اقسام مردم نسبت به پرداخت «زکات»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

اقسام مردم نسبت به پرداخت «زکات»

پرسش : مردم در ارتباط با پرداخت «زکات» به چند گروه تقسیم می شوند؟
پاسخ اجمالی:

مردم در ارتباط با پرداخت «زکات» دو گروهند: يك گروه، زكات و ساير صدقات خود را با نهايت خشنودى در راه خدا مى دهند. گروه ديگر، زكات را به سختى جان كندن، از خود جدا مى كنند و پيوسته دلشان نگران آن است و گاه و بى گاه مى گويند فلان مالى را كه براى زكات داديم چقدر خوب و مرغوب بود و چه اندازه براى آن زحمت كشيده بوديم و اگر امروز در دست ما بود چنين و چنان مى شد.

پاسخ تفصیلی:

مردم در زمینه پرداخت «زکات»، به دو گروه تقسیم می شوند: 1. گروهى کهو سایر صدقات خود را با نهایت خشنودى در راهمى دهند و به مضمون «اِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللهِ لَا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَ لَا شُکُوراً»(1)، همه عشق و علاقه آنها متوجّه جلب رضاى پروردگار است؛ نه انتظار سپاسگزارى دارند و نه پاداش و جزایى از گیرندگان مى طلبند. 2. گروه دیگرى به سختى جان کندن،را از خود جدا مى کنند و پیوسته دلشان نگران آن است و گاه و بى گاه مى گویند فلان مالى را که براىدادیم چقدر خوب و مرغوب بود و چه اندازه براى آن زحمت کشیده بودیم و اگر امروز در دست ما بود چنین و چنان مى شد. این گروه، مصداق همان چیزى هستند که امام علی(علیه السلام) در199 «نهج البلاغه» فرموده است: (نباید هیچ کس به آنچه [در راه خدا] پرداخته دلبستگى داشته باشد و از اداى آنچه داده است بسیار تاسف بخورد)؛ «فَلَا یُتْبِعَنَّهَا اَحَدٌ نَفْسَهُ، وَ لَا یُکْثِرَنَّ عَلَیْهَا لَهْفَهُ(2)». از سوی دیگر امام(علیه السلام) در ادامهبه بیان پیامدهاى منفى آن پرداخته و مى فرماید: (آن کس که بدون طیب خاطر به امید دریافت چیزى که برتر از آن است آن را بپردازد او نسبت به سنّت پیامبر(صلىعلیه وآله) جاهل، و از گرفتن پاداش مغبون شده است، در عمل گمراه و پشیمانى او طولانى خواهد بود)؛ «فَاِنَّ مَنْ اَعْطَاهَا غَیْرَ طَیِّبِ النّفْسِ بِهَا، یَرْجُو بِهَا مَا هُوَ اَفْضَلُ مِنْهَا، فَهُوَ جَاهِلٌ بِالسُّنَّهِ، مَغْبُونُ الْاَجْرِ، ضَالُّ الْعَمَلِ، طَوِیلُ النَّدَمِ».
درجمله «یَرْجُو بِهَا مَا هُوَ اَفْضَلُ مِنْهَا»؛ جمعى از شارحانگفته اند: منظور این است که انسان بادر اداىو سایر قربات حتّى انتظار برکت مال و برخوردارى از مواهب بیشتر الهى را نداشته باشد، بلکه تنها رضا و خشنودىرا در نظر بگیرد؛ ولى اینبا تعبیر «جاهِلٌ بِالسُّنَّهِ» و «ضَالُّ الْعَمَلِ» سازگار نیست؛ زیرا از روایات اسلامى به خوبى استفاده مى شود که انتظار فضل و عنایت الهى در این گونه موارد نه تنها ممنوع نیست، بلکه مرغوب است.
در روایاتووارد شده است که در هنگام تنگدستى از طریق دادن صدقه، گشایش روزى بطلبید(3)، و حتىمجید مى گوید: «یَمْحَقُ اللهُ الرِّبَا وَ یُرْبِى الصَّدَقَاتِ»(4)؛ (خداوند ربا را نابود مى کند و صدقات را افزایش مى دهد)؛  ولى دودیگر براى این جمله، مى توان گفت که با جمله هاى دیگر هماهنگ تر است؛ نخست اینکه این جمله ادامه جمله «غَیْرَ طَیِّبِ النّفْسِ بِهَا» باشد؛ یعنى هنگامنه طیب خاطر دارد نه امید برتر از آن از سوى خدا. بدیهى است چنین کسى برخلاف سنّت عمل کرده و به گمراهى کشیده شده است. دیگر اینکه منظور این است کسى که به هنگام اداى زکات، رضایت درونى ندارد و در عین حال برتر از آن را ازمى طلبد، سخت در اشتباه و جاهل به سنّت است.(5)

پی نوشت:

(1). سوره دهر، آيه 9.

(2). «لهف» به معناى غصّه، تأسف، اندوه و افسوس است.

(3). «إذا أمْلَقْتُمْ فَتاجِرُوا اللهَ بِالصَّدَقَةِ». (نهج البلاغة، شريف الرضى، محمد بن حسين‏، محقق / مصحح: صبحي صالح، هجرت‏، قم‏، ‏1414 قمری، چاپ: اول، ص 513، حکمت 258).

(4). سوره بقره، آيه 276.

(5). گردآوری از کتاب: پيام امام اميرالمؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 7، ص 732.

تاریخ انتشار: « 1397/08/12 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 54