فضائل «حمزه سیدالشهداء»

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

فضائل «حمزه سیدالشهداء»

پرسش : در منابع اسلامی چه فضائلی برای «حمزه سیدالشهداء» بیان شده است؟
پاسخ اجمالی:

درباره شخصیت «حمزه» تعابیر گرانسنگی در روايات آمده است؛ وي عموي پيامبر(ص) و برادر رضاعي او بود و از سوي ايشان به لقب اسد الله و سيد الشهداء مفتخر گشت. بدنش در جنگ اُحُد مثله شد و باعث تأثّر پيامبر(ص) شد و حضرت در كنار جسدش با اين عبارات به تجليل از او پرداخت: «خدا رحمتت كند اى عمو تو بسيار صله رحم بجا مى آوردى و بسيار كار خير انجام مى دادى». حضرت فاطمه(س) نيز از خاك قبرش تسبيحي براي ذكر خدا درست كرد تا يادش را زنده نگهدارد.

پاسخ تفصیلی:

درباره شخصیتبن عبدالمطّلب و خدمات گرانبهاى او بهو شهادت جانسوز او مطالب بسیارى در منابع اسلامى آمده است که ذیلا به بخشى از آنها اشاره مى شود.
1. در «تفسیر فرات کوفی» به نقل از پیامبر اکرم(صلیعلیه وآله) آمده است: «فَلِوَاءُ الْحَمْدِ بِیَدِی‏ وَ اَدْفَعُ لِوَاءَ التَّهْلِیلِ لِعَلِیٍّ ... لِوَاءَ التَّکْبِیرِ اِلَى حَمْزَهَ وَ ... لِوَاءَ التَّسْبِیحِ اِلَى جَعْفَرٍ»(1)؛ (روزپرچم حمد و ستایشبه دست من [پیامبر(صلیعلیه وآله] داده می شود ... و من پرچم تهلیل[لا اله الّا الله] را به دست حضرت علی(علیه السلام) ... و پرچمرا به دست... و پرچمرا به دست جعفر مى سپارم).
2. در «تفسیر امام حسن عسکرى(علیه السلام)» آمده است: «فَیَاْتِی عَلِیُّ بْنُ اَبِی طَالِبٍ(علیه السلام) بِالرُّمْحِ‏ الَّذِی‏ کَانَ‏ یُقَاتِلُ‏ بِهِ حَمْزَهُ اَعْدَاءَ اللهِ تَعَالَى فِی الدُّنْیَا، فَیُنَاوِلُهُ اِیَّاهُ وَ یَقُولُ: یَا عَمَّ رَسُولِ اللهِ وَ عَمَّ اَخِی رَسُولِ اللهِ ذُدِ الْجَحِیمَ عَنْ اَوْلِیَائِکَ بِرُمْحِکَ»(2)؛ (روز[حضرت]علی(علیه السلام) نیزه اى را کهبا آن، با دشمناندر دنیامى کرد، به دستمى دهد و مى گوید: اى عموى رسول خدا(صلىعلیه وآله) دوزخ را با این نیزه از دوستانت دور کن).
3. در کتاب «الاصابه فى تمییز الصحابه» نوشته ابن حجر عسقلانى آمده است: «حمزه عموى پیغمبر(صلىعلیه وآله) دو سال یا چهار سال با او تفاوت سنّى داشت و هر دو از یک زن به نام «ثویبه» شیر خورده بودند و برادر رضاعى محسوب مى شدند [البتّه این شیرخوارگى مربوط به دو فرزند ثویبه بوده است، در دو زایمان که میان آن، دو یا چهار سال فاصله بود] پیغمبر اکرم(صلىعلیه وآله) او را به لقب «اسدالله» و «سیّدالشهداء» مفتخر ساخت و رسول خدا(صلىعلیه وآله) بعد از شهادتو مثله شدن بدنش از سوى کفارِبسیار ناراحت شد و در کنار جسدایستاد و فرمود: «رَحِمَکَ اللهُ اَىْ عَمٍّ لَکُنْتَ وَصُولاً لِلرَّحِمِ فَعُولاً لِلْخَیْراتِ»(3)؛ (خدا رحمتت کند اى عمو تو بسیاربجا مى آوردى و بسیار کار خیر انجام مى دادى)».
4. در کتاب «اسد الغابه فى معرفه الصحابه» نوشته ابن اثیر آمده است: «هنگامى که پیغمبر اکرم(صلىعلیه وآله) بعد از واقعه اُحُد به مدینه بازگشت صداى گریه و زارى را براى شهداى قبیلهاز خانه هاى آنها شنید [در حالى که خانهخاموش بود؛ زیرا او از مهاجرین بود] پیغمبر(صلىعلیه وآله) فرمود: «لکِنَّ حَمْزَهَ لا بَواکِىَ لَهُ»؛ (افسوس که عمویمعزادارانى ندارد). این سخن به گوشرسید به زنانشان گفتند: پیش از آنکه براى شهیدانِ خود گریه کنید براىسوگوارى نمایید».(4) واقدى (مورخ معروف) مى گوید: «این کار به عنوان یک سنّت در میان مردم مدینه باقى ماند و تا امروز نیز همان برنامه را ادامه مى دهند».
5. در کتاب «مکارم الاخلاق» آمده است که حضرت فاطمه زهرا(علیها السلام) از خاک قبرتسبیحى ساخته بود و ذکررا با آنمى گفت.(5)
روایات در فضیلت حضرتو فداکارى او در هنگام غربتو حمایت بى دریغ او از پیغمبر اکرم(صلىعلیه وآله) و شهادت شجاعانه اش فراوان است؛ این مختصر را بادیگرى که مرحوم کلینى در «کافی» از امام باقر(علیه السلام) نقل کرده پایان مى بخشیم: «یکى از یاران آن حضرت مى گوید: ما در خدمتش بودیم، سخن از حوادثى به میان آمد که بعد از رحلت پیامبر(صلىعلیه وآله) براى محروم ساختن امیرمومنان علی(علیه السلام) ازبه وجود آمد. کسى عرض کرد: خداوند تو را سالم بدارد؛ بنى هاشم افراد نیرومندى داشتند چرا در مقابل این جریان مقاومت نکردند؟ امام باقر(علیه السلام) فرمود: آرى بنى هاشم مردان شجاع و دلیرى همچون جعفر وداشتند؛ ولى افسوس که شهید شدند و افراد ضعیفى باقى ماندند؛ «اَمَا وَ اللهِ لَوْ اَنَّ حَمْزَهَ وَ جَعْفَراً کَانَا بِحَضْرَتِهِمَا مَا وَصَلَا اِلَى مَا وَصَلَا اِلَیْهِ»؛ (بهسوگند اگرو جعفر در برابر خلیفه اوّل و دوم بودند آنها هیچگاه به اهداف خود نمى رسیدند).(6)،(7)

پی نوشت:

(1). تفسير فرات الكوفى‏، كوفى، فرات بن ابراهيم‏، تحقيق: محمودى، محمد كاظم، انتشارات وزارت ارشاد اسلامى‏، تهران‏، 1410 قمری‏، چاپ: اول‏، ص 548.

(2). التفسير المنسوب الى الامام العسكرى(علیه السلام)، ابو محمد حسن بن على عسكرى(علیه السلام)، محقق / مصحح: مدرسة امام مهدى(علیه السلام)، انتشارات مدرسة امام مهدى(علیه السلام)، قم، 1409 قمری، چاپ: اول، ص 436.

(3). الإصابة فى تمييز الصحابة، العسقلانى، احمد بن على بن حجر، تحقيق: عادل احمد عبد الموجود و على محمد معوض، دارالكتب العلمية، بيروت، 1415 قمری / 1995 میلادی، الطبعه: الأولى، ج 2، ص 105.

(4). أسد الغابة فى معرفة الصحابة، ابن الأثير، على بن محمد الجزرى، دار الفكر، بيروت، 1409 قمری / 1989 میلادی، ج 1، ص 530.

(5). مكارم الأخلاق‏، طبرسى، حسن بن فضل‏، شريف رضى‏، قم‏، 1412 قمری / 1370 شمسی‏، چاپ: چهارم‏، ص 281.

(6). الكافي، كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى، على اكبر و آخوندى، محمد، دار الكتب الإسلامية، تهران، ‏1407 قمری، چاپ: چهارم، ج ‏8، ص 189، (حديث قوم صالح).

(7). گردآوری از کتاب: پيام امام اميرالمؤمنين(عليه السلام)‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، دار الكتب الاسلامية‏، تهران‏، 1386 شمسی‏، چاپ: اول‏، ج 9، ص 398.

تاریخ انتشار: « 1397/09/15 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 12