«توقيفی» بودن اسمای الهی؟!

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

«توقيفی» بودن اسمای الهی؟!

پرسش : منظور از «توقیفی» بودن اسمای الهی چیست؟
پاسخ اجمالی:

قرآن در سوره «اعراف» مشركان را به خاطر تحریف نام هاى خداوند تهديد کرده است؛ چراکه  آنان نام بت هاى خود را از نام خداوند مى گرفتند. به اين خاطر نبايد نام هايى را كه خدا براى خود نپذيرفته و شایسته مقام او نیست و مخصوص ممکنات است و یا نام هایی که معنای آن را نمی دانیم بر خداوند نهاد. به همين دليل بسيارى از دانشمندان معتقدند كه «اسماء الله»؛ (نام هاى خدا) توقيفى است؛ يعنى تنها اسماء و صفاتى را مى توان براى خدا برگزيد كه در آيات و روايات معتبر آمده باشد.

پاسخ تفصیلی:

قرآن در سورهبه وضع مشرکان اشاره مى کند که نام هاىرا که بیانگر صفات او است، تحریف مى کردند، و آنها را بر این کار تهدید کرده و مى فرماید: (و بهترین نام‌ها براىاست؛را به آن[نامها] بخوانید)؛ «وَلِلَّهِ الْاَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا». (و کسانى که نامهاى او را تحریف مى کنند [و بر غیر او مى نهند] رها سازید)؛ «وَ ذَرُوا الَّذینَ یُلْحِدُونَ فی اَسْمائِهِ».
«الِحاد» و «لَحْد» (بر وزن مَهْد) به معنى انحراف از حد وسط به یکى از دو طرف است، و این که «لحد» در قبر به این نام نامیده شده به خاطر آن است که یک سمت قبر را در قسمت پائین خالى مى کنند و جنازه را در آنجا مى گذارند که به هنگام پر کردن قبر خاک بر او ریخته نشود.(1) در این که منظور از «الحاد» در نام هاىدر اینچیست؟ بسیارى از مفسّران عقیده دارند مفهوم عامى دارد که عمدتاً سه چیز را شامل مى شود.
نخست این که مشرکان نام بت هاى خود را از ناممى گرفتند، به یکى از بتها «اَللاّتُ» و به دیگرى «العُزّى» و به دیگرى «مَنات» مى گفتند که به ترتیب آنها را از «اَللهُ» و «الْعَزیْزُ» و «اَلْمَنّانُ» مشتق مى دانستند. دیگر این که نباید نام هایى را که خداوند براى خود نپذیرفته و شایسته مقام او نیست، یا توام با نقائصى است که مخصوص ممکنات است برنهند؛ مانند: کلمه «اب»؛ (پدر) که مسیحیان برمى نهادند. سوم نباید نام هایى برنهند که مفهوم آن را ندانند. به تعبیر دیگر، نه تشبیهبه غیر او جائز است، و نه تعطیل فهم صفات او، و نه گذاردن نام او بر دیگران.
اینها همه به خوبى نشان مى دهد که در بحث اوصافباید با احتیاط تمام قدم برداشت، مبادا نام ها و صفاتى که شایسته موجودات ناقص است براى ذات مقدّس او انتخاب شود. به همین دلیل بسیارى از دانشمندان معتقدند که «اسماء الله»؛ (نام هاى خدا) توقیفى است؛ یعنى تنها اسما و صفاتى را مى توان براىبرگزید که در آیات و روایات معتبر آمده باشد.(2)

پی نوشت:

(1). معجم المقاييس اللغة، ابن فارس، أحمد بن فارس‏، محقق / مصحح: هارون، عبد السلام محمد، مكتب الاعلام الاسلامي، ‏قم،‏ ‏1404 قم‏، چاپ اول، ج ‏5، ص 236، لحد؛ المفردات في غريب القرآن، راغب اصفهانى، حسين بن محمد، تحقيق: صفوان عدنان، داود، دارالعلم، الدار الشامية، بيروت، 1412 ق، چاپ اول، ص 737، لحد.

(2). پيام قرآن‏، مكارم شيرازى، ناصر، با همکاری جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، ‏1386 ش‏، چاپ نهم، ج 4، ص 15.

تاریخ انتشار: « 1397/05/16 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 22