اهداف بعثت پیامبر(ص) از زبان امام علي(ع)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

اهداف بعثت پیامبر(ص) از زبان امام علي(ع)

پرسش : امام علی(علیه السلام) چه اهدافی را برای بعثت پیامبر اکرم(صلیعلیه وآله) بیان می کند؟
پاسخ اجمالی:

امام علی(ع) در بیان اهداف بعثت پیامبر(ص) می فرماید: «او را براى بیان حجت هاى لازم، پيروزى آشكار حق بر باطل و روشن ساختن راه حق فرستاد، او رسالت خود را آشكارا ابلاغ كرد، و انسان ها را بر مسير حقّ قرار داد؛ در حالى كه راه پيشرفت را به آنها نشان داده بود، پرچم هاى هدايت را برافراشت و نشانه هاى روشن را برپا ساخت، ريسمان هاى [خيمه] اسلام را محكم نمود و دستگيره هاى ايمان را استوار ساخت».

پاسخ تفصیلی:

امام علی(علیه السلام) در بخشی از185 «نهج البلاغه» به برنامه هاى مختلف و اهداف بعثت پیامبر اکرم(صلیعلیه و آله) پرداخته، چنین مى فرماید: (او را براى بیان حجت هاى لازم و پیروزى آشکار [حق بر باطل] و روشن ساختن راه حقّ فرستاد)؛ «اَرْسَلَهُ بِوُجُوبِ الْحُجَجِ، وَ ظُهُورِ الْفَلَجِ(1)، وَ اِیضَاحِ الْمَنْهَجِ». به این ترتیب در جمله هاى سه گانه بالا اهداف بعثت را که اتمام حجت و پیروزى حق بر باطل و روشن ساختن راه سعادت است بیان فرموده است.
آنگاه به برنامه هاى عملى پیامبر(صلیعلیه و آله) پرداخته، چنین مى فرماید: (او رسالت خود را آشکارا ابلاغ کرد، و انسان ها را بر مسیر حقّ قرار داد؛ در حالى که راه پیشرفت را به آنها نشان داده بود، پرچم هاى هدایت را برافراشت و نشانه هاى روشن را برپا ساخت، ریسمان هاى [خیمه]را محکم نمود و دستگیره هاىرا استوار ساخت)؛ «فَبَلَّغَ الرِّسَالَهَ صَادِعاً(2) بِهَا، وَ حَمَلَ عَلَى الْمَحَجَّهِ دالّاً عَلَیْهَا، وَ اَقَامَ اَعْلَامَ الْاِهْتِدَاءِ وَ مَنَارَ الضِّیَاءِ، وَ جَعَلَ اَمْرَاسَ(3) الْاِسْلَامِ مَتِینَهً، وَ عُرَا(4) الْاِیمَانِ وَثِیقَهً».
در آغاز، سخن از پرداختن به ابلاغ رسالت الهى به طور کلى به میان آمده است، همان گونه که درمجید مى فرماید: «فَاصْدَعْ بِمَا تُوْمَرُ وَ اَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ»(5)؛ (آنچه را ماموریت دارى آشکار ساز و از مشرکان روى گردان). سپس از جزئیات این برنامه سخن مى گوید که پیامبر(صلىعلیه وآله) مردم را از بیراهه به جاده اصلى دعوت کرد و دلایل و نشانه ها را براى پیمودن این راه به آنها گوشزد نمود و چراغ هاى نورانى بر سر هر راه نهاد تا به هنگام تاریکى نیز از ادامه مسیر باز نایستند و سرانجام با بیانات کافى و تدبیرهاى سازنده رشته هاىرا محکم ساخت و دستگیره هاىرا استحکام بخشید. کمتر کلامى را مى توان پیدا کرد که در عین کوتاهى و فشردگى این همه مطلب را درباره اهداف و برنامه هاى پیغمبر اسلام(صلىعلیه وآله) بیان کند.
جمله «جَعَلَ اَمْرَاسَ الْاِسْلَامِ مَتِینَهً»، گویارا به خیمه اى تشبیه مى کند که ریسمان هاى محکمى از هر سو آن را به زمین هاى اطراف متّصل کرده است تا تندبادها نتواند آن را از جا بر کَند این ریسمان ها امورى مانند جمعه و جماعات و حجّ ووو امر به معروف و نهى از منکر است که همیشه حوزهرا حفظ کرده و از آن دفاع مى نماید، هر جا این تعلیمات اسلامى پیاده شودبیمه مى شود و هرگاه ضعیف گردد دشمنان بر مسلمین چیره خواهند شد.
جمله «وَ عُرَى الْاِیمَانِ وَثِیقَهً»،را تشبیه به طنابى کرده که دستگیره هاى مختلفى در آن است و براى نجات از قعر چاه، یا نجات در پرتگاه ها باید به این دستگیره ها چسبید. بدیهى است اگر این دستگیره ها سست و ضعیف باشد نه تنها انسان نجات نمى یابد؛ بلکه گرفتار سقوط خطرناکى مى شود. این دستگیره ها همان فروع و تعلیماتدر برنامه هاى مختلف عبادى و اجتماعى است که در احادیث نیز به آن اشاره شده است. از جمله در روایات نقل شده که پیامبر اکرم(صلىعلیه وآله) روزى از اصحابشان پرسیدند: «اَىُّ عُرَى الْاِیمَانِ اَوْثَقُ؟»؛ (کدام یک از دستگیره هاىمحکم تر است؟) جمعى گفتند:و پیامبرش آگاهترند؟ و بعضى ازیاو ... نام بردند. رسول خدا(صلىعلیه وآله) فرمود: آنچه گفتید داراى فضیلت است؛ ولى پاسخ اصلى نیست، «وَ لکِنْ اوْثَقُ عُرَى الْاِیمَانِ الْحُبُّ فِى اللهِ وَ البُغْضُ فِى اللهِ وَ تَولَّی اَوْلِیاءَ اللهِ وَ التَّبَرِّی مِنْ اَعْدَاءِ اللهِ»(6)؛ (محکم ترین دستگیره هاى ایمان، دوست داشتن براىو دشمن داشتن براى خداست، و محبّت اولیاى الهى و بیزارى از دشمنان الهى است).
البتّه مفاهیم اخلاقى همچون توکّل، تفویض، تسلیم، رضا، صبر، یقین و . . . که در روایات به آن اشاره شده نیز مى تواند به عنوان دستگیره هاىمعرفى شود و هیچ کدام با یکدیگر منافاتى ندارند.(7)

پی نوشت:

(1). «فلج» به معناى پيروزى است؛ خواه پيروزى در استدلال باشد يا در عمل.

(2). «صادع» از ريشه «صدع» بر وزن «صبر» در اصل به معناى شكافتن است و از آنجا كه به هنگام شكافتن زمين گياهان ظاهر مى شوند، معناى ظهور نيز در آن نهفته است.

(3). «امراس» جمع «مَرَس» بر وزن «مرض» و «مرس» نيز جمع «مرسه» به معناى طناب است.

(4). «عرى» جمع «عروه» به معناى دستگيره و دستاويز است.

(5). سوره حجر، آيه 94.

(6). الكافي، كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر و آخوندى، محمد، دار الكتب الإسلامية، تهران، ‏ ‏1407 قمری، چاپ: چهارم، ج ‏2، ص 126، (باب الحب في الله و البغض في الله).

(7). گردآوری از کتاب: پيام امام امير المؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 151.

تاریخ انتشار: « 1397/07/16 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 72