تجلیل امام علي(ع) از مقام «شهداء»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

تجلیل امام علي(ع) از مقام «شهداء»

پرسش : امام علی(علیه السلام) در182 «نهج البلاغه» چگونه از مقام «شهداء» تجلیل می نماید؟
پاسخ اجمالی:

امام علی(ع) در مقام تجلیل از شهدا می فرماید: «بندگان نيك خدا به سرعت عزم بر كوچ گرفتند و متاع اندك دنياى فانى را با سرمايه فراوان آخرتِ ماندگار، مبادله نمودند، برادران ما كه در صفین شهید شدند اگر امروز زنده نيستند كه از اين لقمه هاى گلوگير بخورند چه ضررى كرده اند؟ به خدا سوگند! آنها به لقاى پروردگار نايل شدند و خدا پاداش شان را به طور كامل عطا فرمود و آنها را در سراى امن و امان بعد از اين زندگىِ پر از خوف جاى داد».

پاسخ تفصیلی:

امام علی(علیه السلام) در182 «نهج البلاغه» براى تجلیل از مقام شهیدانِ راهو تقویت فرهنگِو شهادت در برابر ظالمان و ستمگران مى فرماید: (بندگان نیکِبه سرعت عزم بر کوچ گرفتند و متاع اندک دنیاى فانى را با سرمایه فراوان آخرتِ ماندگار، مبادله نمودند)؛ «وَ اَزْمَعَ(1) التَّرْحَالَ(2) عِبَادُ اللهِ الْاَخْیَارُ، وَ بَاعُوا قَلِیلاً مِنَ الدُّنْیَا لَا یَبْقَى بِکَثِیرٍ مِنَ الآخِرَهِ لَا یَفْنَى». این تعبیر لطیف اشاره به این است که آن نیکان و پاکانى که شربت شهادت نوشیدند و در راهبه این افتخار بزرگ نایل شدند نه تنها زیانى نکردند؛ بلکه تجارت پرسودى نمودند، متاع قلیلِ فانى را به متاع کثیرِ باقى فروختند. کسانى هم که افتخار شهادت پیدا نکردند؛ امّا دربا نفس پیروز شدند و زرق و برق دنیاى فانى را به سعادتفروختند آنها نیز در سلسله این گروه از عباد اللهِ الاَخیار جاى دارند.
در ادامه این سخن، با تاکید مى فرماید: (راستى برادران ما که خونشان در صفّین ریخته شد [و شربت شهادت نوشیدند] اگر امروز زنده نیستند که از این لقمه هاى گلوگیر بخورند و از این آب هاى ناگوار بنوشند چه ضررى کرده اند؟)؛ «مَا ضَرَّ اِخْوَانَنَا الَّذِینَ سُفِکَتْ دِمَاوُهُمْ ـ وَ هُمْ بِصِفِّینَ ـ اَلَّا یَکُونُوا الْیَوْمَ اَحْیَاءً؟ یُسِیغُونَ(3) الْغُصَصَ وَ یَشْرَبُونَ الرَّنْقَ!(4)». اشاره به اینکه آنها رفتند و آسوده شدند و امروز ما ماندیم و این اوضاع نابسامان. دشمنان حق در همه جا جولان مى کنند و دوستانِ حق، ضعیف و ناتوان و بى اراده در برابر آنها ایستاده و تماشاگرند. صحنه اى که هر انسان باو غیورى را سخت آزار مى دهد. در واقع عبارات امام(علیه السلام) اشاره به جنایاتو لشکر شام و سکوت و سُستى مردم کوفه و عراق است.

در پایان این سخن، کلام امام(علیه السلام) اوج مى گیرد و مى فرماید: (بهسوگند! آنها به لقاى پروردگار نایل شدند وپاداش شان را به طور کامل عطا فرمود و آنها را در سراى امن و امان بعد از این زندگىِ پر ازجاى داد)؛ «قَدْ ـ وَ اللهِ ـ لَقُوا اللهَ فَوَفَّاهُمْ اُجُورَهُمْ، وَ اَحَلَّهُمْ دَارَ الْاَمْنِ بَعْدَ خَوْفِهِمْ». آرى همان گونه کهمى فرماید: «گمان مبر آنها که در راهکشته شده اند مردگانند؛ بلکه آنها زنده و جاویدانند و در نزد پروردگارشان به انواع روزى ها متنعمند»، مرده آنها هستند که تن به ذلت مى سپرند و زیر پرچم ظالمان به زندگى مادى و تحقیرآمیز ادامه مى دهند.
شهادت همیشه مایه افتخار است؛ ولى در محیط هاى آلوده، شهادت و رخت بر بستن از آلودگى ها و مفاسد و رهایى از دست گروه هاى فاسد و مفسد، افتخار دیگرى است. پیامى که حضرت علی(علیه السلام) در محراب عبادت در لحظات شهادت به ما داد درس بزرگى بود؛ فرمود: «فُزْتُ وَ رَبِّ الْکَعْبَهِ»؛ (به خداى کعبه نجات یافتم و رستگار شدم).
و به گفته شاعر:
مرده دلانند به روى زمین *** بهر چه با مرده شوم همنشین
هم دمى مرده دهد مردگى *** صحبت افسرده دل افسردگى
زیر گِل آنان که پراکنده اند *** گرچه به تن مرده، به دل زنده اند!
زنده شدم از نظر پاکشان *** آب حیات است مرا خاکشان.(5)،(6)

پی نوشت:

(1). «أزمع» از ريشه «زمع» بر وزن «شمع» در اصل به معناى تصميم گرفتن بر چيزى است.

(2). «ترحال» از ريشه «رحلت» به معناى كوچ كردن و رهسپار شدن است.

(3). «يسيغون» از ريشه «سوغ» بر وزن «فوق» و سيغ، بر وزن «سيل» به معناى گوارا.

(4). «رنق» به معناى كدر است.

(5). گزينشى از اشعار نظامى.

(6). گردآوری از کتاب: پيام امام امير المؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 76.

تاریخ انتشار: « 1397/07/14 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 35