پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

لزوم یادگیری قرائت صحیح نماز طواف [کیفیت نماز طواف]

پرسش : اگر کسی نتواند در نماز طواف قرائت صحیح نماز را یاد بگیرد تکلیف او چیست؟ آیا لازم است نائب بگیرد؟
پاسخ : بر هر مكلّفى واجب است قرائت نماز خود را ياد بگيرد؛ يعنى حمد و سوره و ساير ذكرهاى نماز را به طور صحيح بخواند؛ ولى اگر به علّت بيسوادى، يا علل ديگر، بعد از تلاش لازم نتوانست قرائت را به طور كامل بخواند، همان مقدار كه مىتواند كافى است، و اگر مىتواند ياد بگيرد، امّا كوتاهى كند، معصيت نموده است، ولى اگر وقت تنگ باشد، و فرصت براى ياد گرفتن نباشد، بايد به همان مقدار كه توانايى دارد نمازها و از جمله نماز طواف را بخواند، و نايب گرفتن لازم نيست.

طریقه خواندن نماز طواف [کیفیت نماز طواف]

پرسش : نماز طواف چگونه خوانده می شود؟
پاسخ : نماز طواف شبيه نماز صبح است و در نماز طواف هر سورهاى، جز سورههاى سجده را مىتوان خواند؛ ولى مستحبّ است در ركعت اوّل پس از حمد سوره توحيد و در ركعت دوم سوره كافرون را بخواند.

منظور از قرائت صحیح [کیفیت نماز طواف]

پرسش : منظور از قرائت صحیح چیست و آیا رعایت قواعد تجویدی لازم است؟
پاسخ : براى صحيح بودن قرائت، دقّتهاى علماى تجويد شرط نيست؛ همين اندازه كه در عرف عرب بگويند كلمات را صحيح ادا مىكند كافى است.

وقت نماز طواف [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : آیا نماز طواف وقت خاصی دارد و در وقت خاصی باید خوانده شود؟
پاسخ : نماز طواف را در همه اوقات مىتوان خواند، مگر اين كه با وقت نماز واجب مزاحمت كند، به گونهاى كه خواندن نماز طواف در آن وقت، باعث از دست رفتن نماز واجب شود، كه در اين صورت بايد نماز روزانه را مقدّم داشت.

عدم فاصله بین طواف و نماز آن [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : آیا می توان بین طواف و نماز آن فاصله انداخت؟
پاسخ : احتياط واجب آن است كه نماز طواف را بلافاصله بعد از طواف بجا آورد؛ مگر اين كه يادش برود.

انجام اعمال مستحب پشت مقام ابراهیم و مزاحمت برای نمازگزاران [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : شخصى علاقمند است قرائت قرآن و نمازهاى مستحبّى ودعاى توسّل را پشت مقام ابراهيم انجام دهد، در حالى كه در جاهاى ديگر مسجد الحرام نيز انجام اين امور ممكن است. از طرفى، بر اثر ازدحام جمعيّت كسانى كه مى‌خواهند نماز طواف واجب بخوانند با كمبود جا مواجه هستند. آيا اين كار جايز است؟
پاسخ : اين كار در صورت مزاحمت جايز نيست، و مىتواند در نقاط ديگر مسجد الحرام آنها را انجام دهد، زيرا تمامى نقاط مسجدالحرام داراى فضيلت است.

محدوده نماز طواف در پشت مقام ابراهیم [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : اين كه فرموده‌ايد: «واجب است نماز طواف را پشت مقام بجا آورند» پشت مقام تا چه اندازه است؟ آيا مى‌توان حدّ معيّنى براى آن فرض كرد؟
پاسخ : اين امر عرفى است؛ يعنى مردم بگويند نماز او پشت مقام است.

محل نماز طواف در مواقع ازدحام جمعیت در پشت مقام ابراهیم [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : در صورتی که بر اثر ازدحام جمعیت نتوان پشت مقام ابراهیم نماز خواند، تکلیف چیست؟
پاسخ : محلّ نماز طواف واجب بنابراحتیاط واجب پشت مقام ابراهيم است، ولى اگر فشار جمعيّت زياد باشد، مىتواند در يكى از دو طرف مقام ابراهيم، يا عقبتر از مقام، نماز بخواند، به خصوص در مواقعى كه جمعيّت طواف كننده به قدرى زياد است كه صفوف طواف كنندگان به پشت مقام ابراهيم مىرسد، و خواندن نماز در آنجا مشكل مىشود، در اين حال نبايد اصرار بر خواندن نماز در نزديكى مقام ابراهيم داشت، بلكه بايد در جايى كه اين مشكل وجود ندارد خوانده شود، و كارهايى كه بعضى از عوام انجام مىدهند، مانند اين كه گروهى دست به دست هم مىدهند، و حريمى براى نمازگزاران مورد نظر درست مىكنند، هيچ ضرورتى ندارد و اگر براى طوافكنندگان، يا ساير نماز گزاران ايجاد مزاحمت كند، خالى از اشكال نيست، بلكه بايد عقبتر بروند تا جايى كه مزاحم طواف كنندگان نباشد.

وجوب نماز طواف و محل آن [محل خواندن نماز طواف]

پرسش : آیا نماز طواف واجب است؟ و محل خواندن نماز طواف کجاست؟
پاسخ : واجب است بعد از طواف واجب، دو ركعت نماز بخواند، و احتياط واجب آن است كه اين نماز را پشت مقام ابراهيم بجا آورد، ولى لازم نيست متّصل به آن باشد؛ بلكه همين اندازه كه بگويند پشت مقام ابراهيم بجا آورده كافى است.

به ترتیب انجام دادن اعمال منی [تقصیر]

پرسش : آیا رعایت ترتیب در اعمال منی لازم است؟ و اگر از روی جهل و فراموشی یا عمدا ترتیب را رعایت نکند تکلیف چیست؟
پاسخ : واجب است وظايف سه گانه منى را از روى ترتيب انجام دهد؛ اوّل: رمى جمره عقبه، دوم: قربانى، سوم: تراشيدن سر، يا كوتاه كردن مقدارى از موى آن و ناخن گرفتن.

مُحرم نبودن تقصیر کننده [تقصیر]

پرسش : آیا کسی که مُحرم است می تواند برای دیگری تقصیر را انجام دهد؟
پاسخ : مُحرمى كه قصد دارد سر ديگرى را بتراشد يا كوتاه كند، بايد اوّل خودش تقصير كند و از احرام خارج شود بنابراین محرم نمی تواند مو از بدن ديگرى زايل كند. خواه طرف مقابل مُحرِم باشد، يا غير مُحرِم، خواه با تيغ باشد، يا با وسيله ديگر؛ ولى اين كار كفّاره اى ندارد. بنابراين، بايد دقّت كرد كه در منى به هنگام بيرون آمدن از احرام، افراد محرم نمى توانند سر ديگران را بتراشند، يا اصلاح كنند؛ بلكه اوّل بايد خودشان از احرام خارج شوند، و بعد چنين كنند. .

حلق یا تقصیر کردن توسط دیگران [تقصیر]

پرسش : آیا دیگری (چه شیعه و چه سنی) می تواند سر محرم را حلق یا تقصیر کند؟
پاسخ : لازم نيست انسان خودش موى سر خود را كوتاه كند، بلكه اگر از ديگرى هم كه از احرام درآمده بخواهد اين كار را براى او انجام بدهد كافى است؛ خواه شيعه باشد يا از اهل سنّت، و در هر حال خودش بايد نيّت كند كه مثلا براى حجّة الاسلام تقصير مىكنم قربة الى الله.

زمان تقصیر در حج تمتع [تقصیر]

پرسش : آیا تقصیر زمان خاصی دارد و آیا در شب نیز می توان تقصیر را انجام داد؟
پاسخ : احتياط آن است كه تقصير را در روز عيد قربان بجا آورد؛ هر چند تأخير آن تا آخر ايّام تشريق جايز است، ولى احتياط واجب آن است كه در شب اين كار انجام نشود.

تقصیر در غیر منی [تقصیر]

پرسش : وظیفه کسی که عمدا و یا از روی جهل و فراموشی تقصیر را در غیر منی انجام داده، چیست؟
پاسخ : واجب است تراشيدن، يا كوتاه كردن مو، در منى باشد، وكسى كه از روى عمد، يا نادانى و فراموشى در منى تقصير نكند واجب است به منى بازگردد، و اين وظيفه را انجام دهد، و اگر نمىتواند برگردد، يا مشقّت شديد دارد، هر جا كه هست انجام دهد؛ ولى احتياط واجب آن است كه در صورت امكان، موى خود را به منى بفرستد، و مستحب است در آنجا دفن كند.

محل تقصیر یا حلق حج تمتع [تقصیر]

پرسش : محل تقصیر یا حلق حج تمتع کجا است؟
پاسخ : محلّ تقصير و تراشيدن سر منى است، و در حال اختيار جايز نيست در جاى ديگر اين كار را انجام دهد.

گرفتن ناخن به عنوان تقصیر [تقصیر]

پرسش : آیا ناخن گرفتن به تنهایی نیز به عنوان تقصیر کفایت می کند؟
پاسخ : گرفتن ناخن به تنهايى كفايت نمىكند (بنابر احتياط واجب).

تراشیدن قسمتی از سر [تقصیر]

پرسش : آیا برای تقصیر می توان قسمتی از سر را تراشید و کفایت می کند؟
پاسخ : كسى كه براى تقصير، تراشيدن سر را انتخاب مىكند، احتياط آن است كه تمام سر را بتراشد و به قسمتى از آن قناعت نكند.

نحوه تقصیر زنان [تقصیر]

پرسش : آیا زنان نیز می توانند جهت تقصیر موی سر خود را بتراشند؟
پاسخ : تراشيدن موى سر مخصوص مردان است، و در مورد زنان تراشيدن موى سر جايز نيست، و تنها كوتاه كردن مقدارى از آن واجب است.

معنای تقصیر در اعمال حج [تقصیر]

پرسش : تقصیر چگونه و چه زمانی باید انجام شود؟
پاسخ : واجب است حجّاج بعد از قربانى مقدارى از موى سر خود را كوتاه كرده، يا تمام آن را بتراشند.

حلق برای حج اولی [تقصیر]

پرسش : کسی که برای اولین بار به حج می رود، آیا لازم است سر خود را بتراشد؟
پاسخ : براى كسانى كه دفعه اوّل حجّ آنهاست، احتياط مستحب تراشيدن است، و براى دفعات بعد در ميان اين دو كار مخيّر هستند.

وسیله کوتاه کردن موی سر یا صورت [تقصیر]

پرسش : آیا در تقصیر برای کوتاه کردن موی سر یا صورت با وسیله خاصی باید انجام شود؟ و آیا کندن نیز صحیح است؟
پاسخ : كوتاه كردن مقدار كمى از موى سر، يا ريش، يا سبيل، با هر وسيلهاى كافى است (البتّه غير از كندن موها).

وجوب طواف نساء بر تمام افراد [طواف نساء ]

پرسش : آیا طواف نساء بر همه افرادی که حج بجا می آورند حتی کودکان، واجب است؟
پاسخ : طواف نساء بر مرد و زن، پير و جوان، متأهّل و مجرّد، وحتّى كودكان مميّز و خنثى واجب است، و بدون آن زن بر مرد و مرد بر زن حلال نمىشود، بلكه احتياط واجب آن است كه اگر كودك غير مميّز را به حج آورده، و محرم كردهاند، ولىّ او همراه او طواف نساء را بجا آورد.

ترک طواف نساء [طواف نساء ]

پرسش : اگر حاجی عمدا یا از روی جهل و فراموشی طواف نساء را ترک کند، تکلیفش چیست؟
پاسخ : اگر طواف نساء را ترك كند، خواه از روى عمد باشد، يا جهالت، يا فراموشى، همسر بر او حرام است، تا بازگردد و طواف كند. و اگر بازگشت ممكن نيست، يا مشكل است، نايب بگيرد. و اگر از دنيا برود، ولىّ او قضاى آن را به جا مىآورد.

رکن نبودن طواف نساء و نماز آن [طواف نساء ]

پرسش : آیا طواف نساء و نماز آن از ارکان حج تمتع و عمره مفرده می باشد؟
پاسخ : طواف نساء و نماز آن ركن نيست، و ترك عمدى آن موجب باطل شدن حج نمىگردد، هر چند انجام آن در عمره مفرده و حجّ تمتّع واجب است، و اگر بجا نياورد همسر بر او حلال نمىشود.

رمی جمره عقبه [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : رمی جمره عقبه به چه معنا می باشد و جمره عقبه کجا واقع شده است؟
پاسخ :

چهارمين واجب از واجبات حج، رمى جمره عقبه در روز عيد قربان است. و منظور از آن، انداختن هفت عدد سنگ كوچك به محلّى است كه در آخر منى در طرف مكّه واقع شده، و آن را جمره عقبه مىنامند.

واجبات رمی جمره [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : واجبات رمی جمره چیست؟
پاسخ : در رمى جمره چند چيز واجب است: 1. نيّت و قصد قربت؛ كافى است در دل قصد داشته باشد كه براى اطاعت فرمان خدا و انجام مناسك حج، هفت سنگ كوچك به جمره مىاندازد، و به زبان آوردن لازم نيست. 2. تعداد سنگها بايد هفت عدد باشد؛ البتّه نه زياد بزرگ، و نه زياد كوچك؛ بلكه كافى است هر كدام به اندازه يك سر انگشت باشد. حاجى مىتواند براى تهيه سنگ ريزه رمى سنگهاى بزرگتر را خرد كند.

3. سنگها را يكى بعد از ديگرى پرتاب كند؛ اگر دو عدد يا بيشتر را با هم بزند كافى نيست و يكى حساب مىشود.

4. اصابت سنگها به ستون و ديوار جمره لازم نيست، بلكه كافى است در حوضچه اطراف ستون بيفتد. بنابراين، اگر به ستون و ديوار اصابت كند، و به خارج از حوضچه پرتاب شود كافى نيست، و ظنّ به عدد سنگها اعتبار ندارد، بلكه يقين لازم است. 5. بايد سنگها را پرتاب كند، نه اين كه روى جمره بگذرد، و اگر به كمك شخص، يا چيز ديگرى به جمره برسد كافى نيست. (مثلا اگر سنگى را كه او پرتاب كرده در راه به كمك سنگى كه شخص ديگرى زده به جمره بخورد كافى نيست). 6. وقت زدن سنگها مابين طلوعِ آفتابِ روزِ عيد و غروب آفتاب است (ولى براى زنان و پيرمردان و كسانى كه از ازدحام روز عيد ترسان هستند، جايز است شب عيد رمى كنند)، و اگر فراموش كرد مىتواند تا روز سيزدهم بجا آورد، و اگر تا آن روز به يادش نيامد، در صورت امكان بايد خودش در سال بعد در همان موقع به منى برود و قضا كند، و اگر نمىتواند نايب بگيرد.

نحوه رمی در محل جدید جمرات [متفرقه رمی جمره عقبه]

پرسش : با تغيير حالت جمرات و حذف ستون قبلي، و با توسعه اخير جمرات، اگر قسمتى از ستون (ديوار 24 مترى) جمره عقبه، خارج از منى باشد، با فرض صدق جمره بر مجموع ديوار، آيا رمى آن قسمت صحيح است؟
پاسخ : به فتواي ما مهم افتادن سنگها در محل رمي جمرات است نه اصابت به ستون، و با توجّه به اين که سنگ به هر کجا اصابت کند نهايتاً به محل رمي مي¬افتد اشکالي ندارد. چون در پايين ديوار، حوضچه¬اي با شيب تند ساخته¬اند و سنگها به يک محل مي¬ريزد و در روايات هم آمده که اگر سنگ به محل ديگري اصابت کند و بعد منحرف شود و به محل رمي بيافتد کافي است.

محل عرفات و زمان وقوف آن [وقوف به عرفات]

پرسش : عرفات کجاست؟ و حجاج چه زمانی باید در آنجا باشند؟
پاسخ : دوّمين واجب از واجبات حج، وقوف به عرفات است. عرفات بيابانى است در حدود بيست كيلومترى مكّه، كه امروز به صورت نيمه مشجّر در آمده، و واجب است حجّاج از ظهر تا غروب روز نهم ذى الحجّه در آنجا بمانند.
تعداد صفحات : 535