نگاه «سرخ» و «سبز»، حافظ تشیّع

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

نگاه «سرخ» و «سبز»، حافظ تشیّع

پرسش : با وجود دشمنی های فراوان نسبت به شیعیان در طول تاریخ، چه عواملی باعث شده تا مکتب تشیّع حفظ گردد و به حیات خود ادامه دهد؟
پاسخ اجمالی:

انقلاب حضرت مهدی(عج) ادامه قيام امام حسين(ع) است و فرهنگ انتظار برای ظهور مهدی(عج)، برآمده از فرهنگ عاشوراست. این دو قیام، در تحول و حیات مکتب شیعه، دو نقطه عطف، محسوب می‌شوند؛ و از آنها با عنوان «نگاه سرخ» و «نگاه سبز» تشیع که موجب استمرار و پویایی این مکتب شده است تعبیر می شود. به این معنی که شیعیان با الگو گرفتن از قیام امام حسین(ع) در جهت برپایی نیکی ها و مبارزه با بدی ها بپا می خیزند و با اعتقاد به قیام منجی موعود، نسبت به آینده امیدوار می مانند و نهضت خود را استمرار می بخشند.

پاسخ تفصیلی:

پیغمبر اکرم(صلیعلیه و آله) به امام علی(علیه ‏السلام) فرمودند: «یَا عَلِیُّ اُوصِیکَ فِی نَفْسِکَ بِخِصَالٍ فَاحْفَظْهَا عَنِّی»؛ (ای علی، من به تو چند سفارش می کنم، تو هم در حفظ و عمل به آنها کوشا باش). یکی از آنها اینست که (مال و جانت را در راه دینت فدا کنی)؛ «بَذْلُکَ مَالَکَ وَ دَمَکَ دُونَ دِینِکَ».(1)
همین سفارش بصورت مفصل تر و با ذکر جزئیات بیشتر توسط امام علی(علیه السلام) خطاب به اصحابشان، نقل گردیده است؛ ایشان می فرماید: «فَاِذَا حَضَرَتْ بَلِیَّهٌ فَاجْعَلُوا اَمْوَالَکُمْ دُونَ اَنْفُسِکُمْ‏»؛ یعنی اگر یک سختی برای شما پیش آمد، اموالتان را برای جان‏ هایتان سپر قرار دهید؛ یعنی مال را برای حفظ جان تان فدا کنید. سپس ادامه می دهد که: «وَ اِذَا نَزَلَتْ نَازِلَهٌ فَاجْعَلُوا اَنْفُسَکُمْ دُونَ دِینِکُم»؛ اگر بلایی پیش آمد که دین تان را در معرض خطر قرار می داد، نه تنها اموال تان، بلکه جان تان را هم فدای دین تان کنید.
ایشان در توضیح این مساله می افزاید: «وَ اعْلَمُوا اَنَّ الْهَالِکَ مَنْ هَلَکَ دِینُهُ وَ الْحَرِیبَ مَنْ حُرِبَ دِینُهُ»؛ (بدانید نابود شده آن کسی است که دینش از بین رفته باشد و غارت زده کسی است که دینش را از او گرفته باشند). ایشان دلیل این امر را نیز این گونه بیان می نماید: «اَلَا وَ اِنَّهُ لَا فَقْرَ بَعْدَ الْجَنَّهِ»؛ اگر بهبرسی دیگر فقر و نداری معنی ندارد. فقر و دست تنگی آنجایی است که نتوانیبروی و اگر وارد آتش دوزخ شوی دیگر غنا متصوّر نمی شود.(2)
مسلما منظور از «دین» در سخنان فوق، دین حقّ و راستین است. این دین، حقیقتی است که همه انبیا و اولیای الهی حاضر بودند خود را فدای آن نمایند و امام حسین(علیه السلام) نیز در راه بقای این حقیقت جان خود را فدا کرد.
شیعیان نیز به تبعیّت از امام خویش، جان نثار دین خداوند می باشند و اگر دین را در خطر ببینند از فدا کردن جانشان مضایقه نکنند.
این جان نثاری که جلوه کامل آن، قیام امام حسین(علیه السلام) و خلق آن حماسه بی نظیر است، منجر شده تا شیعیان همیشه برای حفظ و حراست از «مکتب حقّ» انگیزه کافی داشته باشند. مکتبی که امام حسین(علیه السلام) تمام هستی خود را برای آن فدا کرد. از این رو، این اندیشه و نگاه، به عنوان یکی از ارکان حیات تشیع شناخته شده است؛ و از آن به «نگاه سرخ» تشیع تعبیر می شود.
آری، با این نگاه، شیعیان جانثار دین اند! در این هنگام است که شهادت برای آنان «احلی من العسل» است. آنان که در رکاب حسین بن علی(علیه السلام) شهید شدند به این کمال رسیدند و نگاهشان بر آسمان سرخ کربلا خیره ماند و شهد شهادت را چشیدند.
اما سایر شیعیان که حسین را درک نکردند نیز به امید این زنده اند که در رکاب حسین دیگری ـ یعنیموعود ـ باشند و اگر لازم شد جانثاری کنند.
این امید همان «انتظار» و «نگاه سبز»است.
ما منتظریم و خود را به وسیله پرهیزگاری و تلاش برای بدست آوردننیکو آماده می کنیم. این آمادگی به این هدف انجام می شود که بتوانیم به هنگام ظهور، حسین زمان را در گسترش حق ودر سراسر جهان یاری نماییم.
اهمیت این امید و انتظار در بقای مکتبپیامبر خدا(صلیعلیه و آله) که از آن به «نگاه سبز» تشیع نیز تعبیر می شود، منجر شده است که به عنوان یکی از دوحیات تشیّع شناخته شود؛ تا جایی که گفته می شود: «شیعه با یاد حسین(علیه السلام) به پا می خیزد و با یاد مهدی(عجلتعالی فرجه) نهضتش را استمرار می بخشد». از این رو می بینیم که در روایات نیز نسبت به «انتظار» برایامام مهدی(علیه السلام) اهمیت فوق العاده ای داده شده و در زمره بهترین کارها شمرده شده است.
امام صادق(علیه السلام) در این زمینه می فرماید: «اِنَّ لَنَا دَوْلَهً یَجِی‏ءُ اللَّهُ‏ بِهَا اِذَا شَاءَ فمَنْ سَرَّهُ اَنْ یَکُونَ مِنْ اَصْحَابِ الْقَائِمِ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْاَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ فَاِنْ مَاتَ وَ قَامَ الْقَائِمُ بَعْدَهُ کَانَ لَهُ مِنَ الْاَجْرِ مِثْلُ اَجْرِ مَنْ اَدْرَکَهُ»(3)؛ (براى ما دولتى است که هر زمان خداوند بخواهد، آن را محقّق مى‏ سازد. پس هر کس دوست مى دارد از یاران حضرت قائم باشد، باید که منتظر باشد و در این حال به پرهیزکارى ونیکو رفتار نماید، پس چنانچه بمیرد و پس از مردنش، قائم به پا خیزد، پاداش او همچون پاداش کسى خواهد بود که آن حضرت را یاری کرده است).
ایشان همچنین مى‏ فرماید: «وَ الْمُنْتَظِرُ لِاَمْرِنَا کَالْمُتَشَحِّطِ بِدَمِهِ فِی سَبِیلِ اللَّه‏»(4)؛ (کسى که در انتظار تحقّق امر ما [برقرارى حکومت اهل بیت(علیه السلام)] باشد همانند کسى است که در راهبه خون خود غلتیده است).
بنابراین، شیعیان تا به یاد حسین اند منتظرند؛ و تا منتظرند این مکتب ماندگار است و آسیب ناپذیر.ش

پی نوشت:

(1). الزهد، كوفى اهوازى، حسين بن سعيد ، چاپخانه علمیه، قم، 1402 هـ ق، چاپ دوم، ص 22.

(2). اصول كافی، كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، دار الكتب الإسلامية، تهران، 1407هـ ق، چاپ چهارم، ج 2، ص 216.

(3). الغيبة، نعمانی، محمد بن ابراهيم، نشر صدوق، تهران، 1397 هـ ق، چاپ اول، ص 200.

(4). تفسير فرات الكوفي، كوفى، فرات بن ابراهيم، مؤسسه چاپ و نشر وزارت ارشاد اسلامی، تهران، 1410 هـ ق، چاپ اول، ص 367.

تاریخ انتشار: « 1397/06/17 »
فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 81