معنای واژه «بَصَر»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

معنای واژه «بَصَر»

پرسش : منظور از واژه «بَصَر» چیست؟
پاسخ اجمالی:

«بَصَر» هم به معنى عضو بينائى «چشم» و هم به معنى «قوّه بينائى» به كار مى‌ رود. اين واژه، در معنى نيروى عقل و درك نيز استعمال مى شود، و به آن «بصر» و «بصيرت» مى گويند. جمع «بصر»، «ابصار» و جمع «بصيرت»، «بصائر» است ولى هرگز واژه «بصيرت» به چشم گفته نمى شود بلكه به آن «بصر» مى گويند و عجيب اينكه گاهى واژه «بصير» به افراد نابينا، اطلاق مى شود، ولى ظاهرآ اين استعمال نه به خاطر علاقه تضاد است بلكه به خاطر آن است كه افراد نابينا غالبآ از نيروى ادراك قوى‌ ترى بهره‌ مندند و فقدان حسّ بينائى خود را با قوّت تفكر و بصيرت، جبران مى كنند.

پاسخ تفصیلی:

«بَصَر» هم به معنى عضو بینائى «چشم» و هم به معنى «قوّه بینائى» به کار مى‌ رود. این واژه، در معنى نیروى عقل و درک نیز استعمال مى شود، و به آن «بصر» و «بصیرت» مى گویند. جمع «بصر»، «ابصار» و جمع «بصیرت»، «بصائر» است ولى هرگز واژه «بصیرت» به چشم گفته نمى شود بلکه به آن «بصر» مى گویند و عجیب اینکه گاهى واژه «بصیر» به افراد نابینا، اطلاق مى شود، ولى ظاهرآ این استعمال نه به خاطر علاقه تضاد است بلکه به خاطر آن است که افراد نابینا غالبآ از نیروى ادراک قوى‌ ترى بهره‌ مندند و فقدان حسّ بینائى خود را با قوّت تفکر و بصیرت، جبران مى کنند.(1) همانگونه که ما در فارسى نیز به افراد نابینا، روشن دل مى‌ گوئیم.

همچنین بعضى از ارباب لغت، مانند نویسنده «مصباح» معنى اصلى «بصر» را نورى دانسته که به وسیله آن، موجودات را مى‌ توان مشاهده کرد، و در «مقاییس» براى آن دو معنى ذکر شده یکى آگاهى بر چیزى و دیگر کُلُفتى و غلظت چیزى. ولى معنى اوّل که «راغب» نیز در مفردات آورده با موارد استعمال این واژه مناسب‌ تر و صحیح‌ تر به نظر مى‌ رسد.(2)

تاریخ انتشار: « 1397/05/15 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 21