امتیازات «برهان نظم» بر سایر براهین خداشناسی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

امتیازات «برهان نظم» بر سایر براهین خداشناسی

پرسش : «برهان نظم» چه امتیازاتی بر سایر براهین خداشناسی دارد؟
پاسخ اجمالی:

ویژگی های «برهان نظم» عبارتند از: 1- «برهان نظم» یک برهان عمومی است و قابلیت قانع سازی دانشمندان و توده مردم را دارد. 2- این برهان، خشكى استدلالات فلسفى را ندارد و به موازات آگاهى از آن مبدأ بزرگ، شور و نشاط به انسان داده و او را به خضوع وا مى ‌دارد. 3- «برهان نظم»، برهانی پايان نايافتنى است؛ در واقع كبراى آن ثابت است و صغرای آن با هر اکتشاف علمی، شكل جديدى به خود مى ‌گيرد. 4- «برهان نظم» انسان را به سير انفسى و آفاقى دعوت کرده، و اين سير پر بركت، معرفت انسان را بالا می برد.

پاسخ تفصیلی:

این برهان ویژگى‌ هایى دارد که به خاطر آنها تا این حد درمجید بر آن تاکید و تکیه شده است. برخی از این ویژگی ها عبارتند از:
1-هم دانشمندان را قانع مى‌ کند و هم توده مردم را؛ یعنى هر گروهى به فراخور حال خویش مى‌ توانند از آنگیرند؛ چرا که مردم در درک اسرار آفرینش متفاوتند.
2-خشکى استدلالات فلسفى را ندارد؛ بلکه به عکس داراى لطافت خاصّى است که به موازات آگاهى از آن مبدا بزرگ، عشق و شور و نشاط به انسان مى‌ دهد، و حالت جذبه و شوق نسبت به آن مبدا بزرگ در او ایجاد مى‌ کند، و او را به خضوع آمیخته با عشق وا مى‌ دارد. یا به تعبیر دیگر هم عقل انسان را سیراب مى‌ کند، و هم عواطف واو را. بالاخرهبه خاطر بررسى انواع نعمت‌ هاى الهى، ضمن بررسى نظامات این جهان، سر از«منعم» در مى‌ آورد که آن خود نیز انگیزه دیگرى از انگیزه‌ هاى خداشناسى است.
3-یک برهان در حال رشد است؛ و یا به تعبیر دیگر پایان نایافتنى است؛ چرا که کبراى آن هر چند در جاى خود ثابت است ولى صغراى آن دائما جوانه مى‌ زند و شاخ و برگ تازه مى‌ آورد؛ زیرا هریک از اکتشافات علمى درباره اسرار آفرینش مصداق و صغراى تازه‌ اى براى آن درست مى‌ کند و به این ترتیب همیشه تازه است و هر روز شکل جدیدى به خود مى‌ گیرد، و هم دوش با پیشرفت علوم و دانش‌ هاى بشرى حرکت مى‌ کند.
4-انسان را به سیر انفسى و آفاقى دعوت مى‌ کند، و این سیر پر برکت هر روز سطح معرفت انسان را بالا مى‌ برد و به اندیشه او شکوفائى مى‌ بخشد؛ به خصوص اینکه پایه‌ هاىبا زندگى انسان آمیخته است و در هر گام با آن روبرو است؛ و مانند بعضى دیگر از استدلالات توحیدى نیست که در کنار مسائل زندگى و بیرون آن قرار دارد.
5-تنها برهانى است که فلاسفه تجربى را که منکر استدلالات خالص عقلى هستند مى‌ تواند به خضوع وادارد؛ و حربه علم را که در توجیه مادیگرى به آن متوسّل مى‌ شوند بر ضد خود آنها به کار مى‌ گیرد و از این نظر بسیار کارساز است.
بنابراین جاى تعجب نیست اگرمجید اکثریت قریب به اتفاق مباحث توحیدى خود را بر پایه آن قرار داده؛ ولى جاى تعجب است که بعضى از پژوهندگان که سخت تحت تاثیر براهین دیگر (براهین خالص فلسفى) قرار دارند اهمّیّت فوق‌ العاده این برهان را نادیده گرفته‌ اند؛ گوئى از امتیازات و اثرات عمیق‌اش آگاهى کافى ندارند.(1)

تاریخ انتشار: « 1397/04/17 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 17