همنشینی با «همسایگان خدا»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

همنشینی با «همسایگان خدا»

پرسش : از دیدگاه امام علی(علیه السلام) راه همنشین شدن با همسایگانچیست؟
پاسخ اجمالی:

امام علی(ع) راه همنشين شدن با همسایگان خدا را اين چنين معرفي مي نمايد: «به اعمال نيك مبادرت ورزيد تا همنشين همسايگان خدا باشيد، نزد كسانى كه خداوند پيامبران خود را رفيق آنها ساخته، فرشتگان خود را به ديدارشان فرستاده و حتى گوش هايشان را از اينكه صداى خفيف آتش دوزخ را بشنوند رهايى بخشيده و بدن هايشان را از ملاقات هرگونه رنج و ناراحتى مصون داشته است. اين فضل و رحمت الهى است كه به هر كس بخواهد مى دهد و خداوند صاحب فضل عظيم است».

پاسخ تفصیلی:

امام علی(ع) در پایان183 «نهج البلاغه» مى فرماید: (به اعمال نیک مبادرت ورزید تا همنشین همسایگاندر سراى او باشید)؛ «فَبَادِرُوا بِاَعْمَالِکُمْ تَکُونُوا مَعَ جِیرَانِ اللهِ فِی دَارِهِ». سپس به شرح حال اوصاف این همسایگان پرداخته، مى فرماید: (نزد کسانى که خداوند پیامبران خود را رفیق آنها ساخته، فرشتگان خود را به دیدارشان فرستاده و حتى گوش هایشان را از اینکه صداى خفیف آتش دوزخ را بشنوند رهایى بخشیده و بدن هایشان را از ملاقات هرگونه رنج و ناراحتى مصون داشته است. این فضل و رحمت الهى است که به هر کس بخواهد مى دهد و خداوند صاحب فضل عظیم است)؛ «رَافَقَ بِهِمْ رُسُلَهُ، وَ اَزَارَهُمْ مَلاَئِکَتَهُ، وَ اَکْرَمَ اَسْمَاعَهُمْ اَنْ تَسْمَعَ حَسِیسَ(1) نَارٍ اَبَداً، وَ صَانَ(2) اَجْسَادَهُمْ اَنْ تَلْقَى لُغُوباً(3) وَ نَصَباً(4): (ذَلِکَ فَضْلُ اللهِ یُوْتِیهِ مَنْ یَشَاءُ وَاللهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ)(5)».
امام(علیه السلام) در این بیان زیبا و پرمعنا، چهار وصف براى همسایگان الهى بیان مى کند که دو وصف، جنبه معنوى دارد و دو وصف آن جنبه مادّى؛ مرافقت و دوستى پیامبران وفرشتگان نسبت به آنها، دو نوع کرامت معنوى و فضیلت روحانى بى مانند است، و نشنیدن کمترین صداى آتش دوزخ و مصونیت در برابر هر گونه درد و رنج و ناراحتى، دو نوع کرامت مادى است که مایه آرامش جسم و جان آنهاست.
چه افتخارى از این بالاتر که انسان در بهترین غرفه هاى بهشتى با چنین افرادى همنشین باشد که مشمول چنین مواهب مهم معنوى و مادى هستند. در ضمن با استفاده ازشریفه قرآن، امام(علیه السلام) بر اهمّیّت این نعمت هاى بهشتى تاکید مى نماید و آن را فضیلت خدایى مى شمرد.
جمله «وَ اَکْرَمَ اَسْمَاعَهُمْ...» برگرفته از«لَا یَسْمَعُونَ حَسِیسَهَا وَ هُمْ فِى مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خَالِدُونَ»(6)؛ (آنها صداى آتش دوزخ را نمى شنوند و در آنچه دلشان بخواهد جاودانه خواهند بود). و جمله «وَ صَانَ اَجْسَادَهُمْ...» اشاره بهشریفه «لَا یَمَسُّنَا فِیهَا نَصَبٌ وَ لَا یَمَسُّنَا فِیهَا لُغُوبٌ»(7)؛ (در این سراى اقامت [جاویدان] جاى داد که نه در آن رنجى به ما مى رسد و نه سستى و واماندگى).
در اینجا این سوال پیش مى آید که «جیران الله»؛ (همسایگان خدا) چه کسانى هستند که این همه مقامشان بالاست؟ تعبیر به «جیران»؛ (همسایگان) نشان مى دهد که آنها از خاصّان و مقربان درگاههستند تا آنجا که شایسته نام «جیران» شده اند و با توجّه به اینکه فرشتگان و انبیا به سراغ آنها مى آیند معلوم مى شود نه پیامبرند و نه فرشته، بنابراین باید آنها از صدّیقین و شهدا و خاصّان و حواریّونى باشند که همچون پروانه بر گرد شمع وجود انبیاء و اولیاء گردش مى کنند و در سایهو خودسازى کامل به صورت افراد ممتازى درآمده اند که مشمول این همه عنایت الهى هستند، همان گونه کهمجید مى فرماید: «وَ مَنْ یُطِعِ اللهَ وَ الرَّسُولَ فَاُوْلئِکَ مَعَ الَّذِینَ اَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِّنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَدَآءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ اُوْلئِکَ رَفِیقاً».(8)
شاهد این مطلب بیانى است که امام(علیه السلام) در نامه 27 درباره گروهى از پرهیزکاران که در سطح بالایى ازقرار دارند و زهد و بى اعتنایى آنها به زرق و برق دنیا به حدّ اعلاست، آورده است و در آن، عنوان «جیران الله» را به این گروه داده است.(9)

پی نوشت:

(1). «حسيس» از ريشه «حس» گرفته شده و به گفته ارباب لغت به معناى صداى محسوس و يا صداى ضعيف و خفيف است.

(2). «صان» از «صيانت» (نگهدارى كردن) است.

(3). «لغوب» مصدر و به معناى مشقت و زحمت است.

(4). «نصب» به معناى خستگى و رنج است. بعضى «لغوب» را به مشقت و زحمت روحى و «نصب» را به معناى مشقت جسمانى مى دانند. به اين ترتيب در بهشت و جوار قرب الهى نه خبرى از خستگى روح است و نه جسم.

(5). سوره حديد، آيه 21.

(6). سوره انبياء، آيه 102.

(7). سوره فاطر، آيه 35.

(8). سوره نساء، آيه 69.

(9). گردآوری از کتاب: پيام امام امير المؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 127.

تاریخ انتشار: « 1397/07/16 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 16