نقش زنبور عسل در «تلقیح» گیاهان؟!

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

نقش زنبور عسل در «تلقیح» گیاهان؟!

پرسش : زنبور عسل چه نقشی در «تلقیح» و باروری گیاهان دارد؟
پاسخ اجمالی:

 زنبور عسل هنگامی که شیره گیاهان را می مکد، قسمتی از بدنش در گل قرار می گیرد. وقتی از این گل برمی خیزد تا سراغ گل دیگری رود، بدنش از گرد زرد رنگ گل پوشیده می شود و آن را به گل دیگری منتقل می کند. اینگونه تخمدان میوه درختان بسیاری مانند گلابی و بادام و سیب، و... تبدیل به میوه می شود. حدود 80 درصد لقاح ها به وسیله زنبور انجام می شود و به گفته یکی از دانشمندان اگر زنبورها نبودند 100000 نوع از گیاهان از بین می رفتند.

پاسخ تفصیلی:

مساله «تلقیح» و بارور ساختن گل ‌ها، یکى دیگر از مهم ترین کارهاى زنبوران عسل است. یکى از دانشمندان مى ‌گوید: «بى وجود حشرات، سبدهاى ما از میوه خالى مى‌ شود؛ زیرا حشراتى که با گل سر و کار دارند بهتر از هر عاملى مى‌ توانند گرد گل را به گل تلقیح کنند. هنگامى که یکى از حشرات گل دوست، خرطوم خود را در گلى فرو مى‌ برد یا چنان که اغلب پیش مى‌ آید، قسمتى از بدن خود را در حقه گل داخل مى‌ کند هنگام خروج تنش از گرد زرد رنگى که همان گرد گل است پوشیده مى ‌شود و بلافاصله آن را به گل دیگرى منتقل مى‌ کند و چنانکه مى‌ دانیم گرد گل عامل موثّرى است که بى‌ وجود آن نه تخم تبدیل به دانه، و نه تخمدان بدل به میوه مى‌ شود.
این نکته از نظر فلسفى قابل توجّه است که حشرات گل دوست از بدو پیدایش با گل سر و کار داشته‌اند... هر دو به موازات هم توسعه و تکامل یافته و امروز به مرحله ‌اى رسیده‌ اند که بى وجود هم نمى‌ توانند زندگى کنند. مهم ترین حشرات گل دوست که لابد شما هم مى‌ شناسید عبارتند از: پروانه و زنبور عسل و زنبور طلائى... اما در میان این حشرات گل دوست زنبوران عسل براى بیرون کشیدن گرد و شیره گل از همه مجهّزترند».(1)
توجّه به این نکته نیز ضرورت دارد که درختانى که داراى گل ‌هاى نر و مادّه‌ اند دو دسته‌اند: درختان نازا که قادر به بارور ساختن تخم ‌هاى گل خود نمى‌ باشند و درختان زاینده که این قدرت را دارند. براى بارور ساختن دسته اوّل یک واسطه لازم است که این واسطه زنبور عسل مى‌ باشد و ثابت شده که حدود هشتاد درصد از عمل لقاح گل ‌ها به وسیله زنبوران عسل صورت مى‌ گیرد و براى مزید اطلاع درباره نقش زنبوران عسل باید توجّه داشت که همه انواع درختان سیب، گلابى، گیلاس و بادام و مانند آنها، جزء درختان نازا هستند!
کوشش‌ هایى که در مورد امکان لقاح از طرق شیمیائى و میکانیکى و مصنوعى به جاى زنبور عسل شده، به شکست انجامیده است و از اینجا نقش زنبوران عسل روشن‌ تر مى ‌شود.(2) بعضى از دانشمندان مى‌ گویند: «در برابر یک هزار تومان عسل و موم که زنبور براى ما درست مى‌ کند دست کم دویست هزار تومان در کار زراعت به ما کمک مى ‌کند!».(3)
این سخن را با جمله عجیبى از «مترلینگ» دانشمند زیست شناس به پایان مى ‌بریم. او مى‌ گوید: «همین امروز اگر زنبور عسل (اعم از وحشى و اهلى) از بین برود، یکصد هزار نوع از گیاهان و گل‌ ها و میوه ‌ها از بین خواهد رفت و از کجا که اصولا تمدّن ما از بین نرود!».(4)،(5)

پی نوشت:

(1). نظرى به طبيعت و اسرار آن، برتون، لیون، زرین، تهران، ۱۳۶۶ش، ص 126.

(2). پرورش زنبور عسل، مشیری، محمد، اشرفی، تهران،۱۳۵۲ش، ص 233 و 234 (با تلخيص).

(3). اقتباس از جهان حشرات، لين، فرديناند، ترجمه: نبيلي، مهرداد، نيل، تهران، 1339ش.

(4). اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، پاك نژاد، رضا، بنياد فرهنگي شهيد دكتر پاك نژاد، تهران، 1366 ش، ج 5، ص 55.

(5). پیام قرآن، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1386 ش، چاپ نهم، ج 2، ص 394.

تاریخ انتشار: « 1397/05/14 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 17