منظور از «جهر به سوء» در سوره «نساء»؟!

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

منظور از «جهر به سوء» در سوره «نساء»؟!

پرسش : منظور از عبارت «جهر به سوء» که در«نساء» آمده، چیست؟
پاسخ اجمالی:

بعضى از مفسّران این عبارت را به معنى نفرين مظلوم درباره ظالم گرفته اند؛ و بعضى به معنى سبّ و دشنام، و بعضى به معنى شكايت بردن پيش قاضى، و يا افشا كردن ظلم ظالم نزد مردم در غيبت و حضور؛ ولى تناسب حكم و موضوع ايجاب مى كند كه مُجاز بودن اين امور در مسير دفع ظلم و جلب حمايت مردم در برابر ظالم است؛ بنابراين مناسب است كه مسأله «سبّ» نسبت به ظالمان را منحصر به جائى كنيم كه عاملى براى نهى از منكر و مبارزه با ظلم گردد.

پاسخ تفصیلی:

قرآن درنساء مى فرماید: (خداوند دوست ندارد کسى با سخنان خود، بدیها[ى دیگران] را اظهار کند؛ مگر آن‌ کس که مورد ستم واقع شده باشد. خداوند، شنوا و دانا است)؛ «لایُحِبُّ اللهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلّا مَنْ ظُلِمَ وَ کانَ اللهُ سَمیعاً عَلیماً».
در این که منظور از «جهر به سوء»؛ (آشکار کردن بدى ها) چیست؟ بعضى از مفسّران آن را به معنى نفرین مظلوم درباره ظالم گرفته اند؛ و بعضى به معناى سبّ و دشنام، و بعضى به معناى شکایت بردن پیش قاضى، و یا افشا کردن ظلم ظالم نزد مردم درو حضور [گرفته‌ اند]. ولى تناسب حکم و موضوع ایجاب مى کند که مُجاز بودن این امور در مسیر دفع ظلم و جلب حمایت مردم در برابر ظالم است؛ بنابراین مناسب است که مساله سبّ و دشنام نسبت به ظالمان را منحصر به جائى کنیم که عاملى براى نهى از منکر و مبارزه با ظلم و فساد گردد.
جمله: «وَ کانَ اللهُ سَمیعاً عَلیماً» هم به مستثنى مى خورد و هم به مستثنى منه. یعنى هم هشدارى است به افرادى کهمى کنند بى‌ آن‌ که مظلوم واقع شده باشند؛ و هم هشدارى است به مظلومان که از حد تجاوز نکنند، و رعایت عدل و انصاف را بنمایند. قابل توجّه این که در اینجا روى «سمیع» و «علیم» تکیه شده؛ چون از سخنان بد و نیّاتى که انگیزه آن است بحث کرده و مى فرماید:این سخنان را مى شنود و از نیّات گویندگان آن آگاه است.
امّا این که بعضى گفته اند مفهوماین است که اگر کسى مثلا به انسان بگوید: اى زناکار! متقابلاً جایز است همان نسبت را به او داد، اشتباه بزرگى است؛ چرا که در مقابل ظلمِ ظالم باید احقاق حق کرد؛ نه این که مرتکب ظلم دیگرى شد، باید نهى از منکر و دفع شر ظالم نمود، نه این که منکر دیگرى را مرتکب شد و ظالم دیگرى پرورش داد! به هر حالگواه بر این است کهنمى‌ گوید مردم در برابر ظلم ظالمان سکوت کنند. درست برخلاف گفتار نادرستى که به حضرت مسیح(علیه السلام) نسبت داده اند که اگر به گونه راستت سیلى زدند گونه چپ را بگیر تا بر آن هم سیلى بزنند!!(1)

تاریخ انتشار: « 1397/05/20 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 64