نقش «نماز» در تربیت انسان ها

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

نقش «نماز» در تربیت انسان ها

پرسش : «نماز» چه نقشی در تربیت انسان ها بر عهده دارد؟
پاسخ اجمالی:

انسان موجود فراموش کاری است که نيازهاى واقعى زندگى روزانه و نيازهاى خيالى و عشق به شهوات، او را به خودفراموشی مبتلا می كند. مهمترين آثار «نماز»، بيدار ساختن انسان و پايان دادن به خودفراموشى است؛ زيرا هنگامى كه ياد خدا به ميان آمد، وضع به كلى دگرگون مى شود، اگر نگاهى به مقدمات نماز و شرايط ديگر آن بيندازيم، بيانگر نقش مهم نماز در تربيت انسان و رساندن او به جوار قرب الهي است.

پاسخ تفصیلی:

انسان موجود فراموش کارى است که نه تنها دیگران را فراموش مى کند؛ بلکه در مواقع بسیاری گرفتار خودفراموشى نیز مى شود و این خودفراموشى بزرگترین دشمن سعادت اوست. دو عامل مهم به این خودفراموشى کمک مى کند؛ نخست نیازهاى واقعى زندگى روزانه است بخصوص در زمانى که زندگى پیچیده و پر از مشکلات شود، و دیگرى نیازهاى خیالى و زرق و برق ها و تشریفات آمیخته با هوی و هوس ها و عشق به مال و جاه و شهوات است. در این حال درست به مسافرى مى ماند که در دو طرف جادّه، قصرهاى سر به فلک کشیده و شاهدان زیباروى را مى بیند که ناگهان او را از مسیر اصلى بازداشته و به پرتگاه مى کشاند.
مهمترین آثار «نماز»، بیدار ساختن انسان و پایان دادن به خودفراموشى است؛ زیرا هنگامى که یادبه میان آمد، وضع به کلى دگرگون مى شود.شریفه «اَقِمِ الصَّلَاهَ لِذِکْرِی»(1) که فلسفهرا یادمى شمارد وشریفه «لَذِکْرُ اللهِ اَکْبَرُ»(2) که بعد از جمله «اِنَّ الصَّلَاهَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْکَرِ» آمده، نشان مى دهد که ریشه اصلى فلسفهدر یادنهاده شده؛ زیرا سرچشمه همه گناهان، حُبّ دنیا و دنیاپرستى است که ذکر الله، انسان را از آن باز مى دارد، همان گونه که در29«نجم» مى خوانیم: «فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلَّى عَنْ ذِکْرِنَا وَ لَمْ یُرِدْ اِلَّا الْحَیَاهَ الدُّنْیَا»؛ (حال که چنین است از کسى که از یاد ما روى گردانده جز دنیا را نخواسته اعراض کن).
طبق آیات دیگر قرآن، شیطان در اطراف قلب انسان، طواف مى کند، همین که یاددر آن پیدا شود مى گریزد: «اِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّیْطَانِ تَذَکَّرُوا فَاِذَا هُم مُّبْصِرُونَ».(3) و اگر مى بینیم در روایات اسلامى،عمود دین و چشمه آب زلال پاک کننده شمرده شده، دلیلش همین است؛ به ویژه اگر اینبه صورت جماعت انجام شود و مومنان، به صورت دسته جمعى به درگاهروى آورند. در روایتى از رسول گرامى اسلام(صلىعلیه وآله) آمده است: (هر کس نمازهاى پنج گانه روزانه را با جماعت [با شرایط کامل] بخواند، هر کار نیکى را درباره او گمان داشته باشید و شهادت او را بپذیرید)؛ «مَنْ صَلّى الصَّلَاهَ فِی جَماعَهٍ فَظَنُّوا بِهِ کُلَّ خَیْرٍ وَ اَقْبِلُوا شَهادَتَهُ».(4)
اگر نگاهى به مقدمات(طهارت،و غسل) که انسان را به پاکى جسم و جان، دعوت مى کند و شرایط دیگر آن مانند پاک و حلال بودن لباس و توجّه به کعبه، کهن ترین مرکزو ارکان و محتواى آیات و اذکار وآن شود، دید و فهم انسان را درباره اهمّیّت فوق العاده این عبادت بزرگ و بى نظیر، گسترش مى دهد و نشان مى دهد کهچه نقش مهمى در تربیت انسان و رساندن او به جوار قربدر سیر و سلوک معنوى و عرفانى دارد.(5)

پی نوشت:

(1). سوره طه، آيه 14.

(2). سوره عنكبوت، آيه 45.

(3). سوره اعراف، آيه 201.

(4). دعائم الإسلام‏، ابن حيون مغربى، نعمان بن محمد‏، محقق / مصحح: فيضى، آصف‏، مؤسسة آل البيت(عليهم السلام)‏، قم،‏ 1385 قمری‏، چاپ: دوم‏، ج ‏1، ص 153.

(5). گردآوری از کتاب: پيام امام اميرالمؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 730.

تاریخ انتشار: « 1397/08/10 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 56