تعاونى تملیک نماید، و در صورت تأخیر، علاوه بر التزام به انجام تعهّد، روزانه مبلغ یک ریال براى هر سه هزار ریال بر ذمّه عامل خواهد بود، و صرف اظهار نظر شعبه در مورد میزان خسارت وارده معتبر بوده، و عامل، ضمن عقد صلح مذکور حقّ هرگونه ایراد و اعتراض را در این مورد از خود سلب و ساقط نمود». با توجّه به شرایط شرعى عقد مضاربه، آیا این مادّه صحیح و خالى از اشکال مى باشد؟
پاسخ : این گونه شرایط در عقد خارج لازم اشکالى ندارد.

نحوه صحیح محاسبه سود و ضرر در مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : تکلیف سود و ضرر ی که در مضاربه حاصل می شود چیست؟
پاسخ : در مضاربه هرگونه خسارت بدون تقصير، مربوط به سرمايه است. البته می توان این گونه عمل کرد که مضاربه را بر اساس سهم منافع قرار دهند، ولى در عقد خارج لازم (معامله دیگرى مثلا خرید و فروش چند جلد کتاب) شرط کنند اگر در آن معامله مضاربه، سود کمتر یا بیشتر بود یا خسارتی حاصل شد، جبران گردد.

مضاربه با واسطه [کلیات مضاربه ]

پرسش : شخصی 5 میلیون پول دارد، آن را به من داده و ماهیانه 100هزار تومان از من میگیرد. و من آن پول را به کس دیگر داده ماهانه 150 هزار تومان از منفعت کاری او میگرم. آیا این کار من اشکال شرعی دارد؟
پاسخ : سودی که فرد اول ( واسطه ) می دهد ربا و حرام است.

عدم فرق بین نقد بودن یا جنس بودن سرمایه در مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا در عقد مضاربه باید سرمایه نقد باشد یا می تواند جنس هم باشد؟
پاسخ : تفاوتی نمی کند و در هر دو صورت صحیح است.

انجام مضاربه با کفار حربی [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا با کفار حربی می توان مضاربه و دیگر معاملات را انجام داد؟
پاسخ : در صورتي که باعث تقويت آنها نشود و شرايط معامله کاملاً حاصل باشد مانعي ندارد.

دلیل فقهی جواز مضاربه در امور تولیدی [کلیات مضاربه ]

پرسش : اکثر فقها مضاربه را مختص امور تجاری می دانند ولی حضرتعالی این شرط را قبول ندارید و در امور تولیدی نیز درست می دانید لطفا استدلال فقهی خود را بیان فرمایید و در صورت امکان منبع آن را نیز متذکر شوید.
پاسخ : دلیل آن این است که داخل در عمومات اوفوا بالعقود و المومنون عند شروطهم می باشد خواه نام مضاربه بر آن گذارند یا نه و شرح آن را در جلد 2 عروه آورده ایم.

عدم اختصاص مضاربه به سکه های طلا و نقره [کلیات مضاربه ]

پرسش : آیا فقط با سکه های طلا و نقره می توان مضاربه انجام داد، یا با هر مالی می توان انجام داد؟
پاسخ : لازم نيست مضاربه حتماً با سكّه‏ هاى طلا و نقره باشد بلكه با هر گونه مالى مضاربه صحيح است.

خمس سرمایه در مضاربه [کلیات مضاربه ]

پرسش : كسى مقدارى از پول خود را به صورت مضاربه‏ سرمايه‏ گذارى كرده است، اگر سال بر اين پول، كه اصل سرمايه است، بگذرد و همچنان با آن معامله كند، آيا خمس دارد؟
پاسخ : اگر خمس آن پول را قبلًا داده، اصل پول خمس ندارد و الّا بايد خمس آن را بدهد؛ ولى منافع آن در هر حال خمس دارد.

حکم قرارداد « نیمسود نامه « [کلیات مضاربه ]

پرسش : در منطقه ما از قدیم الایّام رسم بر این بوده که صاحبان سرمایه چند رأس دام در اختیار فرد دیگرى قرار مى دادند، تا از آنها نگهدارى کرده و در پایان سال هرچه خداوند کرامت فرماید «از نتاج و سایر عواید حاصله» بالمناصفه بین یکدیگر تقسیم نمایند، به این قرارداد عرفاً «نیمسود نامه» مى گویند. عرف متداول بر این امر بوده که هم زمان با انعقادِ قرارداد «نیمسود نامه» سرمایه (تعداد دامها) تقویم مى گردیده و پس از پایان مدّت نیز مجدّداً دامها تقویم مى گردید و نخست اصل سرمایه به صاحب سرمایه مسترد و سپس مازاد بر سرمایه اوّلیه بین طرفین به نسبت مساوى تقسیم مى گردید. با توجّه به مطالب بالا دو سؤال براى حقیر مطرح است: الف) قرارداد بالا را با کدام یک از عقود شرعى تطبیق نماییم؟ به عبارت دیگر مقرّرات کدام یک از عقود شرعیّه را حاکم بر روابط طرفین کنیم؟ ب) اگر در فرض مسأله سرمایه اوّلیّه سهواً یا عمداً تقویم نگردیده باشد، قرارداد منعقده را صحیح مى دانید؟
پاسخ : الف: این امر شبیه عقد مضاربه است زیرا به عقیده ما عقد مضاربه مخصوص امور تجارى نیست بلکه کارهاى تولیدى و دامدارى و غیر آن را نیز شامل مى شود و در هر حال قرارداد مزبور صحیح است هرچند نام آن را مضاربه نگذاریم. ب: قرارداد نسبت به نتایج و پشم و شیر و مانند آن به قوّت خود باقى است، و نسبت به اضافه قیمت مصالحه کنند.
تعداد صفحات : 1