منظور از «انواء» و ديدگاه اسلام درباره آن

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

منظور از «انواء» و ديدگاه اسلام درباره آن

پرسش : «انواء» به چه معناست و دیدگاهدرباره آن چیست؟
پاسخ اجمالی:

«انواء» در لغت به معنى طلوع يا غروب ستارگان است؛ ولى اغلب آن را به معناى طلوع ستاره ذكر كرده اند. در باور عرب جاهلى ستاره ها عامل نزول باران هستند و بايد چشم اميد به ستاره دوخت و نزول باران را از آن خواست، در واقع این عقیده نوعى از شرك و از قبيل اعتقاد به «خدایان چندگانه» می باشد. از این رو روایات، طلب باران به وسيله انواء، اعتقاد به فال بد و همچنين سرايت در سرنوشت انسان ها را از باورهای جاهلی دانسته و از آنها نهی كرده است.

پاسخ تفصیلی:

«انواء» جمع «نوء» (بر وزن نوع) در لغت به معناى طلوع یا غروب ستارگان است؛ ولى اغلب آن را به معناى طلوع ستاره ذکر کرده اند، هر چند بعضى غروب را نیز به آن افزوده و آن را از لغات اضداد دانسته اند.
یکى از اعتقادات عرب این بود که ماه در طول گردش خود در سال، 28 منزل را طى مى کند و هر منزلى 13 روز به طول مى انجامد و آغاز هر منزل با طلوع ستاره اى در مشرق و غروب ستاره اى در مغرب همراه است و معتقد بودند همراه با آغاز هر منزلى دگرگونى در هوا پیدا مى شود و بارانى مى بارد یا طوفانى رخ مى دهد، از این رو مى گفتند: «مُطِرنا بنوء فلان» یعنى این باران مربوط به طلوع یا غروب فلان ستاره بود.
این اعتقاد به تدریج شکل خرافى و بت پرستى به خود گرفت و عقیده آنها بر این شد که عامل نزول باران همان ستاره است و باید چشم امید به آن ستاره دوخت و نزول باران را از آن خواست.
مرحوم علامه مجلسى در «بحارالانوار»مشروحى تحت عنوان «فى النهى عن الاستمطار بالانواء و الطیره و العدوى»؛ (نهى از طلبیدن باران به وسیله انواء و اعتقاد به فال بد و همچنین سرایت در سرنوشت انسان ها) آورده و روایات متعدّدى در این زمینه ذکر مى کند از جمله در حدیثى از امام باقر(علیه السلام) نقل مى کند که فرمود: «ثَلَاثَهٌ مِنْ عَمَلِ الْجاهِلِیَّهِ، اَلْفَخْرُ بِالْاَنْسابِ وَ الطَّعْنُ فِى الْاَحْسابِ وَ الْاِسْتِسْقاءُ بِالْاَنْواءِ»(1)؛ (سه کار از اعمال جاهلیّت است؛ تفاخر کردن به نسب خویش [بى آنکه نسب افتخارآمیزى باشد یا خود آنها چیزى از افتخار نیاکان را داشته باشند] و اصالت دیگران را بى جهت زیر سوال بردن یا به اندک چیزى نسبت دادنِ فرزند نامشروع به افراد و همچنین طلب باران از انواء).
نکته مهم اینجاست که اگر کسى این مطلب را به صورت بحثى نجومى مطرح کند و بگوید: مقارن هر یک از ستارگان بیست و هشتگانه که در منزلگاه هاى ماه پیدا مى شوند تندبادى به فرمانمى وزد یا بارانى مى بارد سخن خلافى نگفته و مورد نهى نیست؛ ولى عرب جاهلى پیدایش بادها و باران ها را به آن ستارگان نسبت مى داد و در واقع از قبیل اعتقاد به «ارباب انواع» بود که نوعى از شرک است؛ زیرا آنان براى «ارباب انواع» تاثیر استقلالى قائل بودند.(2)

پی نوشت:

(1). معاني الأخبار، ابن بابويه، محمد بن على‏، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر، جامعه مدرسين‏، قم، 1403 قمری، چاپ: اول‏‏، ص 326، (باب معنى الأنواء).

(2). گردآوری از کتاب: پيام امام امير المؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 44.

تاریخ انتشار: « 1397/07/12 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 19