جایگاه «عمّار یاسر» در بین صحابه پیامبر(ص)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

جایگاه «عمّار یاسر» در بین صحابه پیامبر(ص)

پرسش : «عمّار یاسر» در میانپیامبر(صلىعلیه وآله) از چه جایگاهی برخوردار بود؟
پاسخ اجمالی:

«عمّار» فرزند یاسر و سمیّه، در مكّه اسلام آورد و مرارت هاى فراوانى را متحمل شد. او از مهاجران به حبشه بود که به دو قبله نماز گزارد و در همه جنگ ها حضور داشت، و پيامبر(ص) درباره وى فرمود: «عمّار سر تا پا مملو از ايمان است» و نيز فرمود: «عمّار را گروه ستمگر و متجاوز خواهند كشت»، و سرانجام به دست ياران معاويه در صفّين به شهادت رسيد.

پاسخ تفصیلی:

کنیه «عمّار بن یاسر»، «ابویقظان» و از کسانى بود که در مکّهآورد و مرارت هاى فراوانى را متحمل شد. «ابن عبدالبرّ» در کتاب «استیعاب» مى نویسد: «هنگامى کهبه مکّه آمد با کنیزى به نام سمیّهکرد و عمّار از او متولّد شد. عمّار کسى بود که در راهاز سوى مشرکان شکنجه شد، هر چند به حکمِ اجبار، کلماتى را در بیزارى ازبر زبان جارى ساخت؛ ولى سخت ناراحت و گریان شد و خدمت پیامبر(صلىعلیه وآله) آمد وشریفه «اِلَّا مَنْ اُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْاِیمَانِ»(1)؛ که دلیلى بر جواز تقیّه در این موارد است، درباره وى نازل گردید. مفسّران به اجماع، نزول اینرا درباره عمّار مى دانند. او از کسانى بود که به سرزمین حبشه هجرت کرد و به دونماز گزارد. او از مهاجران نخستین بود که در جنگو همه جنگ هاى اسلامى حضور داشت.
پیامبر اکرم(صلىعلیه وآله) درباره وى فرمود: «اِنَّهُ مَلیئٌ اِیمَاناً اِلَى اَخْمُصِ قَدَمَیْهِ»؛ (عمّار، سر تا پا مملو ازاست) و نیز فرمود: «مَنْ اَبْغَضَ عَمّاراً ابْغَضَهُ اللهُ»؛ (کسى که با عمّار دشمنى کنددشمن او خواهد بود)، هم چنین حضرت دردیگرى می فرمایند: «بهشت مشتاق چهار نفر است: على و عمّار وو ابوذر».
ابن عبدالبرّ مى افزاید: «اخبار متواترى داریم که پیامبر(صلىعلیه وآله) دربارهفرمود: «تَقْتُلُ عَمّاراً الْفِئَهُ الْباغِیَهُ»؛ (عمّار را گروه ستمگر و متجاوز خواهند کشت)». ابن عبدالبر اینرا از صحیح ترین اخبار مى شمرد. مى دانیم که عمّار به دست یاراندر صفّین شهید شد و عجب اینکه بسیارى از مردم اینرا شنیده بودند که مهم ترین سند در جنایاتاست؛ ولى باز از خواب غفلت بیدار نشدند.
ابن عبدالبرّ در ادامه سخنان خود روایتى از ابوعبدالرحمان سلمى نقل مى کند که مى گوید: «ما با على(علیه السلام) در صفّین بودیم، عمّاررا دیدم که به هر سو حرکت مى کرد اصحاب محمّد او را همراهى مى کردند گویى پرچم آنها بود، و از عمّار شنیدم که به هاشم ابن عقبه [عتبه] مى گفت: اى هاشم به پیش بتاز کهدر سایه شمشیرهاست. امروز دوستانم [یعنی] محمد(صلىعلیه وآله) و یارانش را ملاقات خواهم کرد. مى دانم که ما برحق و آنها بر باطلند». عبدالله ابن سلمه مى گوید: «من در روز صفین به عمّار مى نگریستم که تشنه شد و تقاضاى آب کرد، ظرف شیرى براى او آوردند او گفت: امروز روز ملاقات دوستان است؛ چرا که رسول خدا(صلىعلیه وآله) به من فرمود: آخرین شربتى که از دنیا مى نوشى شیر است».(2)
قابل توجّه است هنگامى کهشهادتـ بعد از جنگ صفّین ـ بهرسید، در میان مردماى خواند و گفت: «على(علیه السلام) دو دست نیرومند داشت؛ یکى در صفّین قطع شد؛ یعنى عمّارو دیگرى امروز، یعنى مالک اشتر».(3)،(4)

پی نوشت:

(1). سوره نحل، آيه 106.

(2). الاستيعاب فى معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، يوسف بن عبد الله بن محمد، تحقيق: البجاوى، على محمد، دار الجيل، بيروت، 1412 قمری / 1992 میلادی، الطبعة: الأولى، ج ‏3، ص 1135.

(3). الكامل في التاريخ، ابن الأثير، على بن ابى الكرم، دار صادر، بيروت، 1385 قمری / 1965 میلادی، ج 3، ص 353.

(4). گردآوری از کتاب: پيام امام امير المؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 83.

تاریخ انتشار: « 1397/07/14 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 25