مراحل تهیّه «عسل»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

مراحل تهیّه «عسل»

پرسش : زنبور عسل در طی چه مراحلی و چگونه «عسل» را فراهم می کند؟
پاسخ اجمالی:

فرآوری «عسل» پدیده ای حیرت انگیز است که در قرآن نیز به آن اشاره شده است. برای درک این شگفتی همین بس که پژوهشگران می گویند: برای تولید یک کیلو عسل نیاز به فعالیت 50,000 زنبور و مکیدن 5,700,000 گل است. فرآوری 400 گرم عسل نیاز به 80,000 بار رفت و برگشت زنبور از کندو به طبیعت و طی مسافتی به اندازه دو برابر محیط کره زمین است. علاوه بر اینها زنبور ماده ای به نام «پولن» که مملو از ویتامین ها و مواد معدنی است را از گلها استخراج و با عسل می آمیزد.

پاسخ تفصیلی:

از مطالبی کهدر مورد زنبور عسل روى آن تکیه کرده مساله جمع ‌آورى عسل از شیره گل ‌ها است و به راستى این از عجیب ‌ترین و حیرت ‌آورترین مسائل مربوط به زنبوران عسل است. بعضى از دانشمندان مى ‌گویند: براى تهیه یک کیلوگرم عسل باید 50 هزار زنبور عسل دست به یک سفر روزانه بزنند! اکنون ببینیم براى اینکه زنبوران عسل فقط یک گرم شیره گل را جمع ‌آورى کنند باید چند گل را بمکند؟ باز محاسبات دانشمندان نشان مى‌ دهد براى تهیه یک گرم شیره گل باید به طور متوسط هفت هزار و پانصد گل را مکیده و شیره آن را استخراج کند. (و طبق این محاسبه براى تهیه یک کیلو عسل 7/5 میلیون گل باید مکیده شود!)(1)
این را نیز باید بدانیم که زنبوران عسل در هر روز بالغ بر هفده تا بیست و چهار بار براى جمع ‌آورى شیره گل ‌ها سفر مى‌ کنند. اگر تعجب نکنید زنبور عسل در تمام عمر خود استراحت نمى‌ کند و از همه عجیب‌ تر اینکه زنبور عسل مطلقا خواب ندارد یعنى تمام عمر بیدار است!(2) براى اینکه کار پرزحمت این حشره پرتلاش را درک کنیم باید بگوییم که براى هر چهارصد گرم عسلى که به دست ما مى‌ رسد زنبور عسل دست کم 80 هزار بار از کندو به صحرا رفته و بازگشته است! و اگر این رفت و آمدها را به هم پیوند دهیم و مسافت هر نوبت را (به طور متوسط) یک کیلومتر در نظر بگیریم مسافتى را که زنبور عسل براى به دست آوردن چهارصد گرم عسل مى‌ پیماید دو برابر محیط کره زمین مى‌ شود! یعنى این حشره پرکار براى گرد آوردن چهارصد گرم عسل راهى معادل دو دور کره زمین را پیموده است!(3)
توجه به این نکته نیز کاملا لازم است که بیشتر گل‌ ها در هر وقت از روز شیره ندارند که زنبورها بتوانند آن را بمکند بلکه فقط روزى یکبار و در ساعات معیّنى شیره خود را عرضه مى‌ دارند... و این ساعت‌ ها بستگى به نوع گل دارد. بعضى گل‌ ها صبح، بعضى ظهر، و بعضى دیگر بعد از ظهر، شیره مى‌ دهند و عجب اینکه زنبوران عسل این برنامه را به خوبى مى ‌دانند و درست مطابق همان برنامه به سراغ گل‌ ها مى‌ روند تا بیهوده وقت خود را تلف نکنند!(4)
راستى انسان هنگامى که ارقام و اعداد فوق را در زمینه جمع‌ آورى عسل و تعداد پروازها و گل ‌ها را در نظر مى ‌گیرد؛ شرمنده مى ‌شود که براى یک گرم از این مادّه حیاتى که روى نان پهن کرده و در درون دهان مى‌ گذارد این همه زحمت کشیده شده، ولى اگر در همان حال به عظمت آفریننده و پروردگار این حشره زحمتکش بیاندیشد و درباره علم و قدرت او فکر کند و در برابر او سر تعظیم فرود آورد،این نعمت را بجا آورده است و ممکن است همه اینها مقدمه‌ اى براى آن هدف عالى باشد.
آخرین نکته ‌اى که باید در اینجا یادآور شویم و این پرونده را ببندیم این است که زنبوران عسل علاوه بر مکیدن شیره گل‌ ها، ماموریت جمع‌ آورى گرده ‌هاى زرد رنگ گل که «پولن» نامیده مى‌شود، و آمیختن آن با عسل را دارند. این گرده داراى آثار حیاتى فوق‌ العاده‌اى است از جمله: داراى 21 نوع اسید «آمینه»، انواع چربى ‌ها، هورمون‌ هاى نمو، قند، و آنزیم‌ ها است، عصاره گرده براى مبارزه با عفونت ‌ها و آماس ‌هاى مزمن که آنتى بیوتیک ‌ها قادر به درمان آن نیستند نیز به کار مى‌ رود و اثرات تقویتى فوق‌ العاده ‌اى دارد.(5)
زنبور عسل در پنجه‌ هاى پاى عقب خود شانه و مسواکى دارد که با آنها گرد گل را مى‌ روبد و به شکل گلوله ‌اى از گرد در مى‌ آورد. و نیز در کنار همان پنجه‌ هاى عقب چیزى شبیه به سبد و چیزى شبیه به انبر دارد که گلوله ‌هاى گرد گل را در آن ریخته و نگه مى‌ دارد، و به این ترتیب وقتى به کندو باز مى ‌گردد علاوه بر شیره گل که در چینه‌ دان ریخته؛ دو گلوله زرد رنگ که محصول کار روزانه او است نیز با خود مى ‌آورد.(6)،(7)

پی نوشت:

(1). پرورش زنبور عسل، محمد مشيرى، اشرفی، تهران،۱۳۵۲ش، ص 113، و كتاب نظرى به طبيعت و اسرار آن، برتون، لیون، زرین، تهران، ۱۳۶۶ش، ص 112.

(2). همان، ص 115.

(3). جهان حشرات، لين، فرديناند، ترجمه: نبیلی، مهرداد، نیل، تهران، 1339 ش، ص 143.

(4). حواس اسرارآمیز حیوانات، دروشر، ویتوس، ترجمه: لاله زاری،اسحق، اشرفی، تهران، 1357ش، ص 157 (با تلخيص).

(5). اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، پاك نژاد، رضا، بنياد فرهنگي شهيد دكتر پاك نژاد، تهران، 1366 ش، ج 5، ص 57 تا 59 (با تلخيص).

(6). حواس اسرارآمیز حیوانات، دروشر، ویتوس، ترجمه: اسحق، لاله زاری، اشرفی، تهران، 1357ش، ص 127.

(7). پیام قرآن، مکارم شیرازی، ناصر، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1386 ش، چاپ نهم، ج 2، ص 389.

تاریخ انتشار: « 1397/05/13 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 20